Eşler Arası İlişkilerde Adalet Erdeminin Psikolojik ve Dini Perspektiften İncelenmesi

Öz

Adalet insanlık tarihinin en temel kavramlarından olmakla birlikte tanımı konusunda herhangi bir ortak görüş söz konusu değildir. Bununla birlikte adalet, hakların sahibine verilmesi, değerlerin ve toplumsal kuralların uygulanması şeklinde yorumlanabilir. Aile kurumu dahil olmak üzere toplumun her biriminde adalete önem verilmektedir. Türkiye’de 2025 yılı aile yılı olarak ilan edilmiş ve ailenin korunması amacıyla birtakım hedefler belirlenmiştir. Bu araştırmamızın konusu da aile içerisinde eşlerin birbiriyle ve çocuklarıyla olan ilişkisinde adalet erdeminin psikolojik ve dini/manevi açıdan tahlilidir. Bu araştırmanın amacı eşler arasındaki ilişkinin psikolojik ve dini açıdan adalet erdemi çerçevesinde incelenmesidir. Bu doğrultuda konuyla ilgili olarak literatür taraması yapılmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden yarı yapılandırılmış mülakat yöntemi uygulanmıştır. Çalışan kadın 13 ve çalışan erkek 13 kişi olmak üzere toplamda 26 kişi ile görüşmeler yapılmıştır. Araştırmada amaçlı örnekleme yöntemlerinden ölçüt örnekleme yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada veriler tematik analiz yöntemiyle analiz edilmiştir. Araştırma sonunda eşler arasında adalet erdeminin eşler arası ilişkilerin sağlıklı bir şekilde devam etmesinde etkili olduğu bulgulanmıştır. Adaletin aile içerisinde sosyal açıdan iletişim, sorumluluklar, çevre ile ilişkiler; psikolojik açıdan olumsuzluklarla başa çıkma, psikolojik açıdan dayanıklılık ve psikolojik iyilik halinde önemli etkileri olduğu belirlenmiştir. Dini inanca sahip olan bireyler açısından aile içerisinde adalet konusunda inancın manevi değerlerin yaşanması ve aktarılmasında; çatışmalarla başaçıkmada etkili olduğu bulgulanmıştır. Eşler arasında adaletsizlik yaşandığında ise psikolojik açıdan bireylerin olumsuz etkilendiği görülmüştür. Aile içerisinde yaşanılan adaletsizliklere karşı ise dini inancın teselli mekanizması olarak kişileri psikolojik açıdan olumlu etkilediği ortaya çıkmıştır. Ancak eşin dindar bir birey olmasının ailede her zaman adaleti sağlayacağı anlamına gelmediği; köken ailenin bireylere adaletin öğretilmesi konusunda etkili olabileceği bulgulanmıştır. Çalışan kadınlar açısından aile içerisindeki görevler bakımından eşitlikçi bir yaklaşım sergilenmediğinde hem bedensel hem de psikolojik açıdan zorlanıldığı dile getirilmiştir. Ayrıca bireylerin özellikle çocuklar açısından adaletin de üstünde sevgiyi daha ön plana alabildikleri; adaletsizliğe uğrasalar dahi eşler arasında sevginin devam etmesi veya çocuk unsuru nedeniyle ilişkilerin devam ettiği ortaya çıkmıştır. Ancak evlilik birliği sürecinde adaleti sağlamak ve sevgi bağını arttırmak bakımından eşler arasında ev işi, çocuk bakımı gibi işlerin eşit bir şekilde bölünmesinin önemli olduğu görülmüştür. Ayrıca eşlerin daha fazla birlikte olmaları, birbirleriyle sağlıklı iletişim kurmaları duygusal açıdan adaletin sağlanmasında etkili olabilir. Çalışma sonuçları küçük bir katılımcı grubundan toplanan verilerle sınırlıdır. Evlilik ve adalet üzerine bilimsel çalışmaları genişletmek ve bu çalışmaları aile danışmanlık merkezleri gibi kuruluşlarda yürütmek, evlilik istikrarını ve memnuniyetini olumlu yönde etkileyebilir. Ayrıca katılımcıların çoğunluğu iş yerinde adaletsizlik yaşadıklarını belirtmişlerdir. Bu nedenle gelecekte iş-yaşam, evlilik ve adalet üzerine çalışmalar yapılması faydalı olacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Din Psikolojisi
• Psikoloji
• Adalet
• Aile
• Evlilik

Examining the Virtue of Justice in Spousal Relationships from a Psychological and Religious Perspective

Öz

