(Fr-)Enemies: Antisemitism and Anti-Islamism in Christian Zionism

Abstract

The paper deals with “Christian Zionists”, who have born out of Protestantism, conglomerate particular-ly in the United States of America, provide a non-proportional support for Israel and who at the same time antagonize Islam. The movement’s quiddity, genesis, theology, activities, as well as anti-Semitic and anti-Islamic tendencies are elaborated. According to initial findings, Christian Zionism constitutes an anomaly from a number of perspectives. Most importantly, Jews and Christians symbolize two com-munities that have been violently antagonizing each other since centuries. Defenders of Christian Zion-ism believe in the eschatological scenario of “premillennial dispensationalism”, a theology mainly in-troduced by the Anglo-Irish priest John Nelson Darby that divides world history before the establish-ment of the global Millennial Empire following the Second Coming into seven dispensations. This sce-nario determines the raison d’être, purposes, friends and foes of the movement. While the Jewish role in it as frenemies is controversial and ambivalent, Muslims’ role as enemies is unequivocally unfavorable. This situation leads to the demonization of Muslims by Christian Zionist figures. Albeit being criticized by co-religionists in a number of areas including ethics, politics and particularly theology, Christian Zionists occupy a significant position in world politics thanks to their alliance with imperial powers.  The paper aims to fill the scholarly gap caused by the scarcity of Turkish literature on Christian Zion-ism’s quiddity, as well as its nexus with antisemitism and anti-Islamism.

Summary: Contemporary anti-Islamism studies point to the influence of a group called “Christian Zionists” that is located particularly within the theopolitical scenery of the United States of America. The literature defines them as Christians who support Israel as the homeland of Jews. Through organizations such as Christians United for Israel (CUFI) they conduct efficient activities in support of Israel. Since the establishment of peace in the Middle East would mean a blockage for their apocalyptic scenario, they categorically reject any such attempt. Most of the anti-Islamic activities in the USA that have started during the 19th century and gained momentum after 9/11 have been organized by figures related to Christian Zionism. Approximately 20 to 30 million Christians in the USA are estimated to share the ideology. Christian Zionists also recruited adherents in further places such as Britain, Scandinavia, Australia, South Africa and even South Korea and Honduras.

Seen from numerous perspectives, Christian Zionism constitutes an anomaly that is demarcated by the mutual hostility of Jews and Christians. While Jews desecrate the holiest figures of Christianity in their scriptures, Christians regard Jews as deiciders. However, most Christian Zionists are observed to be more royalist than the King when it comes to Israel-related issues.

A researcher investigating the theological basis of Christian Zionism is surrounded by numerous concepts and actors such as eschatology, Armageddon battle, rapture, puritans, premillennialists, dispensationalists, fundamentalists, restorationists, evangelists, John Nelson Darby, and Cyrus I. Scofield. Darby, an Anglo-Irish theologian, is regarded by most as the founder of Christian Zionism. Another significant figure for the movement is the author of the Scofield Reference Bible, Cyrus Ingerson Scofield. His publication led to the embracement of the ideology by millions. Christian Zionists believe in a particular theology called “premillennial dispensationalism”. According to that, world history is linear and consists of seven dispensations. It is believed by them that humanity is currently in the sixth dispensation, just on the verge of the seventh. The apocalyptic scenario foreseen by premillennial dispensationalism includes elements such as the arrival of Antichrist, his establishment of the infernal trinity with the False Prophet and Satan, Muslims’ alliance with them and their attack to Israel (the battle of Armageddon), Christ’s Second Coming and his establishment of the Millennial Kingdom to bring peace to earth.

Non-Zionist Christian theologians have been criticizing the theology of Christian Zionism based on issues such as regarding Jews as chosen people, lack of support in the New Testament, absence of the Armageddon battle in the sources of main Christian denominations, the Jewish character of the movement and Christian Zionism being an imperial theology. Because of these issues, some even straightforwardly denote it a heresy. Another point of criticism towards Christian Zionism focuses on its role as an imperial theology. Numerous thinkers claim that there are significant connections between Christian Zionism, the narrative of the Judeo-Christian West and imperialism.

