Araştırma Makalesi
PDF Zotero Mendeley EndNote BibTex Kaynak Göster

IMMANUEL KANT’DA BİLGİNİN KAYNAĞI PROBLEMİ

Yıl 2002, Cilt 6, Sayı 1, 279 - 294, 15.06.2002

Öz

Immanuel Kant (1724-1804), spekülatif felsefe alanında, özellikle epistemolojide açtığı eleştiri çığırı sayesinde kazandığı haklı ünle, felsefe tarihinin en büyük filozoflarından birisi olarak nitelendirilmeye hak kazanmış bir filozoftur.1 Kant’ın ünü eleştiri felsefesinde öncü olma başarısı ile sınırlı değildir kuşkusuz. Eleştirinin ona kazandırdığı başarılardan birisi de, bilginin kaynağı konusunda çok eskilere dayanan rasyonalizm-ampirizm çatışmasında bir orta yol bulmasıdır. Dogmatik, doğal olarak rasyonalist gelenekten gelen Kant, karşıt felsefenin zirvesi kabul edilen ünlü İskoç filozof David Hume (1711-1776)’ un felsefesinin de belki bu denli yankı bulmasına katkıda bulunmuştur. Çok başarılı bir Hume yorumcusu olarak gözüken Kant, Hume’un felsefesini büyük bir ustalıkla tahlil ederek yararlandığı gibi, ampirizmin genel çıkmazlarına da işaret ederek eleştiriler getirmiştir.2 Kant’la ilgili bu kısa değerlendirmeden sonra, onun bilginin kaynağı konusundaki düşüncesinin daha iyi anlaşılmasını sağlayacağı düşüncesiyle, felsefe tarihinde bu konunun en hararetli tartışmalarına sahne olan ampirizm-rasyonalizm çatışmasının kısa bir tarihçesini vermek istiyoruz

Kaynakça

  • Bkz. Bryan Magee, Büyük Filozoflar, Platon’dan Wittgenstein’a Batı Felsefesi, çev. Ahmet Cevizci, İstanbul
  • 2000, s. 173. 2
  • Kant Prolegomena adlı eserinde, Hume’un neden-sonuç ilişkisi hakkındaki yorumuna atıfta bulunarak: “İtiraf
  • ederim ki, beni yıllar önce dogmatik uyuklamamdan ilk defa uyandıran ve araştırmalarıma kurgusal
  • (spekulativen) felsefe alanında bambaşka bir yön vermemi sağlayan, David Hume’un bu hatırlatması
  • olmuştur. Onun çıkardığı sonuçlara kulak vermekten çok uzaktım; ama Hume kendi sorununun tümünü
  • değil, bir parçasını gördüğü için, bu sonuçla beni harekete geçirdi.” İfadeleriyle hem ünlü sözünü söylüyor,
  • hem de Hume’a yönelik eleştirilerde bulunuyordu.” Ayrıntılı bilgi için bkz. Immanuel Kant, Gelecekteki Her
  • Metafiziğe Prolegomena, çev. İoanna Kuçuradi-Yusuf örnek, Ankara 1995, s. 8. Bu eser buradan itibaren
  • Prolegomena olarak anılacaktır.

Yıl 2002, Cilt 6, Sayı 1, 279 - 294, 15.06.2002

Öz

Kaynakça

  • Bkz. Bryan Magee, Büyük Filozoflar, Platon’dan Wittgenstein’a Batı Felsefesi, çev. Ahmet Cevizci, İstanbul
  • 2000, s. 173. 2
  • Kant Prolegomena adlı eserinde, Hume’un neden-sonuç ilişkisi hakkındaki yorumuna atıfta bulunarak: “İtiraf
  • ederim ki, beni yıllar önce dogmatik uyuklamamdan ilk defa uyandıran ve araştırmalarıma kurgusal
  • (spekulativen) felsefe alanında bambaşka bir yön vermemi sağlayan, David Hume’un bu hatırlatması
  • olmuştur. Onun çıkardığı sonuçlara kulak vermekten çok uzaktım; ama Hume kendi sorununun tümünü
  • değil, bir parçasını gördüğü için, bu sonuçla beni harekete geçirdi.” İfadeleriyle hem ünlü sözünü söylüyor,
  • hem de Hume’a yönelik eleştirilerde bulunuyordu.” Ayrıntılı bilgi için bkz. Immanuel Kant, Gelecekteki Her
  • Metafiziğe Prolegomena, çev. İoanna Kuçuradi-Yusuf örnek, Ankara 1995, s. 8. Bu eser buradan itibaren
  • Prolegomena olarak anılacaktır.

Ayrıntılar

Konular Sosyal
Bölüm Araştırma Makaleleri
Yazarlar

Ali TAŞKIN Bu kişi benim

Yayımlanma Tarihi 15 Haziran 2002
Yayınlandığı Sayı Yıl 2002, Cilt 6, Sayı 1

Kaynak Göster

Bibtex @araştırma makalesi { cuifd257486, journal = {Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi}, issn = {1301-1197}, eissn = {1304-9399}, address = {}, publisher = {Sivas Cumhuriyet Üniversitesi}, year = {2002}, volume = {6}, pages = {279 - 294}, doi = {}, title = {IMMANUEL KANT’DA BİLGİNİN KAYNAĞI PROBLEMİ}, key = {cite}, author = {Taşkın, Ali} }
APA Taşkın, A. (2002). IMMANUEL KANT’DA BİLGİNİN KAYNAĞI PROBLEMİ . Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi , 6 (1) , 279-294 . Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/cuifd/issue/4304/257486
MLA Taşkın, A. "IMMANUEL KANT’DA BİLGİNİN KAYNAĞI PROBLEMİ" . Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 6 (2002 ): 279-294 <https://dergipark.org.tr/tr/pub/cuifd/issue/4304/257486>
Chicago Taşkın, A. "IMMANUEL KANT’DA BİLGİNİN KAYNAĞI PROBLEMİ". Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 6 (2002 ): 279-294
RIS TY - JOUR T1 - IMMANUEL KANT’DA BİLGİNİN KAYNAĞI PROBLEMİ AU - Ali Taşkın Y1 - 2002 PY - 2002 N1 - DO - T2 - Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi JF - Journal JO - JOR SP - 279 EP - 294 VL - 6 IS - 1 SN - 1301-1197-1304-9399 M3 - UR - Y2 - 2002 ER -
EndNote %0 Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi IMMANUEL KANT’DA BİLGİNİN KAYNAĞI PROBLEMİ %A Ali Taşkın %T IMMANUEL KANT’DA BİLGİNİN KAYNAĞI PROBLEMİ %D 2002 %J Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi %P 1301-1197-1304-9399 %V 6 %N 1 %R %U
ISNAD Taşkın, Ali . "IMMANUEL KANT’DA BİLGİNİN KAYNAĞI PROBLEMİ". Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 6 / 1 (Haziran 2002): 279-294 .
AMA Taşkın A. IMMANUEL KANT’DA BİLGİNİN KAYNAĞI PROBLEMİ. CUIFD. 2002; 6(1): 279-294.
Vancouver Taşkın A. IMMANUEL KANT’DA BİLGİNİN KAYNAĞI PROBLEMİ. Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 2002; 6(1): 279-294.
IEEE A. Taşkın , "IMMANUEL KANT’DA BİLGİNİN KAYNAĞI PROBLEMİ", Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi, c. 6, sayı. 1, ss. 279-294, Haz. 2002