Sosyolojik Bir Olgu Olarak Dini İhya Hareketlerinin Temelleri

Öz

Sosyolojik Bir Olgu Olarak Dini İhya Hareketlerinin Temelleri

Öz

Dini ihya hareketleri ve bu hareketlerin sonuçları toplumsal bir olgudur. Tarihi süreç içerisinde farklı formlarda ihya hareketi çabasının olduğu görülmektedir. Bu hareketlerin oluşmasına sebep teşkil eden birçok faktör bulunmaktadır. Bu çalışmamızda ihya hareketlerinin çeşitleri ve bu hareketlerin ortaya çıkmasına neden olan toplumsal olgular araştırılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• İhya, fundamentalizm, ıslahat, reform, selefilik, gelenek, modernizm

Kaynakça

1. Adam, Baki. “Yahudi Fundamentalizmi”. İslamiyat. 10,1(2007). ss. 21-32.
2. Akgül, Mehmet. Türk Modernleşmesi ve Din. Çizgi Kitabevi. Konya 1999.
3. Aktay, Yasin. “Modernleşme ve Gelenek Bağlamında Dini Bilgi ve Otoritenin Dönüşümü”. Bilimname. 6, 3(2004). ss. 131-151.
4. Albayrak, Şule Akbulut. Hıristiyan Fundamentalizmi. Etkileşim Yayınları. İstanbul 2007.
5. Alperen, Abdullah. “Türkiye’de İslami Modernleşme ve Fundamentalist Eğilimler Üzerine Bir Araştırma”. Erciyes Üniversitesi SBE Dergisi. 9(2000). ss. 475-490.
6. Altıntaş, Ramazan. “Teolojik Sekülerleşmenin Neden Olduğu İnanç ve Davranış Problem- leri”. Cumhuriyet Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 6, 1(2002). ss.55-83.
7. Arslan, Mustafa. “Değişim Sürecinde Yeni Dindarlık Formları: Yeni Çağ İnanışlar Örneği”. Değerler Eğitimi Dergisi. 4, 11(2006). ss.9-25.
8. Ateş, Davut. “İslam Köktenciliği: Kökeni. Genel Nitelikleri. Tanımlar ve Sınıflamalar”. Aka- demik Orta Doğu. 3, 2(2009). ss. 63-96.

