EN
TR
HJALMAR SUNDÉN’İN (1908-1993) DİN PSİKOLOJİSİNDEKİ YERİ VE DEĞERİ: UNUTULMUŞ BİR KURAMI GÜN YÜZÜNE ÇIKARMAK
Öz
“Hjalmar Sundén, din psikolojisi alanına nasıl bir katkı sağlamıştır?” sorusu bu çalışmanın temel problemini oluşturmaktadır. Bu bağlamda rol teorisinin hem muhtevası hem de din psikolojisinin temel araştırma konularından dinsel değişim ve dinsel tecrübeyi açıklamada işlevselliği sorgulanmaktadır. Çalışmanın amacı Sundén’in geliştirdiği rol teorisini, Türk akademisine tanıtmaktır. Sundén'in din psikolojisine getirdiği yenilikler, teorilerinin uygulanışı, destekleyici araştırmalar, eleştiriler ve Türkiye'deki potansiyel kullanımı irdelenmektedir. Nitel araştırma yöntemlerinden döküman analizi tekniğinin benimsendiği bu çalışmada veriler/bilgiler, Sundén’in eserlerinden (birinci elden kaynak) ve onun hakkında yapılan çalışmalardan (ikinci elden kaynak) toplanmıştır. Elde edilen veriler betimsel analiz ve içerik analizi teknikleriyle çözümlenmiştir. Makalede; “rol teorisi”, “dini gelişim”, “dinsel değişim”, ve “dinsel tecrübe” olmak üzere dört temel kategori üzerinden hareket edilmiştir. Bu kategoriler rol teorisinin temel vurgularını oluşturmaktadır. Bununla birlikte rol teorisini “geliştirmeye yönelik çalışmalar” ve “sorgulayan/test eden çalışmalar” şeklinde iki farklı kategori daha belirlenmiştir. Sonuca göre Sundén geliştirdiği rol teorisiyle din psikolojisi araştırmalarına disiplinler arası bir yaklaşım getirmiş, bu bağlamda genel psikoloji ve dinler tarihi ile olan ilişkilerini güçlendirmiştir. Sundén'in rol teorisi, dinsel deneyimlerin algısal bir süreç olduğunu ve bireyin önceki deneyimleri ve kültürel referanslarıyla şekillendiğini vurgular. Rol teorisinin temel unsurları arasında dini deneyimlerin psikolojik izahı, algısal süreçler, dini sosyalleşme ve dini eğitim bulunmaktadır. Dinsel deneyimleri ve dinsel değişimleri psikolojik olarak inceleyen Sundén’in rol teorisi, yerel ve kültürel bağlamda dini deneyimi anlamak için potansiyel bir araç olabilir ve Türk din psikolojisi bu perspektiften önemli ilhamlar alabilir. Sundén'in rol teorisi, dini deneyimleri anlamak ve din psikolojisi araştırmalarına disiplinler arası bir bakış açısı getirmek için önemli bir kaynaktır ve Türk din psikolojisi alanında potansiyel katkılar sağlayabilir. Sundén'in nitel araştırma yaklaşımı, Türk din psikolojisine uygulanabilir ve yerel bir rol teorisi geliştirmede ilham verici olabilir.
Anahtar Kelimeler
Etik Beyan
“Etik kurulu izni gerekmemektedir
Kaynakça
- Belzen, J. A. (1996). Beyond a classic? Hjalmar Sundén's role theory and contemporary narrative psychology. The International Journal for the Psychology of Religion, 6(3), 181-199.
- Belzen, J. A. (1998). The psychology of religion in Europe—a contextual report. Pastoral Psychology, 46(3), 145-162.
- Belzen, J. A. (2019). What, why and how? Meta-reflections on cultural psychological approaches to the scientific study of phenomena called religious. Integrative Psychological and Behavioral Science, 53, 158-187.
- Capps, D. (1982). Sunden's role-taking theory: the case of John Henry Newman and his mentors. Journal for the Scientific Study of Religion, 58-70.
- Capps, D. (1982). The psychology of petitionary prayer. Theology Today, 39(2), 130-141.
- Capps, D. (1996). Sundén's Role Theory--An Impetus to Contemporary Psychology of Religion.
