Araştırma Makalesi

Evrişimli Sinir Ağı (ESA) Mimarileri ile Hücre Görüntülerinden Sıtmanın Tespit Edilmesi

Cilt: 39 Sayı: 1 28 Mart 2024
PDF İndir
TR EN

Evrişimli Sinir Ağı (ESA) Mimarileri ile Hücre Görüntülerinden Sıtmanın Tespit Edilmesi

Öz

Sıtma, dünyanın birçok bölgesinde yaygın olarak görülen enfekte sivrisineklerin ısırıkları yoluyla insanlara bulaşan parazitlerin neden olduğu hayatı tehdit eden bir hastalıktır. Plasmodium adlı kan paraziti bu hastalığına sebep olmaktadır. Sıtmanın erken teşhisi ve tedavisi, özellikle hastalığın yaygın olduğu gelişmekte olan ülkelerde, hastalık ve ölüm oranlarının azaltılması açısından çok önemlidir. Sıtma teşhisinde kullanılan klasik yöntem, uzmanlar tarafından kırmızı kan hücrelerinin mikroskop yardımıyla incelenmesiyle tespitidir. Bu yöntem, sadece uzmanın bilgi ve deneyimine dayandığı için verimsizdir. Günümüzde hastalığın yüksek oranda doğru bir şekilde tespiti için makine öğrenmesi yöntemleri kullanılmaktadır. Bu çalışmada, hücreyi parazitli veya parazitsiz olarak tespit için Evrişimli Sinir Ağı (ESA) mimarisi önerilmiştir. Önerilen ESA mimarisine ek olarak VGG-19, InceptionResNetV2, DenseNet121 ve EfficientNetB3 gibi önceden eğitilmiş ESA mimarilerinin performansları ile önerdiğimiz modelin performansı karşılaştırılmıştır. Önerdiğimiz ESA mimarisinde National Institute of Health (NIH) tarafından yayınlanan Sıtma Veri Kümesi kullanılarak deneyler gerçekleştirilmiştir. Mimarimiz %98,9 doğruluk ile çalışmaktadır. Çalışmanın sonuçları, Plasmodium içeren hücre görüntülerinin doğruluğunu artırmada etkili olduğunu göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Mahajan, H., Rashid, A., Junnarkar, A., 2022. Integration of Healthcare 4.0 and Blockchain Into Secure Cloud-Based Electronic Health Records Systems. Appl Nanoscience, 13, 2329-2342
  2. 2. Mbanefo, A., Kumar, N., 2020. Evaluation of Malaria Diagnostic Methods as a Key for Successful Control and Elimination Programs. Trop Med Infect Disease, 5(2), 102
  3. 3. Nema, S., Rahi, M., Sharma, A., Bharti, P.K., 2022. Strengthening Malaria Microscopy Using Artificial Intelligence-Based Approaches in India. Lancet Reg Health-Southeast Asia, 3(5), 100054
  4. 4. W.H. Organization, 2021. Malaria Microscopy Quality Assurance Manual-Version 2. World Health Organization, 140.
  5. 5. Alhayani, A., Bilal, S.A., Hamid, N., 2022. Optimized Video Internet of Things Using Elliptic Curve Cryptography Based Encryption And Decryption. Comput Electr Eng., 101, 108022.
  6. 6. Alhayani, B., Kwekha-Rashid, A.S., Mahajan, H.B., 2022. Standards For The Industry 4.0 Enabled Communication Systems Using Artificial Intelligence: Perspective of Smart Healthcare System. Appl Nanoscience, 13, 1807-1817.
  7. 7. Daid, R., Kumar, Y., Gupta, A., Kaur, I., 2021. An Effective Mechanism for Early Chronic Illness Detection Using Multilayer Convolution Deep Learning Predictive Modelling. In 2021 International Conference on Technological Advancements and Innovations (ICTAI), IEEE, 649-652.
  8. 8. Bansal, K., Bathla, R.K., Kumar, Y., 2022. Deep Transfer Learning Techniques with Hybrid Optimization iIn Early Prediction and Diagnosis of Different Types of Oral Cancer. Soft Comput 26(21), 11153-11184.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Elektrik Mühendisliği (Diğer), Enerji Sistemleri Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

28 Mart 2024

Gönderilme Tarihi

12 Kasım 2023

Kabul Tarihi

28 Mart 2024

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2024 Cilt: 39 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Özüpak, Y. (2024). Evrişimli Sinir Ağı (ESA) Mimarileri ile Hücre Görüntülerinden Sıtmanın Tespit Edilmesi. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 39(1), 197-210. https://doi.org/10.21605/cukurovaumfd.1460434
AMA
1.Özüpak Y. Evrişimli Sinir Ağı (ESA) Mimarileri ile Hücre Görüntülerinden Sıtmanın Tespit Edilmesi. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi. 2024;39(1):197-210. doi:10.21605/cukurovaumfd.1460434
Chicago
Özüpak, Yıldırım. 2024. “Evrişimli Sinir Ağı (ESA) Mimarileri ile Hücre Görüntülerinden Sıtmanın Tespit Edilmesi”. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 39 (1): 197-210. https://doi.org/10.21605/cukurovaumfd.1460434.
EndNote
Özüpak Y (01 Mart 2024) Evrişimli Sinir Ağı (ESA) Mimarileri ile Hücre Görüntülerinden Sıtmanın Tespit Edilmesi. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 39 1 197–210.
IEEE
[1]Y. Özüpak, “Evrişimli Sinir Ağı (ESA) Mimarileri ile Hücre Görüntülerinden Sıtmanın Tespit Edilmesi”, Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, c. 39, sy 1, ss. 197–210, Mar. 2024, doi: 10.21605/cukurovaumfd.1460434.
ISNAD
Özüpak, Yıldırım. “Evrişimli Sinir Ağı (ESA) Mimarileri ile Hücre Görüntülerinden Sıtmanın Tespit Edilmesi”. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 39/1 (01 Mart 2024): 197-210. https://doi.org/10.21605/cukurovaumfd.1460434.
JAMA
1.Özüpak Y. Evrişimli Sinir Ağı (ESA) Mimarileri ile Hücre Görüntülerinden Sıtmanın Tespit Edilmesi. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi. 2024;39:197–210.
MLA
Özüpak, Yıldırım. “Evrişimli Sinir Ağı (ESA) Mimarileri ile Hücre Görüntülerinden Sıtmanın Tespit Edilmesi”. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, c. 39, sy 1, Mart 2024, ss. 197-10, doi:10.21605/cukurovaumfd.1460434.
Vancouver
1.Yıldırım Özüpak. Evrişimli Sinir Ağı (ESA) Mimarileri ile Hücre Görüntülerinden Sıtmanın Tespit Edilmesi. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi. 01 Mart 2024;39(1):197-210. doi:10.21605/cukurovaumfd.1460434

Cited By