Soya ve Pamuklu Örme Kumaşların Seçilen Performans Özelliklerinin Karşılaştırılması Üzerine Deneysel Bir Çalışma

Öz

Bu çalışmada %100 soya ve %100 pamuklu süprem ve pike örme kumaşlar üretilmiştir. Örme kumaşların kalite performans parametreleri, renk haslıkları ve spektrofotometrik renk sonuçları karşılaştırılmıştır. Çalışmanın amacı, soya fasulyesi örme kumaşların pamuklu örme kumaşlara göre avantaj ve dezavantajlarını ortaya koymaktır. Üretim ve test sonuçları incelendiğinde soya kumaşlarının pamuklu kumaşlara göre daha yumuşak olduğu görülmektedir. Örme pike %100 soya proteini lifli kumaşlarda boyut değişimi %100 pamuktan daha kötüdür. Soya lifinden yapılan kumaşların hava geçirgenliği pamuklu kumaşlara göre daha iyidir, bu nedenle termal konfor koşulları sağlanabilir. Soya kumaşlarının patlama mukavemeti, pamuklu kumaşlar kadar iyidir. Renk haslığı testlerinde soya kumaşlarının haslık değerlerinin yüksek olduğu ve ıslak sürtme haslıklarının iyi olduğu tespit edilmiştir. Bu çalışma sonucunda, soya örme kumaşların renk haslığı, yumuşaklık, aşınma direnci, hava geçirgenliğinin pamuklu kumaşlara göre daha iyi olduğu görülmüştür. Soya fasulyesi kumaşlarda, pamuklu kumaşlara göre daha fazla boncuklanma olduğu tespit edilmiştir. Araştırmanın sonuçları incelendiğinde, pamuklu kumaşlar yerine %100 soya kumaşları kullanılabilir.

Anahtar Kelimeler

• Soya lifi
• Pamuk
• Örme kumaş
• Konfor
• Kalite testleri
• Renk ölçümleri

An Experimental Study on Comparison of Selected Performance Properties of Soybean and Cotton Knitted Fabrics

Öz

In this study, 100% soybean and 100% cotton suprem and pique knitted fabrics were produced. Quality performance parameters, color fastness and spectrophotometric color results of the knitted fabrics were compared. The aim of the study is to reveal the advantages and weaknesses of soybean knitted fabrics compared to cotton knitted fabrics. When the production and test results are examined, soybean fabrics are softer than cotton fabrics. Knitted pique 100% soybean protein fiber fabrics dimensional change is worse than 100% cotton. Air permeability of fabrics made from soybean fiber is better than cotton fabrics therefore it can be provided thermal comfort conditions. Bursting strength of soybean fabrics is as good as cotton fabrics. In the color fastness tests, the fastness values of the soybean fabrics were found to be high and wet rubbing fastness is good. As a result of this study, it was seen that the color fastness, softness, abrasion resistance, air permeability of the soybean knitted were better than cotton fabrics. Soybean fabrics were found to be more pilling than cotton fabrics. When the results of the research are examined, 100% soybean fabrics can be used instead of cotton fabrics.

Anahtar Kelimeler

• Soybean fiber
• Cotton
• Knitted fabric
• Comfort
• Quality tests
• Colour measurements

