Araştırma Makalesi

Cu/Zn Oksit İkili Katalizörü Üretmek Amacıyla Malahit Cevherinin NH3/NH4NO3 Liçinde Optimum pH ve NH3 Derişiminin Yanıt Yüzey Yöntemiyle Belirlenmesi

Cilt: 38 Sayı: 2 28 Temmuz 2023
  • Zümra Bakırcı Karacahan
  • Nizamettin Demirkıran
  • Ahmet Baysar *
PDF İndir
TR EN

Cu/Zn Oksit İkili Katalizörü Üretmek Amacıyla Malahit Cevherinin NH3/NH4NO3 Liçinde Optimum pH ve NH3 Derişiminin Yanıt Yüzey Yöntemiyle Belirlenmesi

Öz

Bu çalışmada, bir hidrosikarbonat minerali olan malahit ve bir karbonatlı mineral olan simitsonit içeren bakır cevherinin hidrometalurjik yöntemle işlenmesi neticesinde Cu/Zn oksit ikili katalizörü üretilmiştir. Cevherden maksimum oranda bakır ve minimum oranda çinkonun liç çözeltisine geçmesini sağlayacak ancak cevherde bulunan diğer metallerin çözünmesini engelleyecek pH ve çözücü derişiminin optimum değerleri yanıt yüzey yöntemi ile belirlenmiştir. Yanıt yüzey yönteminde elde edilen deneysel bulgulara çoklu regresyon analizi yapılarak bakır ve çinko liç verimleri ile bağımsız değişkenler arasındaki ilişkiyi gösteren ikinci dereceden model denklemler elde edilmiştir. Bakır ve çinko liç verimi üzerine NH3 derişiminin pH’dan daha etkili bir parametre olduğu belirlenmiştir. NH3 ve NH4NO3 derişimleri ile pH için optimum değerler sırasıyla 0,38 M, 0,11 M ve 9,80 olarak bulunmuştur. Optimum koşullarda cevherdeki bakırın %82,3’ünün çinkonun ise %45,1’inin çözeltiye geçtiği belirlenmiştir. Liç sonucunda elde edilen çözeltideki Cu+2 ve Zn+2 iyonları Na2CO3 çözeltisi ile çöktürülmüş ve oluşan katı ürün 350 °C’de 6 saat süreyle kalsine edilerek Cu/Zn oksit ikili katalizörü üretilmiştir. Katalizörün ağırlıkça bakır oksit içeriği yaklaşık %44 ve çinko oksit içeriği %56 olarak tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Aslan, G., 2005. Metal Oksitler ile İyileştirilmiş Alkan Dehidrojenasyon İkili Katalizörlerinin Hazırlanması ve Tanımlanması. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Kimya Mühendisliği Anabilim Dalı, 69.
  2. 2. Baysar, A., 1985. In Situ FTIR Spectroscopy of Adsorbed Species on Mixed Metal Oxide Catalysts for Higher Alcohol Synthesis. M. Sc. Thesis, Iowa State University, Graduate Collage, Ames, Iowa, USA, 202.
  3. 3. Mota, N., Guil-Lopez, R., Pawelec, B.G., Fierro, L.G., Navarro, R.M., 2018. Highly Active Cu/ZnO-Al Catalyst for Methanol Synthesis: Effect of Aging on its Structure and Activity. Royal Society of Chemistry Advances, 8(37), 20619-20629.
  4. 4. Aydoğan, S., Aras, A., Canbazoğlu, M., 2005a. Dissolution Kinetics of Sphalerite in Acidic Ferric Chloride Leaching. Chemical Engineering Journal, 114(1-3), 67-72.
  5. 5. Ekmekyapar, A., Aktaş, E., Künkül, A., Demirkıran, N., 2012. Investigation of Leaching Kinetics of Copper from Malachite Ore in Ammonium Nitrate Solutions. Metallurgical and Materials Transactions B., 43(4), 764-772.
  6. 6. Habashi, F., 1997. Handbook of Extactive Metallurgy. Wiley Company, Weinheim, Germany, 1228.
  7. 7. Long, X., Chen, Y., Chen, J., Xu, Z., Liu, Q., Du, Z., 2016. The Effect of Water Molecules on the Thiol Collector Interaction on the Galena (Pbs) and Sphalerite (Zns) Surfaces: A DFT study. Applied Surface Science, 389, 103-111.
  8. 8. Faris, N., Ram, R., Chen, M., Tardio, J., Pownceby, M. I., Jones, L., McMaster, S., Webster, N.A.S, Bhargava, S., 2017. The Effect of Thermal Pre-Treatment on the Dissolution of Chalcopyrite (Cufes2) in Sulfuric Acid Media. Hydrometallurgy, 169, 68-78.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Gıda Mühendisliği, Kimya Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Zümra Bakırcı Karacahan Bu kişi benim
0000-0003-0376-0956
Türkiye