Figures who aim to explain the anomaly of Christian Zionism point to the blatant antisemitism in the movement. Accordingly, Christian Zionists support Israel at any cost in order to fulfill their apocalyptic scenario, which however foresees the rule of Jews by Antichrist and the concomitant death of most Jews following Christ’s Second Coming. Parallel to that, it is observed that some Christian Zionists who regularly make pro-Israel declarations tend to antisemitic slurs from time to time. Hence, it is argued that the theopolitical alliance between Christian Zionists and Jews is of pragmatical nature that will turn into a memory at some point.

According to findings about anti-Islamism among Christian Zionists, 70% of them prove to be either indifferent to or hostile towards Arabs. Much of the demonization of Islām in the post 9/11 era has been realized by Christian Zionists such as Robertson, Graham, Lindsey, Vines, and Falwell. Again, the establishment of Israel in the year 1948 with all its consequences concerning Palestinians is seen by most Christian Zionists as the fulfillment of a sign of the end times. In the apocalyptic scenario of Christian Zionists, Muslims find a place to themselves only as Gog and Magog who fight for enemy forces. They are allies of the infernal trinity that consists of Satan, Antichrist and the False Prophet. Palestinians, Arabs, and Muslims constitute an impediment to the scenario. Once considered together, these findings elucidate why Christian Zionists approach Islām and Muslims in such negative terms. As seen above, the challenge comes from religious beliefs concerning real-world events and actors that are closed to rationalization and transformation and are utterly minacious in terms of their consequences.

Christian Zionism is a phenomenon, where three religions interact and which therefore concerns their adherents. Theological analysis reveals that the movement interprets the sacred scriptures of Christianity in favor of Israel, which is however not supported by non-Zionist Christian theologians. Backed by states such as the USA and Britain within their imperialist agendas, the movement introduces an apocalyptic scenario, according to which Muslims are at the side of evil forces. As allies of Satan, they will be defeated and destroyed by Christian forces. With their budgets of billions of dollars, tens of thousands of propagandist preachers, hateful activities such as burning copies of the Ḳurʾān and calling Prophet Muḥammad a terrorist, support to and encouragement of Jews for an ethnic cleansing of Palestinians, incitement of Western states through lobbying activities to fight the Muslim neighbors of Israel, Christian Zionists pose one of the most serious challenges currently posed to Islām. The most significant and useful step to struggle with the harmful consequences of this movement would be deepening research and informing masses properly.

Keywords

• History of Religions,Christian Zionism,Evangelism,Premillennial Dispensationalism,Anti-Semitism,Anti-Islamism,Islamophobia

