Araştırma Makalesi

Tasavvufta Tevekkül Anlayışı

Cilt: 18 Sayı: 1 30 Haziran 2018
  • Mansur Gökcan *
Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) Kapak
Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD)
PDF İndir

Tasavvufta Tevekkül Anlayışı

Öz

Dinî naslarda, her mü’minin mükellef olduğu bir fariza olarak yer alan tevekkül, tasavvufta da önemli bir makam olarak yer almaktadır. Bir işte acziyet gösterip işi başkasına havale etmek anlamını taşıyan tevekkülde, Allah’a güven ve teslimiyet esastır. Güvenmek ve itimat etmek, tanımakla ilgilidir. Bir kimsenin marifeti arttıkça güveni de artar. Allah’a en çok güvenen kimse, O’nu en çok tanıyan kimsedir. Peygamberlerin, Allah’a en çok güvenen kimseler olmaları, Allah’ı en iyi tanıyan kimseler olmalarındandır. Bu durum, tevekkülün derecesinin, marifetin derecesine bağlı olduğunu da göstermektedir. Eşyanın varlığı kendisinden olmadığı gibi, sahip olduğu güç de kendisinden değildir. “Işığın ve hararetin sebebinin güneş” olduğunu zannetmek gaflettir. Bütün varlıklar Allah’la mevcuttur ve O’nun verdiği güçle varlığını sürdürmektedir. Bu hakikate yakîn olarak ulaşan kimse, Allah’tan başkasında güç ve kuvvet olmadığını idrak ederek yaratılana değil yaratıcıya güvenir. Sadece O’ndan yardım diler ve O’na teveccüh eder. Allah’ın, bütün mahlûkatın rızkına kefil olduğu bilgisiyle rızık kaygısı çekmeyerek huzur ve sükûn içerisinde yaşar. Allah’a inanmanın gereği olan tevekkül, başa gelenlere karşı sabır ve rıza göstermeyi, aza kanaat etmeyi, mutlak bir güveni ve teslimiyeti öngörür. Tevekkül, sağlam bir havf ve recâ anlayışına sahip olmayı da gerektirir. Allah’tan korkan kimse, başkasından korkmaz. Allah da, kendisinden korkan ve ümitvâr olan kimseyi başkasının eline bırakmaz. İyi görünen şeylerin sonu kötü, kötü görünen şeylerin sonu da iyi olabilir. İşlerin iç yüzünün ve akıbetinin bilgisi sadece Allah’a ait olduğu için, Allah’a güvenmek, işleri O’na havale etmek ve takdirine rıza göstermek gerekir. Kalbin işi olan tevekkül, bedenen çalışmaya engel değildir. Tevekkül, hiçbir şey yapmadan sadece kalben güvenip beklemeyi değil, aynı zamanda bedenen gereken gayret ve çabayı sarf etmeyi de icap ettirir. Tevekkül, rızk kaygısı çekmeyerek huzurlu bir hayat yaşamanın, başkasına muhtaç olamayarak izzet ve şerefi korumanın yoludur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Aclûnî, İsmâil b. Muhammed el-Cerrâhî, Keşfu’l-hafâ, I-II, Beyrût 1405.
  2. Ahmed b. Hanbel, Müsned, thk. Şuayb el-Arnavût ve diğerleri, I-VIII, Müesse-setü’r-risâle, Beyrut 2001.
  3. Ahmed el-Âyid ve diğerleri, el-Mu’cemü’l-Arabiyyü’l-Esâsî, Mektebetü Lârûs, Alesco 1988.
  4. Altuntaş, Halil, Muzaffer Şahin, Kur’an-ı Kerim Meâli, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, Ankara 2009.
  5. Aydın, Mehmet, İslâm Dini İlmihali, Hibaş Yayınları, Konya 1981.
  6. Bardakçı, M. Necmettin, Sosyo-Kültürel Hayatta Tasavvuf, Isparta 2000.
  7. Beyhakî, Ebû Bekr Ahmed b. el-Huseyn, Şuabu’l-iman, I-VIII, Beyrut 1410.
  8. Buhârî, Ebû Abdullah Muhammed b. İsmâil el-Cu’fî, Sahîhu’l-Buhârî, I-VII, Beyrût 1410/1990.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