9. Aydar, Hidayet. “Darülfünun İlahiyat Fakültesi ve Türk Kültür Hayatına Katkıları.” İstanbul Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 13 (2006). ss. 23-43.
10. Aydınalp, Halil. “Sosyal Çatışma ve Din”. Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 19, 3(2010). ss.187-215.
11. Beyazyüz, Murat-F.Sevinç Göral Alkan- Erol Göka. “Fundamentalizmin Psikolojisi”. Avras- ya Dosyası. 13, 3(2007). ss.355-384.
12. Bilgin, Vejdi. Sosyal Çözülme ve Din. Etüt yay.. Samsun 1997.
13. Bilgiseven, A. Kurtkan. Genel Sosyoloji. Filiz Kitabevi. İstanbul 1995.
14. Bilgiseven, A. Kurtkan. Genel Sosyoloji. Filiz Kiyabevi. İstanbul 1995.
15. Bilgiseven, A. Kurtkan. Sosyoloji. MEB Devlet kitapları. ty. byy.
16. Bodur, Hüsnü Ezber. “Küreselleşmenin Dini Alandaki Etkisi ve Ulus Devlet”. Kahramanma- raş Sütçü İmam Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 4, (2004). ss.9-26.
17. Bodur, Hüsnü Ezber. Dinî İhya Hareketi Olarak Vahhâbiliğin Doğuşu, Gelişmesi, Sosyo- Politik ve Ekonomik Neticeleri (Yayımlanmamış Doktora Tezi). Atatürk Üniversi- tesi SBE. Erzurum 1986.
18. Caplow, Theodore. Elementary Sociology. New York 1971.
19. Cirhinlioğlu, Zafer-Erol Bulut. “Terör, Din ve Siyaset”. Fırat Üniversitesi SBE Dergisi. 20, 2(2010). ss.302-322.
20. Dönmezer, Sulhi. Sosyoloji. Hüsnütabiat Matbaası. İstanbul 1976.
21. Durkheim, Emile. İntihar. (Çev. Özer Ozankaya). Cem Yayınevi. İstanbul 2002.
22. Tunç, Eralp. “Hıristiyan Fundamentalizmi”. İlim ve Sanat. 38 (Mayıs 1995). ss.22-30
23. Erbaş, Ali. Hıristiyanlıkta Reform ve Protestanlık Tarihi. İnsan Yayınları. İstanbul 2007.
24. Ercins, Gülay. “Küreselleştirici Modernliğin Bir Antitezi: Fundamentalizm”. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi. 6, 1(2009). ss.652-672
25. Erkal, Mustafa. Sosyoloji. Der Yay. İstanbul 2011.
26. Erten, Hayri. “Hz. Ömer Döneminde Toplumsal Değişme”. Selçuk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 6(1996). ss.297-308.;
27. Fayda, Mustafa. “Ömer”. İslam Ansiklopedisi. TDV. c.34. İstanbul 2007. ss. 44-51.
28. Fıchter, Jeseph. Sosyoloji Nedir. çev. Nilgün Çelebi. Atilla Kitabevi. Ankara 1996.
29. Giddens, Anthony. Elimizden Kaçıp Giden Dünya. (Çev. Osman Akınhay). Alfa Yayınları. İstanbul 2000.
30. Göka, Sema-Erol Göka. “Fanatizmin Psikodinamiği”. Anadolu Psikiyatri Dergisi. 10(2009). ss.325-331.
31. Gümüşoğlu, Hasan. “Modernizmin Din Politikalarına Etkisi ve İtikad Açısından Sonuçları (Cumhuriyetin İlk Yıllarında)”. EKEV Akademi Dergisi. 17,57(2013). ss.295-310.
32. Günay, Ünver. “İslâm Dünyasında Gelenek, Değişme, Modernleşme Ve Fundamentalist Eğilimler”. Türk Kültürü ve Hacı Bektaşi Veli Araştırma Dergisi. 8(1998). (http://www.hbvdergisi.gazi.edu.tr/index.php/TKHBVD/article/view/236. Er. Tarihi, 26/12/2013).
33. Günay, Ünver. Din Sosyolojisi. İnsan Yay. İstanbul 1998.
34. Günay, Ünver. Eruzurum ve Çevre Köylerinde Dini Hayat. Erzurum Kitaplığı. İstanbul 1999.
35. Hanefi, Hasan. Gelenek ve Yenilenme. (Çev.M.Emin Maşalı). Otto Yayınları. Ankara 2011.
36. Harrison, Victoria S.. “Modernity, Religious Fundamentalism And The Secularization The- sis”.The Icfai University Journal Of History And Culture. 2, 3(2008). ss.7-21.
37. Hill, William J. “Proofs For The Existence Of God”. Encyclopedia Of Religion, (Edt. Lindsay Jones). Thomson Gale. I-XIV. USA 2005 ss. 7421-7422.
38. Hocaoğlu, Durmuş. Laisizm’den Milli Sekülerizm’e & Laiklik Sorununun Felsefi Çözümle- mesi. Selçuk Yayınları. Ankara 1995.
39. İşcan, M. Zeki. Selefilik. Kitap Yayınevi. İstanbul 2009.