(Dost) Düşmanlar: Hıristiyan Siyonizminde Antisemitizm ve Anti-İslamizm

Öz

Çalışma Hıristiyanlığın Protestanlık mezhebinden doğan, özellikle Amerika Birleşik Devletleri’nde kümelendiği gözlemlenen, İsrail’i ve Yahudileri orantısızca desteklemesiyle bilinen ve aynı zamanda İslam’a ve Müslümanlara karşı düşmanca yaklaşımları haiz “Hıristiyan siyonistlerini” ele almaktadır. Hareketin mahiyeti, doğuşu, teolojisi, faaliyetleri ve kendisinde mündemiç olan antisemitizm ile anti-İslamizm olguları incelenmektedir. Bulgulara göre, Hıristiyan siyonizmi çeşitli açılardan bakıldığında bir anomali teşkil etmektedir. Bunlardan en önemlisi, Yahudilerin ve Hıristiyanların yüzyıllarca birbirlerine en üst seviyede düşmanlık etmiş olan iki topluluk oluşudur. Hıristiyan siyonistler dünya tarihini Mesih’in zuhuruyla birlikte kurulacak olan bin yıllık küresel krallık öncesindeki yedi bölüm olarak ele alan, sınırları büyük ölçüde İngiliz-İrlandalı teolog John Nelson Darby tarafından çizilen ve “premillennial dispensationalism (premilenyal dispensasyonalizm)” olarak bilinen teolojinin öngördüğü kıyamet senaryosuna inanmaktadır. Bu senaryo hareketin varlık sebebini, amaçlarını, dostlarını ve düşmanlarını belirlemektedir. Dost-düşmanlar olarak Yahudilerin buradaki rolü bazı çelişkiler ve ihtilaflar barındırırken, düşmanlar olarak Müslümanların rolü açıkça olumsuz bir görünüm arz etmektedir. Bunun sonucu olarak Hıristiyan siyonistler Müslümanları şeytanlaştırma eğilimine girmektedir. Her ne kadar dindaşları tarafından ahlak, siyaset ve özellikle teoloji eksenlerinde ağır eleştirilere tabi tutulsalar da Hıristiyan siyonistler emperyalist güçlerle olan uzun ittifaklarının da bir meyvesi olarak dünya politikasında kayda değer bir güce sahiptir. Hıristiyan siyonizminin mahiyeti ve dahi antisemitizm ve anti-İslamizm ile irtibatı konusunda Türkçe yazılmış eserlerin azlığına binaen çalışma literatürdeki bu boşluğu kapatma amacı taşımaktadır.

Özet: İçinde bulunduğumuz dönemde anti-İslamizm kavramı ele alınırken kendisine özellikle Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) teopolitik dekorunda yer bulan “Hıristiyan siyonizmi” adlı grubun etkisine işaret edilmektedir. Bu grup literatür tarafından İsrail’i Yahudilerin vatanı olarak destekleyen Hıristiyanlar olarak tanımlanmaktadır. İsrail için Birleşen Hıristiyanlar (CUFI) gibi organizasyonlar aracılığıyla İsrail’in desteklenmesi noktasında etkin faaliyetler yürütmektedirler. Orta Doğu’da barışın tesis edilmesini inandıkları kıyamet senaryosunun önünde bir engel olarak gördükleri için kategorik olarak reddetmektedirler. Özellikle 19. yüzyılda başlayıp, 11 Eylül olayları ile birlikte ciddi bir ivme yakalayan ABD’deki anti-İslami hareketlerin büyük bir kısmı Hıristiyan siyonizmi ile ilişkilendirilen şahıslar tarafından başlatılıp desteklenmektedir. ABD’de yaklaşık 20 ila 30 milyon arasında Hıristiyan’ın bu ideolojiyi benimsediği tahmin edilmektedir. ABD dışında İngiltere, İskandinavya, Avustralya, Güney Afrika ve hatta Güney Kore ve Honduras gibi coğrafyalarda da taraftar bulmuşlardır.

Birçok açıdan bakıldığında Hıristiyan siyonizmi bir anomali teşkil etmektedir. Bunun özünde Yahudilerin ve Hıristiyanların birbirlerine olan düşmanlıkları yatmaktadır. Yahudiler dini kaynaklarında Hıristiyanlığın en kutsal şahsiyetlerine ağır hakaretler ederken, Hıristiyanlar Yahudileri Tanrı katilleri olarak görmektedir. Ancak Hıristiyan siyonistlerin çoğunluğu İsrail konusunda adeta kraldan daha kralcı davranmaktadır.

