Edebiyatımızda Çok Bilinmeyen Bir Tür: Rûznâme ve Bir Rûznâme Örneği

Öz

Türkçede günlük anlamına gelen rûznâme, tarih araştırmalarında Osmanlı padişahlarının sır kâtipleri tarafından kaleme alınan günlükleri ifade eder. Tarihi vesika niteliğindeki rûznâmelerin dışında edebî bir tür olarak da bu tür eserlere rastlanır. Haftanın veya ayın her bir gününde yapılması iyi veya iyi olmayan davranışlar bu eserlerde anlatılan konulardandır. Makalemiz, ayın her bir gününde yapılması ve yapılmaması gereken şeyleri ele alan “Kitâb-ı Rûznâme” isimli el yazması bir eseri ihtiva etmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Türk Edebiyatı
• Mesnevî
• Melheme
• Rûznâme

A Literary Genre Unknown Sufficiently in the Turkish Literature: Rūznāme and An Example

Abstract

The word of rūznāme means diary in the Persian language. In the historical records it refers to special diaries written by the secret clerks of Ottoman sultans. Apart from that there are various different types of rūznāmes. In some rūznāmes were described repetitious behaviors that they are a suitable or an unsuitable for each day of the week or month. This article aims to investigate a manuscript named “The Book of Rūznāme” contains suitable and unsuitable behaviors for each day of month.

Keywords

• Turkish Literature
• Masnavīs
• Malhama
• Rūznāma

Kaynakça

1. Boyraz, Şeref. Türk Halk Biliminin Yazılı Kaynakları Olarak Melhemeler. Doktora tezi, HÜSBE, Ankara 2000.
2. Boyraz, Şeref. “Üç Manzume ve Halkbilimi Açısından Değeri”. Türklük Bilimi Araştırmaları 9: 151-174.
3. Çelebi, İlyas. “Fiten ve Melâhim”, DİA, İstanbul 1996, 13: 151.
4. Çelebioğlu, Amil. “Yazıcı Sâlih ve Şemsiyye’si”. Atatürk Üniversitesi İslami İlimler Fakültesi Dergisi 1: 171-218.
5. Dizer, Muammer. “Ebû Ma’şer el-Belhî”. DİA. İstanbul 1994, 10: 182-184.
6. Sarıcaoğlu, Fikret. “Rûznâme”. DİA. İstanbul 2008, 5: 278.
7. Sümbüllü, Yusuf Ziya. “Halk Meterolojisi Ekseninde Bir Melheme Örneği”. Turkish Studies İnternational Periodical For The Languages, Literatüre and History o f Turkish or Turkic, Türkiye Dışındaki Türkler Dosyası 3, sy. 7 (Fall 2008): 787-788.
8. Uzun, Efkan. “Sultan Mahmud’a Ait Bir Rûznâme (H. 1147-M. 1734)”. Turkisk Studies- International Periodical For The Languages, Literatüre and History o f Turkish or Turkic 8, sy.7 (Summer 2013): 687-703.