Hz. Âişe’nin Hayatı, Şahsiyeti ve İslâm Tarihindeki Yeri

Öz

İslâm’ın ilk muhatapları olan sahâbe üzerine yapılacak çalışmalar, İslâm’ı doğru anlamak için önem arz etmektedir. Bazı sahâbîler bazı özellikleriyle temayüz etmiş, İslâm tarihi ve medeniyetinde özel bir ilgiye mazhar olmuşlardır. Bu araştırmanın konusu, tarihî bir şahsiyet olarak Hz. Peygamber’in üçüncü eşi Hz. Âişe olarak belirlenmiştir. Araştırmanın amacı, Hz. Âişe’nin hayatı, şahsiyeti ile sosyal ve siyasî hayattaki konumunu tespit ederek incelemek, Hz. Peygamber’in rahle-i tedrisinden geçmiş biri olarak onun ilmî şahsiyetine dikkat çekmektir. Bu bağlamda, ilk olarak Hz. Âişe’nin Hz. Muhammed’in aile hayatındaki yeri ve ilmî kişiliği ele alınmıştır. Özellikle İslâm’ın ikinci kaynağı kabul edilen sünnetin gelecek kuşaklara aktarılmasındaki rolü ve bu rolünün yansıması olarak İslâmî ilimlere yaptığı katkı çalışmada ele alınmıştır. Ayrıca çalışmada İslam tarihinde tartışılmış ve etkileri günümüzde de devam eden İfk Hadisesi ve Cemel Savaşı’na katılması gibi bazı mevzulara da yer verilmiştir. Ayrıca Hz. Âişe’nin evlilik yaşı üzerinde durulmuş; yapılan araştırma sonucunda, Hz. Âişe’nin evlilik yaşının kendi döneminde tartışma konusu olmadığı aksine daha sonraki dönemlerde tartışmaya açıldığı belirlenmiştir. Hz. Âişe’nin evlilik esnasında o dönemin örfüne uygun olarak dokuz-on yaşlarında olduğu tespit edilmiştir. Çalışmada ayrıca İfk Hadisesi’nin toplumda tartışmalara yol açtığı, Hz. Peygamber’de üzüntüye neden olduğu ve bir kadın olarak Hz. Âişe’yi sarstığı belirlenmiştir. Cemel Vak‘ası’nın müslümanlar arasında meydana gelen ilk iç savaş olarak tarihe geçtiği, Hz. Âişe adına siyasî başarısızlıkla sonuçlandığı, onun, bu savaşın meydana gelmesine çok üzüldüğü ve daha sonra siyasî faaliyetlerden uzak durmasına yol açtığı vurgulanmıştır. Buna rağmen, Hz. Âişe’nin siyasî olaylarda görüş beyan etmekten çekinmediği, bu bağlamda, Emevî halifesi Muâviye b. Ebû Süfyân’a tepki gösterdiği, adaletli olmasını ve önceki halifelerin yolundan gitmesi gerektiğini söyleyerek onu uyardığına işaret edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Hz. Âişe,Evlilik Yaşı,İfk Hadisesi,Cemel Savaşı,Sahâbe,Muâviye b. Ebû Süfyân,Aişe bint Ebî Bekr,Ümmü'l-mü'minîn,Kazf,Muâviye b. Ebû Süfyân

The Life of ʿĀʾisha bt. Abī Bakr, Personality and Her Place in Islamic History

Abstract

It is significant for true understanding of Islam to carry out research on the sahaba (the companions of the Prophet) who were the first interlocutors of Islam. Some sahaba were acquainted with certain features, and they became a source in the history and civilization of Islam. In this respect, this study examined the life of ʿĀʾisha bt. Abī Bakr (d. 58/678), the third wife of the prophet Muḥammad. It aimed to find out her life, personality, her place as a woman in the social and political life of the time and underline her scientific personality as she was a student of the Prophet. Initially her place in the life of Muḥammad and scientific personality were examined.  Her transmission of hadith to the next generations and her contribution to the Islamic knowledge were further explored. The study also examined Ifk (accusation of adultery) and Camel (Jamal) war which became a source a real debate in the history of Islam and they still affect the Muslims. The research examined her age at the time of her marriage to the Prophet and indicated that her marriage age was not disputed at the time of her marriage; rather it became a subject of discussion in later periods.  It was underlined that she was nine or ten years old when she married to the Prophet as this was a custom at that time. The research revealed that the Ifk incident brought about a real problem to the society which caused Muḥammad to sorrow and shuttered ʿĀʾisha. It was also underlined that Jamal war was the first war among Muslims, ʿĀʾisha lost the war, which caused her to sorrow and to isolate herself from the political affairs. It was underscored that despite her isolation herself from the daily politics, she did not hesitate to issue political declarations such as warning to Muaviya ibn Abū Sufyan, a Caliph of Umayyads, to be just and to follow the footsteps of the earlier Caliphs.

Keywords

• Marriage age,Companion,Muaviya ibn Abū Sufyan,ʿĀʾisha bt. Abī Bakr,ʿĀʾisha,Mothers of the Believers,Accusation of adultery (Ifk),Qadhf,the Battle of the Camel,Muaviya ibn Abū Sufyan

Kaynakça

1. Sabuncu, Ömer. “Hz. Âişe’nin Hayatı, Şahsiyeti ve İslâm Tarihindeki Yeri”. Doktora tezi. Harran Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Şanlıurfa 2015.
2. Sabuncu, Ömer. “The Life of Aisha, Personality and Her Place in Islamic History”. PhD. Dissertation, Harran University Institute of Social Sciences, Şanlıurfa/Turkey, 2015.