İş Örgütlerinin Etik Davranışları ve Liyakate Dayalı Profesyonel Yönetim Sistemleri: Türkiye-Avrupa Birliği Karşılaştırması
Öz
Bu çalışma, Türkiye ile Avrupa Birliği’nin kurucuları ve ilk üyelerinden oluşan 15 Avrupa ülkesinde (AB-15), iş örgütlerinin etik davranışlarının ve liyakate dayalı profesyonel yönetim sistemlerinin yaygınlığını karşılaştırmaktadır. Çalışmada, Dünya Ekonomik Forumu tarafından küresel düzeyde uygulanan Üst-Düzey Yönetici Düşünce Anketi’nin 12 yıllık verileri kullanılmıştır. İş örgütlerinin etik davranışlarına ilişkin olarak, ankette üst-düzey yöneticilerden istenen, ülkelerindeki işletmelerin kamu görevlileri, siyasetçiler ve diğer işletmelerle olan etkileşimleri kapsamında iş etiği seviyesini derecelendirmeleridir. Liyakat sistemi ekseninde profesyonel yönetim sistemi ise, katılımcılara sorulan, ülkelerindeki işletmelerde üst-düzey yönetim pozisyonlarında akraba ve tanıdıkların mı yoksa kalifiye profesyonel yöneticilerin mi olduğuna yönelik soruya verilen cevaplara göre derecelendirilmektedir. 1’den 7’ye kadar değişen skorlarda 1 en kötü uygulamayı (en zayıf etik uygulamaları ve tamamen liyakatten uzak yönetici seçim sistemi) ve 7 en iyi uygulamayı (mükemmel etik davranışı ve tamamen liyakat temelli yetkin yönetici seçim sistemi) ifade etmektedir. Ülkelerin skorları, anket skorlarının ülke düzeyinde yıllık ağırlıklı ortalamasına göre karşılaştırılmıştır. Sonuçlara göre hem iş etiği hem de profesyonel yönetim uygulamaları kapsamında, Türkiye’nin skorları dünya ortalamasına yakın iken AB-15 ortalamasının oldukça altında seyretmektedir. Bunun yanında, AB-15 ülkeleri içinde Yunanistan ve İtalya en kötü performans sergileyen ülkeler olarak Türkiye’den bile daha düşük skorlara sahiptirler.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Betz, J. (1998). Business Ethics and Politics. Business Ethics Quarterly, 8(4), 693-702. Doi: 10.2307/3857548
- Boone, P. F. & Van Den Bosch, F.A.J. (1997). Discerning a Key Characteristic of a European Style of Management: Managing the Tension between Integration Opportunities and the Constraining Diversity in Europe. International Studies of Management & Organization, 25(3), 109-127.
- Brewster, C. (1995). Towards a 'European' Model of Human Resource Management. Journal of International Business Studies, 26(1), 1-21.
- Büte, M. (2011). The Effects of Nepotism and Favoritism on Employee Behaviors and Human Resources Practices: A Research on Turkish Public Banks. TODAİE’s Review of Public Administration, 5(1), 185-208.
- Çetinkaya, F. F., Şener, E. & Korkmaz, F. (2017). Aile İşletmeleri ve Kayırmacılık: Nitel Bir Araştırma. PESA Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 3(4), 119-133. Doing Business (2018). http://www.doingbusiness.org/data (11.03.2018).
- Eğri, T. & Sunar, L. (2010). Türkiye’de İş Ahlakı Çalışmaları: Mevcut Durum ve Yönelimler. İş Ahlakı Dergisi, 3(5), 41-67.
- European Communities (2006). Creating an Innovative Europe. Luxembourg: Office for Official Publications of the European Communities. http://www.eua.be/Libraries/research/aho_report.pdf?sfvrsn=0 (08.03.2018).
- Fernández-Aráoz, C., Iqbal, S. & Ritter, J. (2015). Why Family Firms in East Asia Struggle with Succession. Harvard Business Review, https://hbr.org/2015/03/why-family-firms-in-east-asia-struggle-with-succession (17.03.2018).
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Özge Demiral
*
0000-0003-0165-2206
Türkiye
Yayımlanma Tarihi
30 Haziran 2018
Gönderilme Tarihi
18 Mayıs 2018
Kabul Tarihi
27 Mayıs 2018
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 22 Sayı: 1