DİJİTALLEŞME, SOSYAL ÇÜRÜME VE BİR ÖZ DENETİM DİSİPLİNİ OLARAK TASAVVUF

2023 yılında bir sokak röportajıyla dijital mecranın ve toplumun gündemine gelen sosyal çürüme kavramı; etik denen değerler manzumesinin yaşam pratiğinden çekilmesi ve toplumsal anominin geri dönülemez bir eşiğe gelmesi olarak tanımlanmıştır. Sürecin hem tetikleyicisi hem de görünürlük mecrası olan dijitalleşme, bireysel ve toplumsal erozyonu hızlandıran temel amillerden biridir. Zira modern dijital paradigma; hız olgusunu zamansal bir verimlilikten ziyade yüzeysel bir devinime, haz arayışını ise etik değerleri aşındıran hedonistik bir tüketime dönüştürerek toplumsal bünyede anomik bir çözülmeye sebebiyet vermektedir. Söz konusu probleme karşı tasavvufun manevi inşa gücünü merkeze alan müstakil bir çalışma yapılmamıştır. Bu çalışma; dijitalleşme kaynaklı sosyal çürümenin murâkabe, tefekkür, halvet, nefis terbiyesi ve sohbet gibi tasavvufi pratiklerle engellenebileceğini, tasavvufun emr-i bi'l-ma'rûf nehy-i ani’l-münkeri merkeze alan sosyal tesir politikası ile toplumsal bir ıslah modeli sunabileceğini iddia etmektedir. Dünyanın geçiciliğine odaklanan, nefis terbiyesini ve öz denetimi merkeze alan öğretilerin; bireysel, toplumsal ve kamusal alanda bir antivirüs olarak yaygınlaştırılması makalenin çözüm önerisidir.

The concept of social decay, which emerged on the agenda of digital platforms and society through a street interview in 2023, is defined as the withdrawal of the ethical value system from daily life practices and the arrival of social anomie at an irreversible threshold. Digitalization, serving as both the trigger and the medium of visibility for this process, is one of the primary factors accelerating individual and social erosion. Indeed, the modern digital paradigm leads to an anomic dissolution within the social body by transforming the phenomenon of speed into a superficial movement rather than temporal efficiency, and the pursuit of pleasure into a hedonistic consumption that erodes ethical values. To date, no independent study has been conducted that centers on the spiritual constructive power of Sufism in response to this specific problem. This study argues that social decay caused by digitalization can be addressed through Sufi practices such as murāqabah (watchfulness), tafakkur (contemplation), khalwah (seclusion), discipline of the soul, and sohbet (spiritual discourse). It posits that Sufism can offer a model for social reform through its policy of social influence centered on al-amr bi'l-ma'rūf wa'l-nahy 'ani'l-munkar (enjoining good and forbidding evil). The article proposes the dissemination of teachings focusing on the transience of the material world, soul-discipline, and self-regulation as an "antidote" in individual, social, and public spheres.