Hıristiyan siyonizminin teolojik zeminini incelemek isteyen bir araştırmacı eskatoloji (kıyamet bilimi), Armageddon savaşı, istiğrak, püritenler, premilenyalistler, dispensasyonalistler, fundamentalistler, restorasyonistler, evanjelistler, John Nelson Darby ve Cyrus I. Scofield gibi bazı kavram ve aktörlerle karşılaşacaktır. İrlandalı-İngiliz bir teolog olan Darby birçokları tarafından Hıristiyan siyonizminin kurucusu olarak görülmektedir. Hareket için hayati önem teşkil eden ikinci isim ise Cyrus Ingerson Scofield’dir. Scofield Reference Bible’ı yayınlayarak Hıristiyan siyonizminin milyonlar tarafından benimsenmesine yol açmıştır. Hıristiyan siyonistler “premilenyal dispensasyonel teolojinin” gerçek olduğuna ve gerçekleşeceğine inanmaktadır. Buna göre dünya tarihi yedi çağdan oluşan doğrusal bir olgudur. İnsanlığın halihazırda altıncı çağda olduğuna, yedinci çağın ise çok yakında olduğuna inanmaktadırlar. Bu teolojinin öngördüğü kıyamet senaryosu Antichrist’ın gelişi, Sahte Peygamber ve Şeytan ile birlikte cehennem teslisini kurması, Müslümanların da onlarla müttefik olarak hareket edip İsrail’e saldırmaları (Armageddon savaşı), Hz. İsa’nın gökten tekrar inerek İsrail’i kurtarması ve barışı tesis edeceği Milenyum Krallığı’nı kurması gibi öğeleri içermektedir.

Siyonist olmayan Hıristiyan teologlar Hıristiyan siyonizminin teolojisini defaatle eleştiriye tabi tutmuştur. Yahudilerin seçilmiş ırk olarak görülmesi, Yeni Ahit’in bu ideolojiye destek vermemesi, “Armageddon savaşının” büyük mezheplerde karşılığının olmayışı ve hareketin Yahudi karakteri taşıması gibi sebepler yüzünden bazı Hıristiyan teologlar Hıristiyan siyonizmini heretik ilan etmiştir. Hıristiyan siyonizminin teolojisinin eleştirildiği bir diğer husus ise onun emperyal teoloji olarak yerine getirdiği işlev ile ilgilidir. Birçok düşünür Hıristiyan siyonizmi, Yahudi-Hıristiyan Batı anlatısı ve emperyalizm arasında sağlam bağlar olduğunu iddia etmektedir.

Hıristiyan siyonizmi anomalisine bir açıklama getirmek isteyen şahıslar Hıristiyan siyonizmi içerisinde yer alan antisemitizme işaret etmektedir. Buna göre Hıristiyan siyonistler, Yahudilerin ve Yahudi devletinin kurulmasının gerçekleşmesinde hayati bir rol oynadığı kıyamet senaryolarını yürürlüğe koymak adına İsrail’i her şartta desteklerken, bu senaryo Yahudilerin kendisini Mesih gibi gösteren Antichrist tarafından yönetilmesini ve Yahudilerin çoğunluğunun Mesih’in gelişinden sonra ölmesini içermektedir. Aynı zamanda neredeyse daima İsrail yanlısı açıklamalar yapan bazı Hıristiyan siyonistlerin zaman zaman doğrudan antisemitik söylemlere başvurduğu gözlemlenebilmektedir. Bu sebeple Hıristiyan siyonistler ve Yahudiler arasındaki teopolitik ittifakın bir noktada bozulacak pragmatik bir ittifak olduğu iddia edilmektedir.

