SERİKĀTÜ’Ş-Şİ‘RİYYE VE EL-ABBÂSÎ'NİN YAKLAŞIMI
Öz
Arap edebiyatı eleştirmenleri ve belâgat âlimleri, şairler arasında vuku bulan etkileşimleri dikkate almış ve bu hususları serika başlığı altında incelemişlerdir. Sözlükte “bir kimsenin kendisine ait olmayan bir şiiri kendisine nispet ederek kullanması” anlamına gelen es-serikātü’ş-şi‘riyye kavramı, günümüzde akademik bir metnin özgün oluşunu ifade etmek için kullanılan intihâl kapsamında değerlendirilir. Bu açıdan bakıldığında serika konusu tarihte kalmış bir kavram olmayıp canlılığını devam ettiren önemli bir başlık olarak karşımıza çıkar. Bu bağlamda serika kavramı hakkında çeşitli çalışmalar yürütülmüş ve hangi alıntıların serika kapsamında değerlendirileceği veya değerlendirilemeyeceği üzerinde durulmuş ve konu örneklerle açıklanmaya çalışılmıştır. Abdürrahîm el-Abbâsî de yaptığı açıklamalar ve verdiği örneklerle bu konuya önemli katkılarda bulunanlardan biri olmuştur. Makalemizde serika kavramı ele alınmış ve Abdürrahîm el-Abbâsî’nin serika kavramına yaklaşımı, konu hakkındaki görüşleri incelenmiştir. Sonuç olarak el-Abbâsî’nin serika konusunda el-Kazvînî’ye yakın bir çizgide durduğu ve tazmîn ile iktibâsı serikaya bağlı sanatlar olarak değerlendirdiği tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Arap Dili ve Belâgatı, Serika, Tazmîn, İktibâs., Abdürrahîm el-Abbâsî
Kaynakça
- Abbasî, Ebü’l-Feth Bedrüddîn Abdürrahîm b. Abdirrahmân b. Ahmed b. el-Hasen, Meʿâhidu’t-Tenṣîṣ ʿalâ Şevâhidi’t-Telḫîṣ, thk. Hâmid Abdullah el-Mahallâvî, 2 Cilt. Dâru’l-Kütübi’l-İlmiyye, Beyrut 2013.
- Âmedî, Ebû’l-Kâsım el-Hasen b. Bişr b. Yahyâ, el-Muvâzenetu beyne Şiʿri Ebî Temmâm ve’l-Baḥterî, thk. Seyyid Ahmed Sakar - Abdullâh el-Muhârib, 3 Cilt. y.y., b.y. 1994.
- Âmilî, Bahâeddin, el-Keşkûl, thk., Muhammed Abdülkerîm en-Nemrî, Dâru'l-kutubi'l-ilmiyye, Beyrut 1998.
- Bedahşânî, Muhammed Enver, el-Belâġatu’ṣ-Ṣâfiye, Menşûrât Dâru’l-‛İlm, Karaçi-Pakistan 1995.
- Bedîʿî, Yûsuf ed-Dımeşkî, eṣ-Ṣubḥu’l-Munebbî ʿan Ḥays̱iyyeti’l-Mutenebbî, 2 Cilt. el-Maṭbaʿatu’l-ʿİmâreti’ş-Şerefiyye, b.y., 1308.
- Berbârî, Şehîre, “es-Serikâtu’ş-şi’riyye inde’l-Kâdî el-Cürcânî”, Muhammed Haydar Üniversitesi; Sükkere 8/1 (2018).
- Beşşâr b. Bürd, Ebû Muâz, Dîvânü Beşşâr b. Bürd, Asımetü’s-sekâfeti’l-arabiyye, Kahire 1950.
- Buhtürî, Ebû Ubâde el-Velîd b. Ubeyd b. Yahyâ et-Tâî, Dîvân, Dâru’l-maarif, b.y. 2009.
- Cerrâvî, Ebû’l-Abbâs Ahmed b. Abdisselâm et-Tâdelî, el-Ḥamâsetu’l-Mağribiyye: Muḫtaṣaru Kitâbi Ṣafveti’l-Edeb ve Naḫbeti Dîvâni’l-ʿArab, thk. Muhammed Rıdvân ed-Dâye, 2 Cilt. Dâru’l-Fikri’l-Muʿâṣır, Beyrut 1991.
- Curcânî, Ebû’l-Hasen ʿAlî b. Abdulʿazîr el-Kâdî, el-Vesâṭa Beyne’l-Mutenebbî ve Ḫuṣûmihî, thk. Muhammed Ebu’l-Fadl İbrahîm - Alî Muhammed el-Becâvî, y.y., b.y. ts.