Bir Mücadele Adamı Hasan Basri Çantay’daki (1887-1964) Vatan Sevgisinin Kur’ânî ve Nebevî Temelleri
Öz
Bu çalışmamızda Türkiye Cumhuriyeti’nin kurulduğu buhran dolu yıllarda yetişmiş olan büyük fikir adamı Hasan Basri Çantay’ın mücadele dolu hayatında kendisine ruh ve ilham veren Kur’ânî ve Nebevî esaslar tespit edilmeye çalışılmıştır. Onun eserlerinden ve kendisi hakkında yazılıp çizilenlerden hareketle yaptığımız bu tespitler göstermektedir ki Çantay, son derece geniş bir Kur’ân ve Sünnet bilgisine sahip bir bilim adamı ve kahraman bir mücahittir. Kendisi aynı zamanda İstiklâl Marşı şairimiz Mehmet Âkif Ersoy’u millî marşımızı yazmak için ikna eden kişi olarak bilinmektedir. Çantay vatan ve millet sevgisiyle yanıp tutuşan bir âlim olmakla birlikte, aynı zamanda özellikle Rasûlullah’ın hadislerinden aldığı ilhamla, savaş dolu yılların getirdiği bitkinlik ve tükenmişlik içerisinde tembel bir şekilde köşesine çekilen, kendisini çevreleyen yakın tehlikenin farkında olmayan şuursuz halk kitlelerini uyarmayı da vazife edinmiş ve bu uğurda adeta gözüne uyku girmemiştir. Onun ve arkadaşlarının giriştikleri azimli mücadele sayesinde bizler bugün onlara göre çok daha rahat ve huzurlu bir vatan toprağı üzerinde yaşayabilmekteyiz.
Anahtar Kelimeler
Hasan Basri Çantay, Kur’ân, sünnet, millî mücadele, vatan sevgisi
Kaynakça
- Altuntaş, Halil- Şahin, Muzaffer, Kur’an-ı Kerim Meali, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, Ankara 2010.
- Çantay, Hasan Basri, Hadisler, “Onuncu Kırk Hadis”, I-III, Ahmed Said Matbaası, İstanbul 1960.
- ---------------, Kur’ân-ı Hakim ve Meâl-i Kerim, I-III, İstanbul 1410/1990.
- ---------------, Kara Günler ve İbret Levhaları, haz. Balıkesir İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, Balıkesir Müspet ve Manevi İlimler Vakfı Yayınları, ts.
- Işık, Emin, “Çantay, Hasan Basri”, DİA, VIII, 218-219, İstanbul 1993.
- Karaman, Hayrettin vdğ., Kur’an Yolu-Türkçe Meâl ve Tefsir, I-V, Diyanet İşleri Başkanlığı Yayınları, Ankara 2008.
- Öztürk, Mustafa, Kur’an-ı Kerim Meali- Anlam ve Yorum Merkezli Çeviri, Düşün Yayıncılık, İstanbul 2011.
- Sâbûnî, Muhammed Ali, Safvetü’t-Tefâsîr- Tefsirlerin Özü, trc. Sadreddin Gümüş-Nedim Yılmaz, I-VII, Ensar Neşriyat, İstanbul 1992.
- Uğur, Mücteba, “Vatansever Mücâhit Hasan Basri Çantay’ı Anarken”, Türk Yurdu, XI/51, ss. 49-52, Ankara, Kasım 1991.
- ---------------, Hasan Basri Çantay, Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, Ankara 1994.