Anti-İslamizm noktasındaki bulgulara göre Hıristiyan siyonistlerin %70’i Araplara karşı ya kayıtsız ya da düşmanca hisler beslemektedir. 11 Eylül’den sonraki dönemde İslam’ın şeytanlaştırılması operasyonu büyük ölçüde Robertson, Graham, Lindsey, Vines ve Falwell gibi Hıristiyan siyonistler tarafından gerçekleştirilmiştir. Yine İsrail’in 1948 yılında kuruluşu, Filistinliler için doğurduğu sonuçlara rağmen Hıristiyan siyonistlerin çoğu için bir kıyamet alametinin gerçekleşmesi anlamına gelmektedir. Hıristiyan siyonistlerin inandıkları kıyamet senaryosunda Müslümanlar ancak düşman saflarında savaşan Gog ve Magog olarak anlam bulabilmektedir. Onlar Şeytan, Antichrist ve Sahte Peygamber’den oluşan cehennem teslisinin müttefikleridir. Filistinliler, Araplar ve Müslümanlar senaryonun gerçekleşmesi önünde doğrudan engel teşkil etmektedir.  Bu hususlar birlikte değerlendirildiğinde halihazırda Hıristiyan siyonistlerin İslam’a ve Müslümanlara neden bu kadar olumsuz yaklaştıkları hususu açıklık kazanmaktadır. Görüldüğü üzere karşı karşıya olunan, gerçek dünyadaki gerçek olaylar ve aktörler hakkında rasyonalizasyona ve değişime kapalı olan, son derece tehlike arz eden dini inançlardır.

Hıristiyan siyonizmi üç dinin etkileşime girdiği, üç dinin de bağlılarını ilgilendiren bir fenomendir. Teolojik analiz hareketin Hıristiyanlık dininin kutsal metinlerini İsrail lehine yorumladığını, ancak siyonist olmayan Hıristiyan teologlarca desteklenmediğini göstermektedir. Emperyalist ajandalar dahilinde ABD ve İngiltere gibi devletlerce de destek bulan bu hareketin kıyamet senaryosuna göre Müslümanlar Şeytan’ın müttefikleri olarak kötülüğün tarafındadır. Hz. İsa’nın yeryüzüne dönüşüyle yenilecekler ve yok edileceklerdir. Milyarlarca dolarlık bütçeleriyle, sayıları on binlerle ifade edilen propagandist vaizleriyle, Kuran-ı Kerim yakmak ve Hz. Muhammed’e terörist demek gibi eylemleriyle, Yahudileri İsrail’i Filistinlilerden temizlemeye teşvik etmeleriyle, bu uğurda onlara ciddi bir finansal ve manevi destek sağlamalarıyla ve Batı devletlerini İsrail’in düşman olarak algıladığı Müslüman komşularıyla savaşmaya teşvik eden lobicilik faaliyetleriyle Hıristiyan siyonistler halihazırda İslam’ın yüzleştiği en ciddi meydan okumalardan birisini teşkil etmektedir. Bu hareketin zararlı sonuçlarıyla mücadele etmek için atılması gereken en önemli adım araştırmaları derinleştirerek kitleleri doğru şekilde bilgilendirmek olacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Dinler Tarihi,Hıristiyan Siyonizmi,Evanjelizm,Premilenyal Dispensasyonalizm,Antisemitizm,Anti-İslamizm,İslamofobi

Kaynakça

1. Abraham, Ibrahim - Boer, Roland. “’God Doesn’t Care’: The Contradictions of Christian Zio-nism”. Religion & Theology 16 (Haziran 2009): 90-110.
2. Al-Attas, Syed Muhammad Naquib. Islām and Secularism. Kuala Lumpur: ISTAC, 1993.
3. Alam, Muhammad Shahid. Israeli Exceptionalism: The Destabilizing Logic of Zionism. New York: Palgrave Macmillan, 2009.
4. Aldrovandi, Carlo. “Theo-Politics in the Holy Land: Christian Zionism and Jewish Religious Zionism”. Religion Compass 5/4 (2011): 114-128.
5. Ariel, Yaakov. “An Unexpected Alliance: Christian Zionism and Its Historical Significance”. Modern Judaism 26/1 (Şubat 2006): 74-100.
6. Batut-Lucas, Katia. “Le sionisme chrétien évangélique aux états-Unis et le cas du CUFI: des formes de pèlerinages”. Sciences Religieuses 44/4 (2015): 457-478.
7. Boyer, Paul. “The Middle East in Modern American Popular Prophetic Belief”. Imagining the End: Visions of Apocalypse from the Ancient Middle East to Modern America. Ed.
8. Abbas Amanat - Magnus Bernhardsson. 312-335. London and New York: I.B. Tauris, 2002.

