Farklı Geri Dönüşüm Pamuk Lifi İçeren İpliklerin ve Pamuk/Polyester Karışımlı Örme Kumaşların Fiziksel Özelliklerinin Araştırılması

Yıl 2025, Cilt: 40 Sayı: 2, 387 - 401, 02.07.2025

Elif Yılmaz , Banu Özgen Keleş

https://doi.org/10.21605/cukurovaumfd.1623677

https://izlik.org/JA23MC55ZE

Öz

Tekstil endüstrisi, yüksek üretim hacmi ve artan tüketim oranı nedeniyle en fazla atık üreten sektörlerdendir. Çevresel sürdürülebilirlik için, nitelikli tekstil atıklarının geri dönüştürülerek üretimde kullanılmasının önemi giderek artmaktadır. Bu çalışmada, dört farklı oranda geri dönüşüm pamuk lifi içeren iplikler ile bu ipliklerden üretilen pamuk/polyester karışımlı örme kumaşların fiziksel özellikleri incelenmiştir. İlk bölümde, geri dönüşümlü ipliklerin numara ve büküm parametreleri değiştirilerek düzgünsüzlük, kopma mukavemeti ve sürtünme özellikleri açısından performansları değerlendirilmiştir. İkinci kısımda, geri dönüşümlü ipliklerden ribana ve interlok kumaşlar üretilmiş, gramaj, kalınlık, dairesel eğilme, patlama mukavemeti, hava geçirgenliği ve boncuklanma testleri gerçekleştirilmiştir. Sonuçların kıyaslanabilmesi için en fazla geri dönüşüm lif oranına sahip iplikle aynı karışım oranında orijinal iplik temin edilerek referans kumaşlar üretilmiş ve test edilmiştir. Sonuçlar, geri dönüşümlü ipliklerin orijinal iplikler yerine kullanılabileceğini ve tekstil atıklarının geri dönüşümünü teşvik ederek çevresel etkilerin azaltılmasına katkı sağlayacağını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Geri dönüşüm pamuk , iplik bükümü , katlı iplik , örme kumaş , fiziksel özellikler

Investigation of the Physical Properties of Yarns with Varying Recycled Cotton Fiber Content and Cotton/Polyester Blended Knitted Fabrics

https://izlik.org/JA23MC55ZE

Öz

The textile industry is a major waste producer due to its high production volume and increasing consumption rates. Therefore, recycling and re-using textile waste for production is crucial for environmental sustainability. This study examines the physical properties of cotton/polyester blended knitted fabrics produced with yarns containing four different recycled cotton fiber ratios. In the first part, yarns with varying recycled fiber content were evaluated for unevenness, tensile strength, and friction properties by changing yarn count and twist. In the second part, rib and interlock fabrics were knitted, and fabric tests for weight, thickness, bending rigidity, bursting strength, air permeability, and pilling were conducted. Reference fabrics were produced using virgin yarn with the same blend ratio as the highest recycled fiber yarns for comparison. The results show that recycled yarns can replace virgin yarns, contributing to reducing environmental impacts through textile waste recycling, and recycled yarn quality significantly affects fabric properties.

Anahtar Kelimeler

Recycled cotton , yarn twisting , plied yarn , knitted fabric , physical properites