30 Haziran 2018

Gönderilme Tarihi

25 Nisan 2018

Kabul Tarihi

12 Haziran 2018

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2018 Cilt: 18 Sayı: 1

DOI

https://doi.org/10.30627/cuilah.440614

IZ

https://izlik.org/JA87BW62WZ

Kaynak Göster

RIS / Bibtex
APA
Gökcan, M. (2018). Tasavvufta Tevekkül Anlayışı. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), 18(1), 131-165. https://doi.org/10.30627/cuilah.440614
AMA
1.Gökcan M. Tasavvufta Tevekkül Anlayışı. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD). 2018;18(1):131-165. doi:10.30627/cuilah.440614
Chicago
Gökcan, Mansur. 2018. “Tasavvufta Tevekkül Anlayışı”. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) 18 (1): 131-65. https://doi.org/10.30627/cuilah.440614.
EndNote
Gökcan M (01 Haziran 2018) Tasavvufta Tevekkül Anlayışı. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) 18 1 131–165.
IEEE
[1]M. Gökcan, “Tasavvufta Tevekkül Anlayışı”, Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), c. 18, sy 1, ss. 131–165, Haz. 2018, doi: 10.30627/cuilah.440614.
ISNAD
Gökcan, Mansur. “Tasavvufta Tevekkül Anlayışı”. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) 18/1 (01 Haziran 2018): 131-165. https://doi.org/10.30627/cuilah.440614.
JAMA
1.Gökcan M. Tasavvufta Tevekkül Anlayışı. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD). 2018;18:131–165.
MLA
Gökcan, Mansur. “Tasavvufta Tevekkül Anlayışı”. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), c. 18, sy 1, Haziran 2018, ss. 131-65, doi:10.30627/cuilah.440614.
Vancouver
1.Mansur Gökcan. Tasavvufta Tevekkül Anlayışı. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD). 01 Haziran 2018;18(1):131-65. doi:10.30627/cuilah.440614

Cited By

Kelâm ve Tasavvuf Açısından Kadere İman-Tevekkül İlişkisi

Kader

https://doi.org/10.18317/kaderdergi.720136

Ayn and the Actor

TDR: The Drama Review

https://doi.org/10.1017/S1054204321000782

Tevekkülün Fonksiyonelliği Üzerine (Din Psikolojik Bir Yaklaşım)

Cumhuriyet İlahiyat Dergisi

https://doi.org/10.18505/cuid.1073180

MİNİMALİST YAŞAM TARZI İLE DİNÎ HAYAT İLİŞKİSİ ÜZERİNE KURAMSAL BİR DEĞERLENDİRME

Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD)

https://doi.org/10.30627/cuilah.1158940

KAYSERİLİ ŞEYH REFÂHÎ'NİN “KENZU’R-RUMÛZ Fİ’T-TASAVVUF” ADLI ESERİ VE TASAVVUFÎ AÇIDAN DEĞERLENDİRİLMESİ

Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD)

https://doi.org/10.30627/cuilah.1186941

OSMANLI DEVRİ İSLAMİ TÜRK ŞİİRİNDE TEVEKKÜL VE TEVEKKÜL KONULU İKİ YEK-AHENK GAZEL

Uluslararası Dil Edebiyat ve Kültür Araştırmaları Dergisi

https://doi.org/10.37999/udekad.1529633

MESNEVİ’DE TOPRAK VE BUĞDAY METAFORU

Anadolu Üniversitesi Mesleki Eğitim ve Uygulama Dergisi

https://doi.org/10.70756/anameud.1571634

Kötülük (Şer) Problemi ile Başa Çıkmada Tevekkül İnancının Önemi

Eskiyeni

https://doi.org/10.37697/eskiyeni.1674577