Although justice is one of the most fundamental concepts in human history, there is no consensus on its definition. However, justice can be interpreted as the granting of rights to their holders and the application of values and social rules. Justice is given importance in every social unit, including the family. In Turkey, 2025 has been declared the Year of the Family, and some goals have been set to protect the family. The subject of this research is the psychological and religious/spiritual analysis of the virtue of justice in the relationships of spouses with each other and with their children in the family. This study aims to analyze the relationship between spouses psychologically and religiously within the framework of the virtue of justice. For this purpose, a literature review was conducted on this topic. The semi-structured interview method, one of the qualitative research methods, was used in the study. The semi-structured interview method, one of the qualitative research methods, was applied in the study. Interviews were conducted with a total of 26 people, 13 working women and 13 working men. Criterion sampling method, one of the purposeful sampling methods, was used in the research. The data were analyzed by the thematic analysis method. At the end of the research, it was found that the virtue of justice between spouses is effective in maintaining healthy relationships between spouses. It has been determined that justice has significant effects on social communication, responsibilities, relations with the environment; psychological coping with adversities, psychological resilience, and psychological well-being in the family. For individuals with religious beliefs, it was found that belief in justice in the family was effective in experiencing and transferring spiritual values and coping with conflicts. When injustice is experienced between spouses, it was observed that individuals were negatively affected psychologically. It has been revealed that religious belief has a positive psychological effect on individuals as a consolation mechanism against injustices experienced in the family. However, it was found that the fact that the spouse is a religious individual does not mean that he/she will always ensure justice in the family; the family of origin can be effective in teaching justice to individuals. For working women, it was stated that when an egalitarian approach is not exhibited in terms of duties within the family, both physical and psychological difficulties are experienced. In addition, it has been revealed that individuals can prioritize love over justice, especially in terms of children; even if they are subjected to injustice, the love between the spouses continues, or the relationship continues due to the child element. However, to ensure justice and strengthen the bond of love in the marital union, it was observed that dividing work, such as housework and childcare, equally between the spouses is crucial. In addition, spouses being together more and having healthy communication with each other may be effective in ensuring emotional justice. The results of the study are limited to the data collected from a small group of participants. Expanding scientific studies on marriage and justice and conducting these studies in institutions such as family counseling centers may positively affect marital stability and satisfaction. In addition, the majority of the participants stated that they experienced injustice at work. Therefore, it would be useful to conduct future studies on work-life, marriage, and justice.

Anahtar Kelimeler

• Psychology of Religion
• Psychology
• Justice
• Family
• Marriage

Kaynakça

1. Akgün, Serap. “Adil Dünya İnancı ve Toplumsal Sonuçları.” OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi 14/20 (2019), 2227–2247.
2. Alghafli, Zahra et al. “Religion and Relationships in Muslim Families: A Qualitative Examination of Devout Married Muslim Couples.” Religions 5/3 (2014), 814–833. https://doi.org/10.3390/rel5030814.
3. Altundal Erkmen, Hatice. "The Perception of Women in Early Psychology of Religion: A Study in the Context of the Disciplinary Developments of Psychology of Women and Psychology of Religion.” Ankara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 66/2 (November 2025), 865-904. https://doi.org/10.33227/auifd.1720287.
4. Aman, Jaffar et al. “The Relationship of Religiosity and Marital Satisfaction: The Role of Religious Commitment and Practices on Marital Satisfaction Among Pakistani Respondents.” Behavioral Sciences 9/3 (March 20, 2019), 30. https://doi.org/10.3390/bs9030030
5. Andersson, Binnie Kristal. Psychology of the Refugee, the Immigrant and Their Children, Development of a Conceptual Framework and Application to Psychotherapeutic and Related Support Work. Sweden: University of Lund, PhD Thesis, 2011.