Nizamettin Demirkıran Bu kişi benim
0000-0001-9021-2477
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

28 Temmuz 2023

Gönderilme Tarihi

31 Ocak 2023

Kabul Tarihi

23 Haziran 2023

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2023 Cilt: 38 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Bakırcı Karacahan, Z., Demirkıran, N., & Baysar, A. (2023). Cu/Zn Oksit İkili Katalizörü Üretmek Amacıyla Malahit Cevherinin NH3/NH4NO3 Liçinde Optimum pH ve NH3 Derişiminin Yanıt Yüzey Yöntemiyle Belirlenmesi. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 38(2), 333-345. https://doi.org/10.21605/cukurovaumfd.1333949
AMA
1.Bakırcı Karacahan Z, Demirkıran N, Baysar A. Cu/Zn Oksit İkili Katalizörü Üretmek Amacıyla Malahit Cevherinin NH3/NH4NO3 Liçinde Optimum pH ve NH3 Derişiminin Yanıt Yüzey Yöntemiyle Belirlenmesi. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi. 2023;38(2):333-345. doi:10.21605/cukurovaumfd.1333949
Chicago
Bakırcı Karacahan, Zümra, Nizamettin Demirkıran, ve Ahmet Baysar. 2023. “Cu/Zn Oksit İkili Katalizörü Üretmek Amacıyla Malahit Cevherinin NH3/NH4NO3 Liçinde Optimum pH ve NH3 Derişiminin Yanıt Yüzey Yöntemiyle Belirlenmesi”. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 38 (2): 333-45. https://doi.org/10.21605/cukurovaumfd.1333949.
EndNote
Bakırcı Karacahan Z, Demirkıran N, Baysar A (01 Temmuz 2023) Cu/Zn Oksit İkili Katalizörü Üretmek Amacıyla Malahit Cevherinin NH3/NH4NO3 Liçinde Optimum pH ve NH3 Derişiminin Yanıt Yüzey Yöntemiyle Belirlenmesi. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 38 2 333–345.
IEEE
[1]Z. Bakırcı Karacahan, N. Demirkıran, ve A. Baysar, “Cu/Zn Oksit İkili Katalizörü Üretmek Amacıyla Malahit Cevherinin NH3/NH4NO3 Liçinde Optimum pH ve NH3 Derişiminin Yanıt Yüzey Yöntemiyle Belirlenmesi”, Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, c. 38, sy 2, ss. 333–345, Tem. 2023, doi: 10.21605/cukurovaumfd.1333949.
ISNAD
Bakırcı Karacahan, Zümra - Demirkıran, Nizamettin - Baysar, Ahmet. “Cu/Zn Oksit İkili Katalizörü Üretmek Amacıyla Malahit Cevherinin NH3/NH4NO3 Liçinde Optimum pH ve NH3 Derişiminin Yanıt Yüzey Yöntemiyle Belirlenmesi”. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 38/2 (01 Temmuz 2023): 333-345. https://doi.org/10.21605/cukurovaumfd.1333949.
JAMA
1.Bakırcı Karacahan Z, Demirkıran N, Baysar A. Cu/Zn Oksit İkili Katalizörü Üretmek Amacıyla Malahit Cevherinin NH3/NH4NO3 Liçinde Optimum pH ve NH3 Derişiminin Yanıt Yüzey Yöntemiyle Belirlenmesi. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi. 2023;38:333–345.
MLA
Bakırcı Karacahan, Zümra, vd. “Cu/Zn Oksit İkili Katalizörü Üretmek Amacıyla Malahit Cevherinin NH3/NH4NO3 Liçinde Optimum pH ve NH3 Derişiminin Yanıt Yüzey Yöntemiyle Belirlenmesi”. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, c. 38, sy 2, Temmuz 2023, ss. 333-45, doi:10.21605/cukurovaumfd.1333949.
Vancouver
1.Zümra Bakırcı Karacahan, Nizamettin Demirkıran, Ahmet Baysar. Cu/Zn Oksit İkili Katalizörü Üretmek Amacıyla Malahit Cevherinin NH3/NH4NO3 Liçinde Optimum pH ve NH3 Derişiminin Yanıt Yüzey Yöntemiyle Belirlenmesi. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi. 01 Temmuz 2023;38(2):333-45. doi:10.21605/cukurovaumfd.1333949