Kaynakça

• 1. Greenwashing Policy Paper, Greenwashing in the Fashion Industry, https://circulareconomy.europa.eu /platform/sites/default/files/greenwashing-policy-paper.pdf, Access date: 12.10.2024.
• 2. GENeco YTL Group, Waste Wednesday Fast Fashion and Its Impacts, https://www.geneco.uk.com/ news/fast-fashion-and-its-impacts, Access date: 12.10.2024.
• 3. Leal Filho, W., Perry, P., Heim, H., Dinis, M.A.P., Moda, H., Ebhuoma, E. & Paço, A. (2022). An overview of the contribution of the textiles sector to climate change. Frontiers in Environmental Science, 10, 1-5.
• 4. Zafer Kalkınma Ajansı, Uşak İli Tekstil Geri Dönüşüm Raporu, https://www.kalkinmakutuphanesi. gov.tr/assets/upload/dosyalar/usak-tekstil-geri-donusum-raporu-tgdr.pdf, Access date: 18.10.2024.
• 5. Bilgili, M.Y. (2020). Katı atık yönetiminde kullanılan bazı kavramlar ve açıklamaları. Avrasya Terim Dergisi, 8(2), 88-97.
• 6. Üçgül, İ. ve Turak, B. (2015). Tekstil katı atıklarının geri dönüşümü ve yalıtım malzemesi olarak değerlendirilmesi. Academic Platform-Journal of Engineering and Science, 3(3), 39-48.
• 7. Doba Kadem, F. ve Sevgi, R. (2022). Süprem örme kumaşlarda geri dönüşüm pamuk elyaf oranının performans özelliklerine etkisinin belirlenmesi. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 37(3), 609-616.
• 8. Yüksel, Y.E. (2022). Sürdürülebilirlik kapsamında geri dönüştürülmüş lif ve karışımlarından kumaş üretimi ve yaşam döngüsü analizi. Doktora Tezi. Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü Tekstil Mühendisliği Ana Bilim Dalı, Kahramanmaraş, 232.
• 9. Zille, A. (2019). Plasma technology in fashion and textile in sustainable technologies for fashion and textiles. (Ed: R. Nayak), Woodhead Publishing Series in Textiles, 117-142.
• 10. Türemen, M., Demir, A. ve Özdoğan, E. (2019). Tekstil endüstrisi için geri dönüşüm ve önemi. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 25(7), 805-809.
• 11. Altun, Ş. (2016). Tekstil üretim ve kullanım atıklarının geri kazanımı, çevresel ve ekonomik etkileri. Uşak Ticaret ve Sanayi Odası Raporu, https://usaktso.org/dosya/Kurumsal/Trk_Teks_Ger_Don.pdf, Access date: 25.12.2024.
• 12. Grabianowski, E. (2021). How Recycling Works, https://science.howstuffworks.com/environmental/ green-science/recycling.htm, Access date: 2.12.2024.
• 13. Kalaycı, E. ve Çağlarer, E. (2021). Teksti̇lde boyama atiksuyundan isi geri̇ kazanımı: Gerçek i̇şletme örneği̇. Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 26(2), 609-628.
• 14. Gama Recyle, Geri Dönüşüm Stratejileri ve Sürdürülebilirlik Manifestosu, https://www.gamarecycle. com/manifestomuz, Access date: 1.12.2024.
• 15. Koszewska, M. (2018). Circular economy-Challenges for the textile and clothing industry. Autex Research Journal, 18(4), 337-347.
• 16. Gürel, A., Akdemir, H., Emiroğlu, Ş.H., Kadoğlu, H. ve Karadayı, H.B. (2000). Türkiye lif bitkileri pamuk tarımı, teknolojisine genel bakış ve diğer lif bitkileri. 5. Türkiye Ziraat Mühendisliği Teknik Kongresi, Ankara.
• 17. Ateş, F. (2022). Ege bölgesinde yaygın olarak yetiştirilen bazı pamuk (Gossypium hirsutum L.) çeşitlerinin lif kalite ve iplik özelliklerinin incelenmesi. Doktora Tezi. Ege Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Tarla Bitkileri Ana Bilim Dalı, İzmir, 180.
• 18. Else İplik, https://else.com.tr/tr-TR/Else-Tekstil/ Access date: 21.11.2024.
