Endülüs Emevî Halifesi II. Hakem’in İlmî Kişiliği ve İlim Hayatına Sağladığı Katkılar

Öz

Endülüs Emevîleri’nde ilmî faaliyetler alanındaki en parlak devir, II. Hakem döneminde yaşanmıştır. Kendisi de âlim olan ve “Bilge Halife” olarak isimlendirilen II. Hakem, ülkesindeki ilmî faaliyetlerin artması için büyük bir gayret içerisinde olmuştur. Onun hiçbir ayırım yapmaksızın dönemindeki âlimlere kucak açması ve onlara tanıdığı geniş imkanlar, başkent Kurtuba’nın âlimlerin toplandığı önemli bir ilim merkezi haline gelmesini sağlamıştır. Aynı zamanda dünyanın dört bir tarafından toplanan kitaplarla, Medinetüzzehrâ saray kütüphanesi İslam dünyasının üç büyük kütüphanesinden biri haline getirilmiştir. Fakir çocuklara ücretsiz eğitim veren okullar açılarak ülkede okur-yazarlık oranında ciddi bir artış sağlanmıştır. İki kısımdan meydana gelen bu makalede öncelikle II. Hakem’in ilmî kişiliği, ardından ülkesindeki ilim hayatına sağladığı katkılar ele alınacaktır.

Anahtar Kelimeler

• Endülüs Emevîleri,Hakem b. Abdurrahmân,Kurtuba Medresesi,Medinetüzzeh-ra Saray Kütüphanesi

Kaynakça

1. Ahatlı, Erdinç, “Yahyâ b. Maîn”, DİA, XXXXIII (İstanbul 2013), s. 256-257.
2. Algül, Hüseyin, İslam Tarihi, I-IV, İstanbul 1997.
3. Aykaç, Mehmet, “Arîb b. Sa‘d”, DİA, III (İstanbul 1991) s. 359-360.
4. Bâ’yûn, Sühâ, İshâmu’l-ulemâi’l-müslimîn fi’l-ulûmi fî’l-Endelüs, Beyrut 2008.
5. Bertrand, Louis, İspanya Tarihi (trc. Galip Kemali Söylemezoğlu-Nurullah Ataç), İstanbul 1940.
6. Çavuşoğlu, Ali Hakan, “Utbî, Muhammed b. Ahmed”, DİA, XLII (İstanbul 2012), s. 237-239.
7. Çiftçi, Faruk, Endülüs'te Hilafet Dönemi Edebî Çevresi (Yayımlanmamış Dok-tora Tezi), Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Erzurum 1999.
8. ed-Dabbî, Ebû Ca’fer Ahmed b. Yahyâ b. Ahmed b. Amîre (ö. 599/1203), Bugyetü’l-mültemis fî târîhi ricâli ehli’l-Endelüs (nşr. İbrâhim el-Ebyârî), I-II, Kahire-Beyrut 1989.