6. Arvas, Fatma Balcı. Aile Psikolojisi Din ve Değerler. Bursa: Emin Yayınları, 2021.
7. Arvas, Fatma Balcı. Dindarlığın Evlilik Doyumu Üzerindeki Etkileri ve Değerlerin, Dindarlık ve Evlilik Doyumu İlişkisi Üzerindeki Arabulucu Rolü. Bursa: Uludağ Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2017.
8. Arvas, Fatma Balcı - Hökelekli, Hayati. “Dindarlık Ile Evlilik Doyumu ve Evlilikte Sorun Çözme İlişkisi Üzerine Bir İnceleme.” Değerler Eğitimi Dergisi 15/34 (no date), 129–160.

9. Aydın, Mehmet Zeki. “Ailede Ahlak Eğitimi.” Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Dergisi 7/2 (2003), 125–158.
10. Ayten, Ali. “Affedicilik ve Din: Affetme Eğilimi ve Dindarlıkla İlişkisi Üzerine Ampirik Bir Araştırma.” Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 37/2 (2009), 111–128.
11. Babaoğlu, Gözde. Employed Mothers’ Work-Family Conflict And Child Outcomes: Mediating Role Of Parenting. Ankara: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2018.
12. Balı, Ali Şafak. Çokkültürlülük ve Sosyal Adalet Öteki ile Barış İçinde Birlikte Yaşamak. Konya: Çizgi Yayınları, 2001.
13. Balkanlıoğlu, Mehmet Ali. “Questioning The Relationship Between Religion And Marriage: Does Religion Affect Long-Lasting Marriage? Turkish Couples’ Practice Of, Perception Of, and Attitudes Towards Religion And Marriage.” Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi 7/31 (no date), 515–523.
14. Baş, Murat vd. “Banka Çalışanlarının Finansal Stres Düzeyinin Yaşam Doyumu Üzerine Etkisinde İş-Aile Çatışmasının Aracı Rolü.” BDDK Bankacılık ve Finansal Piyasalar 18/2 (2024).
15. Baş, Zafer vd. “Ergenlerde Duygusal Zekâ, Mutluluk Korkusu ve Mizah Tarzları Arasındaki Yordayıcı İlişkinin İncelenmesi.” OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi 17/33 (January 31, 2021), 154–173.
16. Baynal, Fatma. “Evlenme ve Boşanma Deneyimleri Arasındaki İlişkide Dindarlık Faktörünün İncelenmesi.” Darulfunun İlahiyat 30/1 (2019), 111–140.
17. Baynal, Fatma - Yıldırım, Emine Taşci. “Cesaret Erdemi Bağlamında İslam Ahlak Felsefesi Ile Psikoloji Arasında Mukayeseli Bir Değerlendirme.” KSÜ İlahiyat Fakültesi Dergisi 35 (2020), 137–175.
18. Bayram, Fatma. “Adaletin Öğrenildiği Yer: Aile” Din ve Hayat Dergisi 18/52 (2013), 53–55.
19. Belen, Fatma Zeynep. “Eşlerarası İletişime Manevi Psikolojik Yaklaşım.” Toplum Bilimleri Dergisi 8/15 (2014), 177–194.
20. Büyük, Celal. Tanrısız Ahlak: Eleştirel Bir Bakış. Ankara: Berikan Ofset, 2014.
21. Çağrıcı, Mustafa. “İ’tidal.” TDV İslam Ansiklopedisi. 23/456–457. İstanbul: TDV Yayınları, 2001.
22. Çeçen, Anıl. Adalet Kavramı. Ankara: Gündoğan Yayınları, 2021.
23. Çetin, Hülya. “Lawrence Kohlberg’in Bilişsel Ahlak Gelişim Kuramı ve Dinlerin Hedeflediği İdeal İnsan.” Sosyal Araştırmalar ve Davranış Bilimleri Dergisi 5/9 (2019), 129–162.