• 19. Gun, A.D. & Oner, E. (2019). Investigation of the quality properties of open-end spun recycled yarns made from blends of recycled fabric scrap wastes and virgin polyester fibre. The Journal of the Textile Institute, 110(11), 1569-1579.
• 20. Telli, A. & Babaarslan, O. (2017). Usage of recycled cotton and polyester fibers for sustainable staple yarn technology. Tekstil ve Konfeksiyon, 27(3), 224-233.
• 21. Vadicherla, T. & Saravanan, D. (2017). Effect of blend ratio on the quality characteristics of recycled polyester/cotton blended ring spun yarn. Fibres and Textiles in Eastern Europe, 25(2), 48-52.
• 22. Wanassi, B., Azouz, B. & Hassen, M.B. (2016). Value-added waste cotton yarn: Optimization of recycling process and spinning of reclaimed fibers. Industrial Crops and Products, 87, 27-32.
• 23. Khan, K.R. & Rahman, H. (2015). Study of effect of rotor speed, combing-roll speed and type of recycled waste on rotor yarn quality using response surface methodology. IOSR Journal of Polymer and Textile Engineering, 2, 1, 47-55.
• 24. Merati, A.A. & Okamura, M. (2004). Producing medium count yarns from recycled fibers with friction spinning. Textile Research Journal, 74(7), 640-645.
• 25. Duru, P.N. & Babaarslan, O. (2003). Determining an optimum opening roller speed for spinning polyester/ waste blend rotor yarns. Textile Research Journal, 73(10), 907-911.
• 26. Sarıoğlu, E. (2019). An investigation on performance optimization of r-PET/cotton and v-PET/cotton knitted fabric. International Journal of Clothing Science and Technology, 31(3), 439-452.
• 27. Yuksekkaya, M.E., Celep, G., Dogan, G., Tercan, M. & Urhan, B. (2016). A comparative study of physical properties of yarns and fabrics produced from virgin and recycled fibers. Journal of Engineered Fibers and Fabrics, 11(2), 68-76.
• 28. Sanches, R.A., Takamune, K.M., Guimarães, B.M., Seawright, Alonso R., Karam, D., Jr., Marcicano, J.P.P., Sato Duarte, A.Y. & Dedini, F.G. (2015). Comparative study of the characteristics of knitted fabrics produced from recycled fibres employing the chauvenet criterion, factorial design and statistical analysis. Fibres and Textiles in Eastern Europe, 23(4), 19-24.
• 29. Uyanık, S. (2019). A study on the suitability of which yarn number to use for recycle polyester fiber. Journal of Textile Institute, 110, 1012-1031.
• 30. Kurtoğlu Necef, Ö., Seventekin, N. & Pamuk, M. (2013). A study on recycling the fabric scraps in apparel manufacturing industry. Tekstil ve Konfeksiyon, 23(3), 286-289.
• 31. Telli, A. & Özdil, N. (2015). Effect of recycled PET fibers on the performance properties of knitted fabrics. Journal of Engineered Fibers and Fabrics, 10, 47-60.
• 32. Choi, Y.J. & Kin, S.H. (2015). Characterization of recycled polyethylene terephthalates and polyethylene terephthalate–nylon6 blend knitted fabrics. Textile Research Journal, 85(4), 337-345.
• 33. Özkan, İ. & Gündoğdu, S. (2021). Investigation on the microfiber release under controlled washings from the knitted fabrics produced by recycled and virgin polyester yarns. The Journal of the Textile Institute, 112(2), 264-272.
• 34. Albini, G., Brunella, V., Placenza, B., Martorana, B. & Lambertini, V.G. (2019). Comparative study of mechanical characteristics of recycled PET fibres for automobile seat cover application. Journal of Industrial Textiles, 48(6), 992-1008.
• 35. Goswami, L. & Basu, A. (2024). Spinning of cotton yarn with recycled cotton as a component. 62nd Joint Technological Conference, 152-162.