9. Canfield, Joseph M. The Incredible Scofield and His Book. Vallecito: Ross House Books, 1988.
10. Carenen, Caitlin. The Fervent Embrace: Liberal Protestants, Evangelicals and Israel. New York and London: New York University Press, 2012.
11. Church, Philip A. F. “Dispensational Christian Zionism: A Strange But Acceptable Aberration or a Deviant Heresy?” Westminster Theological Journal 71(2009): 375-398.
12. Cimino, Richard. “’No God in Common:’American Evangelical Discourse on Islam after 9/11”. Review of Religious Research 47/2 (Aralık 2005): 162-174.
13. Crome, Andrew. Christian Zionism and English National Identity, 1600-1850. Cham: Palgrave Macmillan, 2018.
14. Davidson, Lawrence. “Christian Zionism as a Representation of American Manifest Destiny”. Critique: Critical Middle Eastern Studies 14/2 (2005): 157-169.
15. Dunn, James D.G. Jews and Christians: The Parting of the Ways: A.D. 70 to 135. Michigan: Wm. B. Eerdmans Publishing Company, 1999.
16. Durbin, Sean. “’I am an Israeli’: Christian Zionism as American redemption”. Culture and Reli-gion 14/3 (2013): 324-347.
17. Du Toit, Philip La Grange. “Does the New Testament support Christian Zionism?” In die Skriflig 50/1 (2016): 1-9.
18. Du Toit, Philip La Grange. “The Radical New Perspective on Paul, Messianic Judaism and their connection to Christian Zionism?”. HTS Teologiese Studies 73/3 (2017): 1-8.
19. Girard, William. “Christian Zionism at Jerusalén Church in Copán Ruinas, Honduras, an ‘Out-of-the-Way’ Place”. Comprehending Christian Zionism: Perspectives in Comparison. Ed. Göran Gunner – Robert O. Smith. 125-136. Minneapolis: Fortress Press, 2014.
20. Hoover, Dennis R. “Is Evangelicalism Itching for a Civilization Fight?: A Media Study”. The Brandywine Review of Faith & International Affairs 2/1 (2004): 11-16.
21. Kamphausen, Erhard. “Christlicher Zionismus: Die Bedeutung Jerusalems im Endzeitdenken des protestantischen Fundamentalismus”. Auf zum letzten Gefecht? Christlicher Zio-nismus auf dem Vormarsch Bildirileri (Almanya-Bad Boll, 08-10 Aralık 2006), 2007: 1-31, “Online-Texte der Evangelischen Akademie Bad Boll”, erişim 10 Temmuz 2019, https://ev-akademie-boll.de/fileadmin/res/otg/640806-Kamphausen.pdf .
22. Kim, Sung-Gun. “Korean Christian Zionism: A Sociological Study of Mission”. International Review of Mission, World Council of Churches. 100/1 (2011): 85-95.
23. Kiracofe, Clifford A. Dark Crusade: Christian Zionism and US Foreign Policy. London. New York: IB Tauris, 2009.
24. Lee, Martha F. Millennial Visions: Essays on Twentieth-Century Millenarianism. Westport: Praeger, 2000.
25. Miano, Peter J. “Mainstream Christian Zionism”. Prophetic Voices on Middle East Peace: A Jewish, Christian, and Humanist Primer on Colonialism, Zionism, and Nationalism in the Middle East. Ed. Thomas E. Phillips vd. 163-186. Claremont: Claremont Press, 2016.
26. Minnicino, Mike. “Darby Made ‘Christian Zionism’ for the Empire”. Executive Intelligence Re-view 29/46 (Kasım 2002): 63-65.
27. Moruzzi, Norma Claire. “Strange Bedfellows: The Question of Lawrence Oliphant’s Christian Zionism”, Modern Judaism 26/1 (Şubat 2006): 55-73.