Kaynakça

1. 1. https://www.swicofil.com/commerce/products/ soybean/152/introduction (Last Access: Sept. 2021).
2. 2. Vynias, D., 2006. Soybean Fibre: A Novel Fibre in the Textile Industry, 12(2), 461-490, www.intechopen.com.
3. 3. Li, Y.Y., 2004. The Soybean Protein Fibre – A Healthy & Comfortable Fibre for the 21st Century. Fibres & Textiles in Eastern Europe; 12(2), 8-9. 4. Rijavec, T., Zupin, Z., 2011. Soybean Protein Fibres (SPF), Researchgate [serial online]; Chapter 23th in book: 501-522. (DOI: 10.5772/19614).
4. 5. Avcı, H., 2007. Yeni Liflerden Mamul Çorapların Konfor Özellikleri. İstanbul Technical University, Deptartment of Textile Engineering, Master Thesis (In Turkish). Turkey, 81.
5. 6. Ünal, Z., 2010. Investigation of the Some Performance Properties of Knitted Fabrics which are Produced by Soybean and Organic Cotton Yarn. University of Gaziantep, Deptartment of Textile Engineering. Master Thesis.Turkey, 89.
6. 7. Pampal, E.Ş., 2012. Soya İplik Özelliklerinde Etkili Faktörler Üzerine Bir Araştırma. University of Uludağ, Deptartment of Textile Engineering, Master Thesis (In Turkish). Turkey, 104.
7. 8. Perinçek, S., 2014. Selülozik Liflerin ve Yeni Nesil Liflerin Ön Terbiye İşlemlerinde Çevre Dostu Yeni Yöntem ve Teknolojilerin Uygulanabilirliğinin Araştırılması. University of Ege, Deptartment of Textile Engineering, Ph.D. Thesis. (In Turkish). Turkey, 61.
8. 9. Yıldırım, F., Avinç, O., Yavaş, A.. 2014. Soya Fasülyesi Protein Lifleri Bölüm 1: Soya Fasülyesi Protein Liflerinin Genel Yapısı, Üretimi ve Çevresel Etkileri. Uludağ Üniversitesi, Mühendislik Fakültesi Dergisi; 19(2), 29-50.

9. 10. Yılmaz, D., Karaboyacı, M., Kılıç, H., Kitapçı, K., Yelkovan, S. 2015. Comparison of Selected Properties of Eco-friendly Soybean and Other Fibres. Fibres and Textiles in Eastern Europe; 23,(111), 14-24.
10. 11. Öner, E., Okur, A., 2015. Thermophysiological Comfort Properties of Selected Knitted Fabrics and Design of T-shirts. The Journal of the Textile Institute; 106(12), 1403–1414.
11. 12. Matusiak, M., Kamińska, D., 2019. Investigation of Selected Utility Properties of Woven Fabrics Made of Soybean Protein Fibres. FIBRES & TEXTILES in Eastern Europe; 27(6), 138.
12. 13. Kavuşturan, Y., Çeven, E.K., Özdemir, Ö., 2010. Effect of Chenille Yarns Produced with Selected Comfort Fibres on the Abrasion and Bending Properties of Knitted Fabrics Fibres & Textiles in Eastern Europe; 18(1), 78.
13. 14. Ciukas, R., Abramaviciute, J., Kerpauskas, P., 2010. Investigation of the Thermal Properties of Socks Knitted from Yarns with Peculiar Properties. Part I. Thermal Conductivity Coefficient of Socks Knitted from Natural and Synthetic Textured Yarns. Fibres and Textiles in Eastern Europe; 80(3), 89-93.
14. 15. Abramaviciute, J., Mikucioniene, D., Ciukas, R. 2011. Static Water Absorption of Knits from Natural and Textured Yarns. Fibres and Textiles in Eastern Europe, 19(3), 86.
15. 16. Wu, H.Y., Zhang, W.Y., Li, J. 2009. Study on Improving the Thermal-wet Comfort Clothing during Exercise with an Assembly of Fabrics. Fibres and Textiles in Eastern Europe, 17(4), 75.
16. 17. Ekinci, D., 2018. Soya Lifi İçeren Dokusuz Yüzey Kumaşların Tekstillerinde Kullanılabilirliğinin Araştırılması. Msc Thesis, Çukurova University Institute of Natural and Applied Sciences Department of Textile Engineering, 73.
17. 18. https://intweb.tse.org.tr/Standard/Standard/Stan dardAra.aspx, (Last Access: Sept. 2022)
18. 19. Geetha, M.S., Kavitha, S., Senthilkumar, B., Vijay, D., Patchiyappan, K.M., 2022. Comparative Moisture Management Studies of Single Jersey Knitted Soya Bean Fabrics. Journal of Natural Fibers, DOI: 10.1080/15440478.2022.207294.