• 36. Raiskio, S., Periyasamy, A., Hummel, M. & Heikkilä, P. (2025). Transforming mechanically recycled cotton and linen from post-consumer textiles into quality ring yarns and knitted fabrics. Waste Management Bulletin, 3(1), 76-86.
• 37. Kadem, F.D. & Ozan, R. (2024). Life cycle assessment (LCA) of single Jersey knitted fabrics containing recycled cotton fiber and fabric performance. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 39(3), 821-830.
• 38. Utebay, B., Celik, P. & Cay, A. (2024). Effects of finishing processes on physical properties of knitted fabrics produced by recycled cotton fibers. Journal of Cleaner Production, 476.
• 39. Muthukumara, N. & Thilagavathi, G. (2024). Properties of knit fabrics made from recycled cotton/r-PET blended yarns. Indian Journal of Fibre & Textile Research, 49, 252-256.
• 40. Sari, B., Uzumcu, M.B. & Ozsahin, K. (2024). Analysing the effect of mechanically recycled cotton fibres from pre-consumer wastes on mechanical and fastness properties of knitted fabrics. International Journal of Clothing Science and Technology, 1-16.
• 41. Doba Kadem, F. ve Sevgi, R. (2022). Süprem örme kumaşlarda geri dönüşüm pamuk elyaf oranının performans özelliklerine etkisinin belirlenmesi. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 37(3), 609-616.
• 42. Can, Y. ve Kırtay, E. (2003). Pamuk ipliklerinde iplik tüylülüğü ve tüylülüğe etki eden faktörler. Pamukkale Üniversitesi Mühendislik Bilimleri Dergisi, 9(3), 379-385.
• 43. Altaş, S. ve Kadoğlu, H. (2009). İpli̇k-i̇pli̇k ve i̇pli̇k-metal sürtünme katsayisi i̇le bazi i̇pli̇k özelli̇kleri̇ arasindaki i̇li̇şki̇. Tekstil ve Mühendis, 16(74), 1-5.
• 44. Kilic, M., Kaynak, H.K., Kilic, G.B., Demir, M. & Tiryaki, E. (2019). Effects of waste cotton usage on properties of OE-rotor yarns and knitted fabrics. Industria Textila, 70(3), 216-222.
• 45. Telli, A. (2021). Örme kumaş gözenekliliği ile hava geçirgenliği arasındaki ilişkinin incelenmesi. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 36(1), 1-10.
• 46. Dehkordi, S.S.H., Ghane, M., Abdellahi, S.B. & Soultanzadeh, M.B. (2017). Numerical modeling of the air permeability of knitted fabric using computational fluid dynamics (CFD) method. Fibers and Polymers, 18(9), 1804-1809.
• 47. El Handari, O., Essaket, I., Abdelkbir, H., El Maliki, A. & Boukhriss, A. (2024). Evaluation of air permeability and moisture management properties of jacquards and basic knitted fabrics. The Journal of the Textile Institute, 115(4), 619-631.
• 48. Soydan, A.S., Var, C., Koç, D., Baltalioğlu, Ü. ve Palamutcu, S. (2024). Ri̇ng i̇pli̇k eği̇rme maki̇nasinda eği̇rme üçgeni̇ni̇n i̇pli̇k özelli̇kleri̇ ve süprem örme kumaş performans özelli̇kleri̇ne etki̇leri̇ni̇n araştirilmasi. Tekstil ve Mühendis, 31(133), 14-21.
• 49. Özdil N. (2003). Kumaşlarda fiziksel kalite kontrol yöntemleri. E.Ü. Tekstil ve Konfeksiyon Araştırma Uygulama Merkezi Yayını, İzmir.
• 50. Özçelik Kayseri, G. ve Kırtay, E. (2011). Farklı ölçüm yöntemleri̇ i̇le kumaş boncuklanma eği̇li̇mi̇ni̇n değerlendi̇rilmesi. Tekstil ve Mühendis, 18(84), 27-31.
• 51. Uyanık, S. & Kaya Nacarkahya, T. (2024). Evaluation of the bursting strength and pilling properties of knitted fabrics produced from recycled yarns with cotton hard waste. Journal of Testing and Evaluation, 52(5), 2936-2948.
• 52. Celep, G., Doğan, G., Yüksekkaya, M.E. ve Tercan, M. (2016). Geri dönüşüm lifler içeren süprem kumaşların isıl konfor özelliklerinin incelenmesi. Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 4(1), 104-112.