28. Mouly, Ruth – Robertson, Roland. “Zionism in american premillenarian fundamentalism”, American Journal of Theology and Philosophy 4/3 (1983): 97-109.
29. Napierała, Paulina. “Christian Zionism and Its Influence on American Foreign Policy”. U.S. Foreign Policy: Theory, Mechanisms, Practice (Polonya Kraków, 25‑‑ 27 Mayıs 2007). Ed. Wordliczek Łukasz, Paweł Laidler, Andrzej Mania. 539-548. Kraków: WUJ, 2007.
30. Perlmutter, Nathan – Perlmutter, Ruth Ann. The Real Anti-Semitism in America. New York: Arbor House, 1982.
31. Pieterse, Jan Nederveen. “The History of a Metaphor: Christian Zionism and the Politics of Apocalypse”. Archives de Sciences Sociales des Réligions 75 (Temmuz/Eylül 1991): 75-103.
32. Raheb, Mitri. Faith in the Face of Empire: The Bible through Palestinian Eyes. New York: Orbis Books, 2004.
33. Rood, Judith Mendelsohn –Rood, Paul W. “Is Christian Zionism Based on Bad Theology?”. Cul-tural Encounters 7/1 (2011): 41-52.
34. Rood, Paul W. “Christian Zionism”. Encyclopedia of Christianity in the United States. 5: 518-519. Lanham: Rowman & Littlefield, 2016.
35. Ruether, Rosemary Radford. Faith and Fratricide: The Theological Roots of Anti-Semitism. Eugene: Wipe & Stock, 1997.
36. Ryrie, Charles C. Dispensationalism. Chicago: Moody Press, 1995.
37. Schäfer, Peter. Jesus in the Talmud. Princeton and Oxford: Princeton University Press, 2007.
38. Sharif, Regina. “Christians for Zion, 1600-1919”. Journal of Palestine Studies 5/3-4 (1976): 123-141.
39. Shushon, David. “Zionism for Christians”, First Things 184 (Haziran/Temmuz 2008): 21-26.
40. Sigal, Gerald. Anti-Judaism in the New Testament. Bloomington: Xlibris, 2004.
41. Sizer, Stephen. Christian Zionism: On the Road to Armageddon: The historical roots, theological basis and political consequences of Christian involvement in the Arab-Israeli conflict. Colorado Springs: Presence Ministries International, 2004.
42. Smith, Robert O. “Anglo-American Christian Zionism: Implications for Palestinian Christians”. The Ecumenical Review 64/1 (Mart 2012): 27-35.
43. Smith, R. O. 2018, January 8, “Christian Zionism, American Modernity, and the Trump Declara-tion on Jerusalem” Contending Modernities.
44. Spector, Stephen. Evangelicals and Israel: The Story of American Christian Zionism. New York: Oxford University Press, 2009.
45. Tooley, Mark. “Mainline Protestant Zionism and Anti-Zionism”. The New Christian Zionism: Fresh Perspectives on Israel & The Land. Ed. Gerald R. McDermott. 197-219. Downers Grove: InterVarsity Press, 2016.
46. University of Notre Dame. “Christian Zionism, American Modernity, and the Trump Declara-tion on Jerusalem”. Erişim: 10 Haziran 2019, https://contendingmodernities.nd.edu/global-currents/christian-zionism-american-modernity-trump-declaration-jerusalem/.
47. Von Raussendorff, Klaus. “Christlicher Zionismus”. Freidenker: Zeitschrift des deutschen Frei-denker-Verbands 2/06 (Mayıs 2006): 27-35.
48. Witherington III, Ben. The Problem with Evangelical Theology. Waco, Baylor University Press, 2005.