40. İşcan, Mehmet Zeki. “Selefiliğin İhyacılığı Ve Dini Düşüncede Yenilik”. Marife. 9, 3(Kış 2009).
41. John L.Esposito, Kutsal Olmayan Savaş İslamcı Terör. (Çev. Nuray Yılmaz, Ertan Yılmaz). Oğlak Yayıncılık. İstanbul 2003.
42. Kaynak, İ. Hakkı. “Tarihsel Süreçte Toplumsal Değişimler. Protestanik Tavırlar ve Dini Arınmacılık”. Uluslar arası Tarih ve Sosyal Araştırmalar Dergisi Tarihin peşinde. 8, (2012). ss.193-207.
43. Kirman, M. Ali. Din Sosyolojisi Terimleri Sözlüğü. Rağbet yay.. İstanbul 2004.
44. Kirman, M. Ali. “Sekülerleşme Perspektifinden Dinî ve Seküler Fundamentalizmler”. Sosyal Araştırmalar Dergisi. 1,2 (2008). ss. 274-291.
45. Koçak, Muhsin. “Ömer, Fıkıh”. İslam Ansiklopedisi. TDV. İstanbul 2007. ss.51-53
46. Kongar, Emre. Toplumsal Değişme. Bilgi Yay.. Ankara 1972
47. Kutlu, Sönmez. Tarihsel Din Söylemleri Üzerine Zihniyet Çözümlemeleri. Otto Yayınları. Ankara 2012.
48. Loimeier, Roman. “Senegal’de Tarikatlar ile İslami Reform Hareketi Arasındaki İlişkinin Politik Boyutları”.(Çev. Abdullah Kartal). Uludağ Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 12, 1(2003). ss.281-296.
49. Macionis, John J.. Sosyoloji. Çev. Vildan Akan. Nobel Akademik Yayıncılık. Ankara 2012.
50. Marshall, Gordon. Sosyoloji Sözlüğü. (Çev. Osman Akınhay, Derya Kömürcü). Bilim ve Sanat Yayınları. Ankara 1999.
51. Mevdudi, Ebul Ala. İslam’da İhya Hareketleri. Pınar Yay.. İstanbul 2008.
52. Okumuş, Ejder. “Toplumsal Değişme ve Din”. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi. 8, 30(2009).
53. Oruç, Mehmet. Dinlerarası Diyalog Tuzağı ve Dinde Reform. Arı Sanat Yayınevi. İstanbul 2004.
54. Özkan, Ali Rafet. “Amerikan Fundamentalizminin Dünü Bugünü”. Atatürk Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 18,(2002). ss.33-47.
55. Rahman, Fazlur. İslam’da İhya ve Reform. Pınar Yayınları. İstanbul 2008
56. Rahman, Fazlur. İslami Yenilenme Makaleler I-III. (Çev. Adil Çiftçi). Ankara Okulu. Ankara 2004.
57. Riesebrodt, Martin. “Fundamentalism And The Resurgence Of Religion”. Numen: Interna- tional Review For The History Of Religions. 47, 3(2000). ss.266-287.
58. Shakon, Israel – Norton Mezvinsky. İsrail’de Yahudi Fundamentalizmi. (Çev. Ahmet Emin Dağ). Anka Yayınları. İstanbul 2004.
59. Shuval, Judith T.. “Stress And Migration”. The Blackwell Ecyclopedia of Sociology. Ed. George Ritzer. Blackwell Publishing. Malden 2009.
60. Sinanoğlu, Ömer Faruk. “Toplumsal Değişim ve Din”. Hikmet Yurdu. 1, 2(Temmuz Aralık 2008). ss.17-24
61. Sönmez, Mustafa. “İslam Modernizminin Doğuşu ve İki Önemli Temsilcisi”. Atatürk Üniver- sitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi. 18(2002). ss.147-172.
62. Stricenec, Michal. “Dindarlık ve Bilişsel Süreçler”. (Çev.Abdulvahid Sezen). Din Bilimleri Akademik Araştırma Dergisi. 10, 3(2010). ss.273-286.
63. Taştan, Yahya Kemal. “İslami Kalvinizm: Darülfünûn İlahiyat Fakültesinin Dinde Reform Projesi”. Mehmet Fuat Köprülü. Ed. Yahya Kemal Taştan. T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı Yayınları. Ankara 2012. ss. 399-418.
64. Usta, Niyazi. “Küreselleşme ve Din”. Dini Araştırmalar Dergisi. 6, 17(2003). ss.179-183
65. Voll, J.Obert. İslam Süreklilik ve Değişim. (Çev. Cemil Aydın, Cengiz Şişman). Yöneliş Yayınları. İstanbul 1991. I.
66. Voll, John O.. Modernizm ve Fundamentalizm: İslam Tarihinde Yenilenme ve Reform. http://isamveri.org/pdfdrg/D056627/1997/1997_VOLLJO.pdf. 18/01/2014.
67. Wessels, Antonie “The role of Religion In Present-Day Seculer Society”. Studies in Interre- ligious Dialogue. 8, 2(1998). ss.172-190.
68. www.tdk.gov.tr, Er Tarihi 23/12/2013.