24. Chamratrithirong, A. et al. “Spirituality within the Family and the Prevention of Health Risk Behavior among Adolescents in Bangkok, Thailand.” Social Science & Medicine 71/10 (2010), 1855–1863.
25. Çırak, Zeynep. Ailede Kadın ve Erkeklerin Rol ve Sorumluluklarının Toplumsal Cinsiyet Bakış Açısıyla Değerlendirilmesi. İstanbul: İstanbul Aydın Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2023.
26. Davidson, Bernard “A Test of Equity Theory for Marital Adjustment.” American Sociological Association 47/1 (1984), 36–42.
27. Derin, G. Deniz - Kindap Tepe, Yeliz. “Evli Bireylerin Çift Uyumları ve Dindarlığı Arasındaki İlişkide Çatışma Çözme Stillerinin Aracı Rolü.” International Social Sciences Studies Journal 11/2 (2025), 317–326.
28. Dollahite, David C. - Lambert, N.M. “Forsaking All Others: How Religious Involvement Promotes Marital Fidelity in Christian, Jewish, and Muslim Couples. Review of Religious Research, 48, 290-307” 48 (2007), 290–307.
29. Dumas, Jean E. - Nissley-Tsiopinis, Jenelle. “Research: Parental Global Religiousness, Sanctification of Parenting, and Positive and Negative Religious Coping as Predictors of Parental and Child Functioning.” International Journal for the Psychology of Religion 16/4 (October 2006), 289–310. https://doi.org/10.1207/s15327582ijpr1604_4
30. Duriez, Bart et al. “Is Religiosity Related to Better Parenting? Disentangling Religiosity from Religious Cognitive Style.” Journal of Family Issues 30/9 (2009), 1287–1307.
31. Ejıke A., Okonkwo et al. “Social Support for Working Mothers Experiencing Work-Family Conflict: A Descriptive Analysis.” Journal of Business and Organizational Development 7/1 (2015), 1–11.
32. Ellison, Christopher G. et al. “Sanctification, Stress, and Marital Quality.” Family Relations 60/4 (October 2011), 404–420. https://doi.org/10.1111/j.1741-3729.2011.00658.x
33. Erdoğdu Aslan, Begüm Özgün - Çuhadaroğlu, Alper. “Marital Adjustment and Marital Self-Efficacy Levels of Married Individuals Based on Former University Accommodation.” Turkish Journal of Counseling Psychology and Guidance 14/74 (2024), 310–326.
34. Erten, Murat. “Mevlânâ’nın Adalet Anlayışı.” Anasay 6/20 (2022), 123–151.
35. Fahimi, M. - Taghvaei, D. “Predicting Marital Adjustment Based on Marital Justice and Marital Burnout.” JARAC 4/2 (2022), 1–5.
36. Fincham, Frank D. - Beach, Steven R. H. “Conflict in Marriage: Implications for Working with Couples.” Annual Review of Psychology 50/1 (February 1999), 47–77. https://doi.org/10.1146/annurev.psych.50.1.47
37. Geçer, Harun - Çelik, Celaleddin. “Kadının Çalışma Hayatına Girmesiyle Oluşan Aile İçi Roller Sistemindeki Değişim ve Din İlişkisi (Niğde Örneği).” Gümüşhane Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 6/12 (2017), 1–30.
38. Geçioğlu, Ahmet Rifat. “Evlilikte Dinin Etkisini Hissetme ve Evlilik Uyumu İlişkisi.” Turkish Studies Comparative Religious Studies 14/4 (2019), 621–642.
39. Gedük, Salih. “Aile İçi Problemler Karşısında Kur’an’ın Teselli Boyutu.” Bingöl Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 16 (December 2020), 186–204. https://doi.org/10.34085/buifd.793681
40. Gelen, Selma. Aristoteles’in Adalet ve Mutluluk Anlayışı. Malatya: İnönü Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2022.
41. Genel Uğuzman, Fatma. Kelam’da Adalet Kavramı. Ankara: Ankara Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora tezi, 2012.
