Araştırma Makalesi

ZİFAFIN HÜKÜMLERE ETKİSİ

Cilt: 20 Sayı: 1 29 Haziran 2020
PDF İndir
EN TR

ZİFAFIN HÜKÜMLERE ETKİSİ

Öz

İslam dininin hedefi insanları dünya ve ahiret hayatlarında saadete kavuşturmaktır. Bu bağlamda mükellefin Allah’a karşı yükümlülükleri vardır. Bu yükümlülükler; ya insanın Rabbine iman ve ona ibadet etmesi suretiyle veya onun diğer insanlarla olan ilişkilerini Rabbinin direktifleri doğrultusunda düzenlemesiyle ifa edilmiş olur. İnsanların birbirleriyle ilişkilerinin en mühim kısmını aile kurumundaki ilişkiler oluşturmaktadır. Ailenin işlevi, neslin karışmasını önleyerek ve devam etmesini sağlayarak dinin zaruretlerinden biri olan neslin korunması gayesini gerçekleştirmektir. Bunun temin edilmesi için nikâh aşamasında tarafların bazı vasıflara sahip olmaları şart koşulmuş, nikâhtan sonra ise kendilerine bir kısım hak ve sorumluluklar belirlenmiştir. Cinsel münasebet, bu hak ve sorumluluklardan biridir.

Eşler arasında gerçekleşen ilk cinsel ilişkiye Arapça’da duhûl, Türkçe’ de ise zifaf denilmektedir. Zifaf, nikâh akdi ile mübah hale gelmekte ve hukukî sonuçlar doğurmaktadır. Zifaftan doğan hak ve sorumlulukların bir kısmı şahsî, diğer kısmı malî özellik taşımaktadır. Zifafın, mehir, evlenme yasakları ve iddet bekleme meselelerindeki hükümleri ayette açıkça beyan edilmiştir. Nesebin tespitinin hükmü için hadis delil teşkil etmektedir. Bu sebeple sözkonusu meselelerde fukahâ arasında bir ihtilaf bulunmamaktadır.

Karı-kocanın nikâh akdinden sonra herhangi bir engel olmadan başbaşa kalmaları anlamındaki sahih halvet, bazı fakihler tarafından zifaf hükümlerini doğuran bir eylem olarak kabul edilmektedir. Bu sebeple; sahih halvete hükmî zifaf, fiili birleşmeye ise hakikî zifaf denilmektedir. Sahih halvetin, mehrin tamamının verilmesi ve kadının iddet beklemesini gerektirmesi hükümlerinde olduğu gibi zifafa benzer sonuçları bulunmaktadır. Ancak kocaya ric‘î talak hakkını vermemesi meselesinde hakikî zifaftan daha hafif sonuçları vardır.

Zifaf, sahih nikâh vasıtasıyla mübah hale geldiğinden, zifaftan doğan hükümler, sahih nikâhın hükümlerini tamamlayıcı ve nikâhın kalıcı hale gelmesini sağlayan özellikler taşımaktadır. Bu durum, zifafın mehir ve iddete etkisinde açıkça görülmektedir. Ancak zifafın nikâh akdinden bağımsız hükümleri de bulunmaktadır. Mesela bir nikâhın sahih olmadığı zifaftan sonra ortaya çıkarsa veya kişi kendisiyle zifaf yaşadığı şahsın kendi nikâhlısı olmadığını zifaf bittikten sonra öğrenirse bu zifafın mehir, nesebin sübutu, iddet bekleme ve evlenme yasakları gibi konularda nikâh akdinden bağımsız sonuçları olmaktadır. Fıkıh eserlerinde mehir, evlenme yasakları, iddet, talak ve fasit nikâhlar gibi değişik başlıkların altında bahsi geçen zifaf ile ilgili bu hükümler, çalışmamızda bir araya getirilmiş ve değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abderî, Muhammed b. Yusuf (v. 897/1491), et-Tâc ve’l-İklîl li Muhtasari Halîl, (I-VIII), Dârü’l-Kütübi’l-İlmiyye, y.y. 1414/1994.
  2. Abdürrezzâk, Ebu Bekr b. Hemmâm es.-San’ânî, (v. 211/826,) el-Musannef, (I-XI), thk. Habîburrahmân A’zamî, el-Meclisü’l-İlmî, Beyrut 1403/1983.
  3. Aynî, Bedrüddîn Mahmûd b. Ahmed, (v. 855/1451), el-Binâyefi Şerhi’l-Hidâye, (I-XII), Dârü’l-Fikr, Beyrut 1410/1990.
  4. Bardakoğlu, Ali, “Butlân”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, TDV, İstanbul 1992, VI, 476-478.
  5. Bilmen, Ömer Nasûhî, (v. 1390/1971), Hukûk-ı İslâmiyye ve Istılâhât-ı Fıkhiyye Kamusu, (I-VIII), Bilmen Yayınları, İstanbul 1405/1985.
  6. Buhârî, Muhammed b. İsmâîl, (v. 256/870), Sahîhu’l-Buhârî, Sıdkî Muhammed Cemîl, Darü’l-Fikr, Beyrut t.y.
  7. Buhûtî, Mansûr b. Yûnus, (v. 1051/1641), Keşşâfü’l-Kına’ an Metni’l-İkna’, (I-XV), thk. Heyet, Vizâetü’l-Adl, y.y. 1429/2008.
  8. Çeker, Orhan, “Halvet”, Diyanet İslam Ansiklopedisi, TDV, XV, İstanbul 1997, s.384-386.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

29 Haziran 2020

Gönderilme Tarihi

28 Nisan 2020

Kabul Tarihi

22 Haziran 2020

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2020 Cilt: 20 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Bayar, M. (2020). ZİFAFIN HÜKÜMLERE ETKİSİ. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), 20(1), 159-175. https://doi.org/10.30627/cuilah.728212
AMA
1.Bayar M. ZİFAFIN HÜKÜMLERE ETKİSİ. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD). 2020;20(1):159-175. doi:10.30627/cuilah.728212
Chicago
Bayar, Mesut. 2020. “ZİFAFIN HÜKÜMLERE ETKİSİ”. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) 20 (1): 159-75. https://doi.org/10.30627/cuilah.728212.
EndNote
Bayar M (01 Haziran 2020) ZİFAFIN HÜKÜMLERE ETKİSİ. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) 20 1 159–175.
IEEE
[1]M. Bayar, “ZİFAFIN HÜKÜMLERE ETKİSİ”, Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), c. 20, sy 1, ss. 159–175, Haz. 2020, doi: 10.30627/cuilah.728212.
ISNAD
Bayar, Mesut. “ZİFAFIN HÜKÜMLERE ETKİSİ”. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD) 20/1 (01 Haziran 2020): 159-175. https://doi.org/10.30627/cuilah.728212.
JAMA
1.Bayar M. ZİFAFIN HÜKÜMLERE ETKİSİ. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD). 2020;20:159–175.
MLA
Bayar, Mesut. “ZİFAFIN HÜKÜMLERE ETKİSİ”. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD), c. 20, sy 1, Haziran 2020, ss. 159-75, doi:10.30627/cuilah.728212.
Vancouver
1.Mesut Bayar. ZİFAFIN HÜKÜMLERE ETKİSİ. Çukurova Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi (ÇÜİFD). 01 Haziran 2020;20(1):159-75. doi:10.30627/cuilah.728212