Haricî Gelenekte Nahvî ve Lügavî Tefsir -Tefsiru Kitabillahi’l-Aziz Örneği-
Öz
İslâm’da tefsir hareketine hız veren amillerden biri, İslâm’ın birinci asrından itibaren gerek dinî ve gerekse siyasî bir anlayışla ortaya çıkmaya başlayan fırkalardır. Haricîlik İslâm’da ilk ortaya çıkan bir mezhep olma hüviyeti taşıdığından Kur’ân’ı kendi eğilimleri doğrultusunda yorumlamışlardır. Biz bu çalışmamızda ilk dönem Haricî tefsir geleneğinin önde gelen bir temsilcisi olan Hûd b. Muhakkem el-Huvvârî’ye (ö.280/893 civarı) ait Tefsîru Kitâbillâhi’l-Aziz örneğinde nahvî ve lugavi tefsir anlayışını analiz edeceğiz.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akbulut, Ahmet,“Haricîlğin Siyasî Görüşlerinin İtikadîleşmesi”, AÜİFD, XXXI, Ankara 1989.
- Albayrak, Halis, “Mübhemâtu’l-Kur’ân İlmi ve Kur’ân Tefsirindeki Yeri” AÜİFD, XXXII, Ankara 1992.
- Bağdadî, Abdulkahir b. Tahir (429/1037), Mezhepler Arasındaki Farklar (El-Fark Beyne’lFırak), Çev. Ethem Ruhi Fığlalı, İstanbul 1979.
- Câhız, el-Beyân ve’t-Tebyîn, thk. Abdusselâm M. Harun, Mısır 1395.
- Cerrahoğlu, İsmail, Yahya b. Sellam ve Tefsirdeki Metodu, Ankara 1970.
- _______________, Kur’ân Tefsirinin Doğuşu ve Buna Hız Veren Âmiller, Ankara 1968.
- _______________, Tefsir Tarihi, Ankara 1996.
- _______________, “eş-Şeyh Hûd b. Muhakkem el-Huvvâri “Tefsiru Kitâbillahi’l Aziz” (Kitap tanıtma ve Tenkidi), Diyanet İlmi Dergi, XXIX, Ankara 1993.
- Cevherî, İsmail b. Hammâd, Tâcu’l-Luga ve’s-Sıhahi’l- Arabiyye, Mısır 1376.
- Çalışkan, İsmail, Siyasal Tefsirin Oluşum Süreci, Ankara 2003.