42. Göcen, Gülüşan. “Türkiye’de Din Psikolojisi Çalışmalarında Dindarlık ve Kaygı Ilişkisi.” EKEV Akademi Dergisi 15/46 (2017), 1–17.
43. Güleç, Yasemin. Adil Davranışlar Göstermede Din Eğitiminin Rolü: İstanbul Üniversitesi Öğrencileri Örneği. Konya: Necmettin Erbakan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2014.
44. Gürses, İbrahim - Kılavuz, M.Akif. “Kuşakların Ahlâkî Değerleri Birlikte Öğrenmesi: Kohlberg’in Ahlâkî Gelişim Kuramı Açısından Bir Değerlendirme.” Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 25/1 (2016), 97–117.
45. Gürsu, Orhan. “Değişen Dünyada Aile ve Psikolojik Problemler.” Dicle Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 17/1 (2015), 99–130.
46. İlerisoy, Melike - Mehmedoğlu, Ali Ulvi. “Din Psikolojisi ve Aile Çalışmaları.” Türk Din Psikolojisi Dergisi, 69–99.
47. İşcan, Hilal - Şentepe Lokmanoğlu, Ayşe. “Kendini Affetme ve Dini Başaçıkma İlişkisi: Yetişkinler Üzerine Nicel Bir Araştırma.” SSDJournal 6/24 (2021), 148–164.
48. Jhamb, Shachana - Singh, Paavandeep. “Long Term Marriages and the Psychology behind Them.” International Journal of Science and Research, 1846–1854.
49. Karacelil, Süleyman. “Ailede Adalet Eğitimi.” The Journal of Academic Social Science Studies 6/8 (2013), 253–278.
50. Karayel, Halime. Kadınlarda Evlilik Uyumunun Aile İşleyişi ve Dini Başa Çıkma Açısından İncelenmesi. Adapazarı: Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2023.
51. Karslı, Emine. “Modernleşme Sürecinde Çözülen Aile Yapısı ve Kadının Yeniden İnşası.” Uluslararası Hukuk ve Sosyal Bilim Araştırmaları Dergisi 1/1 (2019), 1–14.
52. Kaya, Canan. Çalışma Yaşamında Kadın İşgücü Sorunları ve Örgütlenme Eğilimleri. İzmir: Dokuz Eylül Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2009.
53. Kaya, Kamil - Eren, Gamze Tan. “Boşanma ve Erken Boşanmaların Artış Nedenleri.” Sosyal, Beşerî ve İdari Bilimler Dergisi 3/9 (2020), 708–728.
54. Kesayak, Yakup - Karatekin, Kadir. “Ebeveynlerin Ailede Çocuk Haklarını Uygulama Düzeylerinin İncelenmesi.” Tübad 5/2 (2020), 315–335.
55. Kimter, Nurten. “Covid-19 Günlerinde Bireylerin Psikolojik Sağlamlık Düzeylerinin Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi.” IBAD Sosyal Bilimler Dergisi, 574–605.
56. Kılınçer, Hatice. “Aile, Psikoloji ve Din: Aile ve Dini Rehberlik Bürosu (ADRB) Çalışanlarına Yönelik Psiko-Eğitim Örneği.” Diyanet İlmi Dergi 58 (2022), 1491–1516.
57. Kondi, Şaban. “Kur’an’da Aile Yapısı ve Kuruluşunun 20. Yılında Diyanet İşleri Başkanlığının Aile ve Dinî Rehberlik Büroları.” Modern Dönemde Aile ve Problemleri. ed. İbrahim Kutluay vd. 323–352. İlahiyat Yayınları, 2023.
58. Larson, Jeffry H. et al. “Perceived Equity and İntimacy in Marriage.” Journal of Marital and Family 24/4 (1998), 487–506.
59. Mahoney, Annette et al. “Religion in the Home in the 1980s and 1990s: A Meta-Analytic Review and Conceptual Analysis of Links between Religion, Marriage, and Parenting.” Journal of Family Psychology 15/4 (2001), 559–596. https://doi.org/10.1037/0893-3200.15.4.559
60. Merey, Zeynep - Lokmanoğlu, Ayşe Şentepe. “Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesinde Bebeği Yatan Annelerin Dini Başa Çıkma Süreçleri.” Bilimname 2019/37 (April 30, 2019), 1117–1153.
