ÜSVE-İ HASENE BAĞLAMINDA PEYGAMBERLERİN İSMET SIFATI

İsmet sıfatı peygamberlerin günah işlemekten korunmasını ifade eder. Kelamcılar bu korunmanın mahiyetini farklı şekillerde izah etmişlerdir. Öne çıkan izah biçimi korunmanın mutlak ve cebrî bir ilahi müdahale ile gerçekleştiği şeklindedir. Ancak bu izah biçimi inananların günah işlemekten sakınma konusunda peygamberleri örnek almalarını problemli bir hale getirmektedir. Çünkü istese de günah işlemesi mümkün olmayan bir peygamber algısı Müslümanların kendileri ve peygamberleri arasında ortak bir payda bulmalarını ve onları örnek alma süreçlerini olumsuz bir şekilde etkilemektedir. Bu makalenin amacı peygamberlerin ismet sıfatını, üsve-i hasene olmaları bağlamında incelemektir. Örnekliğe imkân veren ismet tasavvurunun ilahi lütuf ve peygamberlerin iradesine dayalı olması gerektiği anlaşılmaktadır. Çalışmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi yapılarak ilgili literatür taranmış, kavramsal karşılaştırma ve uzlaştırma metotları uygulanmıştır. Günümüz Müslümanlarının peygamber algısında bu izah biçiminin önemli yansımaları olacağı düşünülmektedir. Peygamberlerin tam manasıyla örnek alınması ve bu örnek almanın müminlerin ismetini (günahlardan korunmasını) ortaya çıkaracak nitelikte olması en önemli yansımalarıdır.

The attribute of infallibility (ismah) refers to the protection of prophets from committing sins. Muslim theologians (mutakallimūn) have explained the nature of this protection in various ways. The most prominent explanation suggests that this protection occurs through an absolute and compulsory (jabrī) divine intervention. However, this interpretation makes it problematic for believers to take the prophets as role models in their struggle to avoid sin. A prophetic conception in which sinning is impossible, even if desired, negatively affects Muslims’ ability to find common ground with the prophets and hinders the process of emulating them. The purpose of this article is to examine the attribute of infallibility within the context of being a “good example” (uswah al-ḥasanah). This study is based on document analysis, one of the qualitative research methods. The relevant literature has been reviewed, and methods of conceptual comparison and reconciliation have been applied. The study concludes that, to enable the prophets to serve as role models, the conception of infallibility should be understood as being based on divine grace (lutf) and the prophets’ own will. It is anticipated that this understanding will have significant implications for contemporary Muslims’ perception of the prophets. The most important of these implications are the full emulation of the prophets and the realization that such emulation helps believers develop their own “infallibility” (i.e., taqwā / God-consciousness) by protecting them from sins.