- Duchesne-Guillemin, J., Glasse, J., & Sundén, H. (1965). The Meaning and End of Religion: A Symposium. Harvard Theological Review, 58(4), 432-451.
- Ericek, Ş. (2023). Hjalmar Sunden’in rol kurami ve din psikolojisi çalışmaları üzerindeki etkisi. International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 10(94), 931-936.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Din Psikolojisi
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
31 Aralık 2024
Gönderilme Tarihi
9 Ağustos 2024
Kabul Tarihi
30 Aralık 2024
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2024 Cilt: 24 Sayı: 2
APA
Özışık, S., & Yapıcı, A. (2024). HJALMAR SUNDÉN’İN (1908-1993) DİN PSİKOLOJİSİNDEKİ YERİ VE DEĞERİ: UNUTULMUŞ BİR KURAMI GÜN YÜZÜNE ÇIKARMAK. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), 24(2), 170-193. https://doi.org/10.30627/cuilah.1531023
AMA
1.Özışık S, Yapıcı A. HJALMAR SUNDÉN’İN (1908-1993) DİN PSİKOLOJİSİNDEKİ YERİ VE DEĞERİ: UNUTULMUŞ BİR KURAMI GÜN YÜZÜNE ÇIKARMAK. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD). 2024;24(2):170-193. doi:10.30627/cuilah.1531023
Chicago
Özışık, Sakin, ve Asım Yapıcı. 2024. “HJALMAR SUNDÉN’İN (1908-1993) DİN PSİKOLOJİSİNDEKİ YERİ VE DEĞERİ: UNUTULMUŞ BİR KURAMI GÜN YÜZÜNE ÇIKARMAK”. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) 24 (2): 170-93. https://doi.org/10.30627/cuilah.1531023.
EndNote
Özışık S, Yapıcı A (01 Aralık 2024) HJALMAR SUNDÉN’İN (1908-1993) DİN PSİKOLOJİSİNDEKİ YERİ VE DEĞERİ: UNUTULMUŞ BİR KURAMI GÜN YÜZÜNE ÇIKARMAK. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) 24 2 170–193.
IEEE
[1]S. Özışık ve A. Yapıcı, “HJALMAR SUNDÉN’İN (1908-1993) DİN PSİKOLOJİSİNDEKİ YERİ VE DEĞERİ: UNUTULMUŞ BİR KURAMI GÜN YÜZÜNE ÇIKARMAK”, Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), c. 24, sy 2, ss. 170–193, Ara. 2024, doi: 10.30627/cuilah.1531023.
ISNAD
Özışık, Sakin - Yapıcı, Asım. “HJALMAR SUNDÉN’İN (1908-1993) DİN PSİKOLOJİSİNDEKİ YERİ VE DEĞERİ: UNUTULMUŞ BİR KURAMI GÜN YÜZÜNE ÇIKARMAK”. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) 24/2 (01 Aralık 2024): 170-193. https://doi.org/10.30627/cuilah.1531023.
JAMA
1.Özışık S, Yapıcı A. HJALMAR SUNDÉN’İN (1908-1993) DİN PSİKOLOJİSİNDEKİ YERİ VE DEĞERİ: UNUTULMUŞ BİR KURAMI GÜN YÜZÜNE ÇIKARMAK. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD). 2024;24:170–193.
MLA
Özışık, Sakin, ve Asım Yapıcı. “HJALMAR SUNDÉN’İN (1908-1993) DİN PSİKOLOJİSİNDEKİ YERİ VE DEĞERİ: UNUTULMUŞ BİR KURAMI GÜN YÜZÜNE ÇIKARMAK”. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), c. 24, sy 2, Aralık 2024, ss. 170-93, doi:10.30627/cuilah.1531023.
Vancouver
1.Sakin Özışık, Asım Yapıcı. HJALMAR SUNDÉN’İN (1908-1993) DİN PSİKOLOJİSİNDEKİ YERİ VE DEĞERİ: UNUTULMUŞ BİR KURAMI GÜN YÜZÜNE ÇIKARMAK. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD). 01 Aralık 2024;24(2):170-93. doi:10.30627/cuilah.1531023