61. Mesquita, A.C. et al. “The Use of Religious/Spiritual Coping among Patients with Cancer Undergoing Chemotherapy Treatment.” Revista Latino-Americana De 21/2 (2013), 539–545.
62. Müslim, Ebü’l-Hüseyn Müslim b. el-Haccâc el-Kuşeyrî en-Nîsâbûrî. Sahîh-i Müslim Tercüme ve Şerhi. Çeviren Ahmed Davudoğlu. 12 Cilt. İstanbul: Goncakitap/Maruf Yayınları, 2017.
63. Nelson, Judith A. et al. “Religious and Spiritual Values and Moral Commitment in Marriage: Untapped Resources in Couples Counseling?” Counseling and Values 55/2 (April 2011), 228–246. https://doi.org/10.1002/j.2161-007X.2011.tb00034.x
64. Okin, Susan Moller. Gender, and The Family. New York: Basic Books, 1987.
65. Oktay, Melike - Lokmanoğlu, Ayşe Şentepe. “Üniversite Öğrencilerinde Tanrı Algısı ve Kişilik Özellikleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi.” Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi 13/73 (2020), 1091–1100.
66. Olson, Michael M. et al. “Involved Fathering of Children with Special Needs: Relationships and Religion as Resources.” Journal of Religion, Disability, & Health 6 (2002), 47–73.
67. Özen, Ayça - Sümer, Nebi. “Evlilikte Kızgınlık, Üzüntü ve Suçluluk Duygularının İfade Biçimlerinin Ölçümü.” Türk Psikoloji Yazıları 16/31 (2013), 35–55.
68. Özgen, Mehmet Kasım. “Farabi’nin Adalet Anlayışı (Hak, Liyakat ve Pay Teorisi).” Temaşa 8 (2018), 43–63.
69. Öztürk, Meral - Şahbudak, Ercan. “Akademisyenlikte İş Doyumu.” Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi 8/40 (2015), 494–501.
70. Polat, Ayşe. “Nitel Araştırmalarda Yarı-Yapılandırılmış Görüşme Soruları: Soru Form ve Türleri, Nitelikler ve Sıralama.” Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 22/2 (2022), 161–182.
71. Poston, D.J. - Turnbull, A.P. “Role of Spirituality and Religion in Family Quality of Life for Families of Children with Disabilities.” Education and Training in Developmental Disabilities 39/2 (2004), 95–108.
72. Sadıkoğlu, Zehra Zeynep. “Modern Türk Aile Yapısında ve Kadınların Uğraşlarında Değişme.” Tesam Akademi Dergisi 9/1 (2021), 317–347.
73. Şahin, Sultan - Aral, Neriman. “Aile İçi İletişim.” Ankara Sağlık Bilimleri Dergisi 1/3 (2012), 55–66.
74. Şaklar, Zeynep. Perceived Justice In Marriage: The Effects Of Justice Sensitivity, Ambivalent Sexism, And Gender. Ankara: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2021.
75. Saruhan, Müfit Selim. “Erdemlerin Erdemi: Adâlet.” Adam Akademi 5/1 (2015), 1–12.
76. Selman, Adnan. “Aile-Din İlişkisi ve Aile İçi Roller.” Akademia Sosyal Bilimler Dergisi 4 (2018), 13–20.
77. Şimşek, Mücella - Palancı, Mehmet. “Zorbacı Davranışların Aile Sorunları Bağlamında Psiko-Sosyal Nedenlerinin İncelenmesi.” Amasya Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi 3/1 (2014), 175–199.
78. Şirin, Turgay. “Evli Çiftlerin Evlilik Uyumları Ile Dini Tutumları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi.” Turkish Studies 13/3 (2018), 691–722.
