ERİL TOPLUMUN DİŞİL DİNDAR DİNAMİKLERİ: İLAHİYAT FAKÜLTELERİNDE KIZ ÖĞRENCİLERİN İSLAM ANLATISI (SİVAS CUMHURİYET ÜNİVERSİTESİ ÖRNEĞİ)
Öz
Bu yazı ilahiyat fakültesinde okuyan kız öğrencilerin topluma eril katkıları bağlamında İslam anlatılarını incelemektedir. Konu katılımcıların İslam’da kadının mirası, şahitliği, erkek karşısındaki statüsü ve erkeğin aynı anda çok eşle evliliğine yönelik olarak verdiği cevaplardan hareketle anlaşılmaya çalışılmıştır. Çalışmada kız öğrencilerin eril topluma sağladıkları katkı ile onların toplumsal kökenleri, aile çevreleri, okullaşma süreçleri, dinsel ve politik etkileşimleri arasında ilişkiler kurulmuştur. Bu hipotezler çerçevesinde makalenin temel amacı ilahiyatçı kadının eril topluma din üzerinden sağladığı katkının arka planındaki ontolojik ve epistemolojik kurguları açığa çıkarmaktır. Bu sebeple yarı yapılandırılmış sorular üzerinden bir örneklem grupla görüşme yapılarak yönetilen araştırma, metodolojik olarak tarihsel sosyoloji bağlamında bir “örnek olay incelemesi” şeklinde ele alınmıştır. Veriler kuramsal olarak mikro-sosyolojinin toplumla ilgili farklı perspektifleri üzerinden bir tartışmaya tabi tutulmuştur. Çalışma sonucunda, ilahiyat okuyan kızların benliklerini ve özel alanlarını güçlü bir şekilde kamusal ve toplumsal alanlara göre belirledikleri, çok büyük oranda eril bir toplum tasarımı ile gündelik hayata katıldıkları görülmüştür.
Anahtar Kelimeler
Din sosyolojisi, ilahiyat fakültesi, modernleşme, toplumsal cinsiyet, eril toplum, dişil dindarlık
Kaynakça
- Ahıska, Meltem. “Kimlik Kavramı Üstüne Fragmanlar”. Defter Dergisi 27 (Bahar 1996), 11-35.
- Akıncı, Mehmet. Türk Muhafazakârlığı. İstanbul: Ötüken Neşriyat, 2012.
- Althusser, Louis. İdeoloji ve Devletin İdeolojik Aygıtları. çev. Yusuf Alp, Mahmut Özışık. İstanbul: İletişim Yayınları, 4. Basım, 2000.
- Arslan, Mustafa. Türk Popüler Dindarlığı. İstanbul: Dem Yayınları, 1. Basım, 2004.
- Berger, Peter L. The Social Reality of Religion. Middlesex: Penguin Books, 1973.
- Berting, Jan. Kimlik Siyaseti. çev. Hüsamettin İnaç. İstanbul: Bilge Kültür Sanat, 2. Basım, 2021.
- Bora, Tanıl. Türk Sağının Üç Hali. İstanbul: İletişim Yayınları, 2. Basım, 2018.
- Çelik, Celaleddin. Geleneksel Şehir Dindarlığından Modern Kent Dindarlığına. İstanbul: Hikmetevi Yayınları, 1. Basım, 2013.
- Erdiç, Şaban. “Bir Politik Teoloji Örneği Olarak Ehl-i Hadis Ya da İslam Düşüncesinde Muhafazakâr Siyaset”. Dinbilimleri Akademik Araştırma Dergisi 21/2 (2021), 613-638.
- Erdiç, Şaban. Din Görevlilerinin Sosyoekonomik ve Kültürel Tabanı. Sivas: Cumhuriyet Üniversitesi Matbaası, 2012.