Burhan-ı Temanû’ya Eleştirel Bir Yaklaşım
Öz
Kelamcılar ve filozoflar, Allah’ın birliği meselesine Kur’an’dan farklı yaklaşmışlar, Allah’ın birliğini akli ve felsefi yolla ispata çalışmışlardır. Bu yolla dilediği zaman dilediğini yapmaya kâdir olan irade ve kudret sahibi ilah algısının birden fazla olmayacağı açıklanmaya çalışılmıştır. Kur’an’ın var olan alem ve içerisindeki düzenden hareketle ortaya koyduğu veriler, temânu delilinde yerini faraziye ve kurgulara bırakmış, spesifik tartışmalara kurban edilmiştir. Biz bu çalışmamızda “Burhan-ı Temânu” isimli delili farklı yönleriyle ele alıp değerlendirdik.
Anahtar Kelimeler
Anahtar kemleler: Kelâmcılar, filozoflar, Tanrı’nın birliği, burhan-ı temanu
Kaynakça
- Atay, Hüseyin, Fârâbî ve İbn Sina’ya Göre Yaratma, Ankara 1974.
- Amidî, Gâyetû’l-Merâm fî İlmi’l-Kelâm, Beyrut 2000.
- Ay, Mahmut, Sadruşşeria’da Varlık, İlahiyyât, Ankara 2006.
- Bakıllânî, Kadı Ebu Bekir, el-İnsâf, thk: M. Zahid el-Kevserî, Kahire 1993. --------------, Kitâbû’t-Temhîd, Beyrut 1998.
- Cürcânî, Seyid Şerif, Şerhû’l-Mevâkıf, Beyrut 2000.
- Cüveynî¸İmamu’l-Harameyn, Kitâbû’l-İrşâd, thk: Zekeriyya Amirâ, Beyrut 1995. --------------, eş-Şâmil, Beyrut 2001.
- Çögenli, Mehmet Sadi, Kur’an Ve Hadis Örnekli Arapça Dilbilgisi (Nahiv), İstanbul 2009. el-Eş’ârî, Ebû Hasan, Luma fi Redd ala Ehl-i Zeyğ ve’l-Bida & Risâle fi İstihsani’l-Havz fi
- İlmi’l-Kelâm, haz. Muhammed Zannavi, Beyrut 2000. el-Ensârî, Muğni’l-Lebib, thk: M. Muhiddin Abdulmecid, Beyrut 2005.
- Ebû Yusuf el-Cehnî,Muhammed b. Abdurhman, “et-Temeniu’d-Daallu alâ et-Tevhid fî Kitâbullahı ve Nakdi Mesâliki’l-Mutekellimin”, Mecelletu’l-Cemia’ Ummu’l-Kurâ li Ulu- lumu’l-Şeriyye ve Dırâsetu’l-İslamiyye, Mekke 1429, S 45.
- Emiroğlu, İbrahim, Ana Hatlarıyla Klasik Mantık, Bursa 1999.