79. Sprecher, Susan - Felmlee, Diane. “The Balance of Power in Romantic Heterosexual Couples Over Time from ‘His’ and ‘Her’ Perspectives.” Sex Roles 37/5–6 (September 1997), 361–379. https://doi.org/10.1023/A:1025601423031
80. Stokes, Charles - Regnerus, Mark. “When Faith Divides Family: Religious Discord and Adolescent Reports of Parent-Child Relations.” Social Science Research.” Social Science Research 38/1 (2009), 155–167.
81. Sullivan, K.T. “Understanding the Relationship Between Religiosity and Marriage: An Investigation of the Immediate and Longitudinal Effects of Religiosity on Newlywed Couples.” Journal of Family Psychology : JFP : Journal of the Division of Family Psychology of the American Psychological Association (Division 43), 15/4 (2001), 610–626.
82. Tanyeri, Hilal. 10-14 Yaş Arası Çocuğu Olan Ebeveynlerin İş-Aile Çatışması ve Evlilik Doyumları Ile Ebeveyn Yetkinlikleri Arasındaki İlişkilerin İncelenmesi. İstanbul, 2022.
83. Tekdemir, Volkan - Gürses, İbrahim. “Aile Krizleri Karşısında Aile Yılmazlığı Üzerinde Dinin Etkisi: Dindar Aileler Örneği.” Kocaeli İlahiyat Dergisi 4/2 (2020), 253–295.
84. Tosun, Muhammed et al. “Aile Aidiyeti ve Mutlulukta Dindarlığın Aracı Rolü: Yetişkinler Üzerine Bir Çalışma.” Uludağ İlahiyat Dergisi 33/2 (December 2024), 211–246. https://doi.org/10.51447/uluid.1540959
85. Turan, Yahya. “Yalnızlıkla Başa Çıkma: Yalnızlık, Dini Başa Çıkma, Dindarlık, Hayat Memnuniyeti ve Sosyal Medya Kullanımı.” Cumhuriyet İlahiyat Dergisi 22/1 (2018), 395–434.
86. Türkleş, Serpil et al. “Kadınlarda Ruh Sağlığını ve Aile İşlevlerini Etkileyen Etmenler.” Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi 16/3 (2013), 154–162.
87. Uçar, Öznur. Küreselleşmenin Sosyal Adalete Etkisi. Aydın: Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2023.
88. Ünlü, Seda - Can, Y. “Çalışan Kadınların ve Ev Kadınlarının Aile Döngüleri Üzerine Karşılaştırmalı Bir Analiz.” Aksaray Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 7/2 (2023), 239–261.
89. Utne, M.K. et al. “Equity, Marital Satisfaction, and Stability.” Journal of Social and Personal Relationships 1/3 (1984), 323–332.
90. Uysal, Veysel et al. “Dinî Başa Çıkma Ile Umut, Hayat Memnuniyeti ve Psikolojik Sağlamlık Arasındaki Etkileşim Üzerine Bir Araştırma.” Marmara Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 52/52 (June 15, 2017), 139–160.
91. Worthington, Everett L. et al. “Forgiveness in Committed Couples: Its Synergy with Humility, Justice, and Reconciliation.” Religions 10/1 (December 27, 2018), 13. https://doi.org/10.3390/rel10010013
92. Yazgan, E.Ö. Kemoterapi Alan Kanser Hastalarında Dini İnanç ve Maneviyatın Depresyon Düzeyi ve Yaşam Kalitesine Etkisinin Belirlenmesi. Ankara Üniversitesi, Yüksek Lisans Tezi, 2014.
93. Yıldız, Çağla Berrak. Relationship Satisfaction, Relational Equity, Perceived Partner Responsiveness and Emotion Regulation Difficulties In Emerging Adulthood: A Dyadic Analysis. Ankara: Orta Doğu Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 2024.
94. Yılmaz, Ayşen. “Eşlerarasındaki Uyum, Anne Baba Tutumu ve Benlik Algısı Arasındaki İlişkilerin Gelişimsel Olarak İncelenmesi.” Türk Psikoloji Dergisi 16/47 (2001), 1–20.
95. Yücel, Serap. Kişilik Özelliklerinin İş-Aile Yaşam Çatışması ve Tükenmişlik Üzerine Etkileri. Konya: Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 2019.