Araştırma Makalesi

OECD Ülkelerinde Döngüsel Ekonomi ve Kaynak Verimliliği: Panel Nedensellik Analizi

Cilt: 30 Sayı: 1 12 Eylül 2026
PDF İndir
EN TR

OECD Ülkelerinde Döngüsel Ekonomi ve Kaynak Verimliliği: Panel Nedensellik Analizi

Öz

Döngüsel ekonomi yaklaşımı, doğal kaynakların doğrusal üretim–tüketim sürecinde hızla tükenmesine karşı geliştirilen ve kaynakların ekonomik sistemde mümkün olduğunca uzun süre dolaşımda kalmasını hedefleyen bir modeldir. Bu yaklaşım, yeniden kullanım, geri dönüşüm ve verimlilik artışı yoluyla çevresel baskıların azaltılmasını amaçlamaktadır. Kaynak verimliliği, döngüsel ekonomi politikalarının etkinliğini ortaya koymada başlıca göstergelerden biri olarak kabul edilmektedir. Bu çalışma, döngüsel ekonomi göstergeleri ile kaynak verimliliği arasındaki nedensellik ilişkisini 2000–2023 döneminde 15 OECD ülkesi için panel veri yöntemiyle incelemektedir. Analizde Emirmahmutoğlu & Köse (2011) heterojen panel nedensellik yaklaşımı kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, ilişkilerin ülkeler arasında farklılaştığını göstermektedir. Özellikle enerji verimliliği ve geri dönüşüm oranlarının bazı ülkelerde kaynak verimliliği üzerinde anlamlı etkileri bulunurken, bazı ülkelerde ters yönlü ilişkiler tespit edilmiştir. Genel olarak sonuçlar, döngüsel ekonomi politikalarının etkinliğinin ülkelere özgü yapısal ve kurumsal faktörlere bağlı olduğunu ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akarsu, H. (2021). Döngüsel ekonomiye geçişte kritik başarı faktörlerinin değerlendirilmesi: Türkiye turizm sektörü örneği (Master's thesis, Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi/Lisansüstü Eğitim Enstitüsü/İşletme Ana Bilim Dalı/İşletme Bilim Dalı).
  2. Apaydın, Ş. (2020). OECD ülkelerinde atık yönetimi ve ekonomik büyüme ilişkisi: Bir panel kantil regresyon yaklaşımı. Üçüncü Sektör Sosyal Ekonomi Dergisi, 55(1), 300-312.
  3. Ateş, E. (2021). Döngüsel ekonomi kapsamında GSYİH ile geri dönüşüm ilişkisi: Avrupa Birliği ülkeleri örneği. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (67), 125-137.
  4. Bilmiş, N. (2025). Samsun İli Kentsel Atık Yönetiminin Döngüsel Ekonomi Performans Araştırması (Yüksek lisans tezi, Ondokuz Mayıs Üniversitesi, Çevre Mühendisliği Ana Bilim Dalı). Ondokuz Mayıs Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü.
  5. Binsuwadan, J., Yousif, G., Abdulrahim, H., & Alofaysan, H. (2023). The role of the circular economy in fostering sustainable economic growth in the GCC. Sustainability, 15(22), 1-17.
  6. Boulding, K. (1966) The Economics of the Coming Spaceship Earth. In: Jarrett, H., Ed., Environmental Quality in a Growing Economy, Resources for the Future/Johns Hopkins University Press, Baltimore, 3-14.
  7. Busu, M. (2019). Adopting circular economy at the European Union level and its impact on economic growth. Social Sciences, 8(5), 159.
  8. Chen, C. C., & Pao, H. T. (2024). Circular economy and ecological footprint: A disaggregated analysis for the EU. Ecological Indicators, 160, 111809.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekolojik İktisat

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

12 Eylül 2026

Gönderilme Tarihi

22 Nisan 2026

Kabul Tarihi

18 Haziran 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 30 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Örnek, İ., & Dallı, T. (2026). OECD Ülkelerinde Döngüsel Ekonomi ve Kaynak Verimliliği: Panel Nedensellik Analizi. Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 30(1), 1-28. https://doi.org/10.51945/cuiibfd.1935514
AMA
1.Örnek İ, Dallı T. OECD Ülkelerinde Döngüsel Ekonomi ve Kaynak Verimliliği: Panel Nedensellik Analizi. CÜİİBFD. 2026;30(1):1-28. doi:10.51945/cuiibfd.1935514
Chicago
Örnek, İbrahim, ve Tuğçe Dallı. 2026. “OECD Ülkelerinde Döngüsel Ekonomi ve Kaynak Verimliliği: Panel Nedensellik Analizi”. Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 30 (1): 1-28. https://doi.org/10.51945/cuiibfd.1935514.
EndNote
Örnek İ, Dallı T (01 Eylül 2026) OECD Ülkelerinde Döngüsel Ekonomi ve Kaynak Verimliliği: Panel Nedensellik Analizi. Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 30 1 1–28.
IEEE
[1]İ. Örnek ve T. Dallı, “OECD Ülkelerinde Döngüsel Ekonomi ve Kaynak Verimliliği: Panel Nedensellik Analizi”, CÜİİBFD, c. 30, sy 1, ss. 1–28, Eyl. 2026, doi: 10.51945/cuiibfd.1935514.
ISNAD
Örnek, İbrahim - Dallı, Tuğçe. “OECD Ülkelerinde Döngüsel Ekonomi ve Kaynak Verimliliği: Panel Nedensellik Analizi”. Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 30/1 (01 Eylül 2026): 1-28. https://doi.org/10.51945/cuiibfd.1935514.
JAMA
1.Örnek İ, Dallı T. OECD Ülkelerinde Döngüsel Ekonomi ve Kaynak Verimliliği: Panel Nedensellik Analizi. CÜİİBFD. 2026;30:1–28.
MLA
Örnek, İbrahim, ve Tuğçe Dallı. “OECD Ülkelerinde Döngüsel Ekonomi ve Kaynak Verimliliği: Panel Nedensellik Analizi”. Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 30, sy 1, Eylül 2026, ss. 1-28, doi:10.51945/cuiibfd.1935514.
Vancouver
1.İbrahim Örnek, Tuğçe Dallı. OECD Ülkelerinde Döngüsel Ekonomi ve Kaynak Verimliliği: Panel Nedensellik Analizi. CÜİİBFD. 01 Eylül 2026;30(1):1-28. doi:10.51945/cuiibfd.1935514