Araştırma Makalesi

Tornalamada Ayna ve Punta Basıncının Titreşim ve Yüzey Pürüzlülüğü Üzerindeki Etkisinin YSA Yöntemi Kullanılarak Tahmini

Cilt: 41 Sayı: 2 1 Temmuz 2026
PDF İndir
EN TR

Tornalamada Ayna ve Punta Basıncının Titreşim ve Yüzey Pürüzlülüğü Üzerindeki Etkisinin YSA Yöntemi Kullanılarak Tahmini

Öz

Bu çalışmada, sabit kesme şartlarında beş farklı ayna ve punta basıncı seçilerek iş parçaları işlenmiş ve yüzey pürüzlülük ile titreşimleri değerleri elde edilmiştir. Yüzey pürüzlülük ve titreşim değerleri giriş parametresi olarak belirlenen ayna ve punta basınçlarına bağlı olarak yapay sinir ağı (YSA) ile eğitilmiştir. YSA modelinde, Levenberg–Marquardt eğitim algoritması kullanılmıştır. Daha sonra K-fold çapraz doğrulama yöntemi ile de elde edilen sonuçların doğruluğu test edilmiştir. Eğitilen YSA modeli sonucunda, titreşim değerleri için test, doğrulama, eğitim ve tüm regresyon katsayı değerleri sırasıyla 0,96702 – 0,91189 – 0,98019 ve 0,85546 olarak elde edilmiştir. Yüzey pürüzlülük değerleri için ise test, doğrulama, eğitim ve tüm regresyon katsayı değerlerinin sırasıyla 0,87425 – 0,9952 – 0,87581 ve 0,84159 olduğu belirlenmiştir. K-fold çapraz doğrulama sonucunda hata oranları oldukça düşük çıkmış ve elde edilen YSA modelinin güvenli bir şekilde kullanılabileceğini göstermiştir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

TÜBİTAK

Proje Numarası

TÜBİTAK (2209/B destek programı)

Teşekkür

TÜBİTAK (2209/B destek programı), Yavuzlar Kardeşler ve Batman Üniversitesi’ne sunmuş oldukları desteklerden dolayı teşekkür ederiz.

Kaynakça

  1. 1. Kam, M. & Demirtaş, M. (2021). Analysis of tool vibration and surface roughness during turning process of tempered steel samples using Taguchi method. Proceedings of the Institution of Mechanical Engineers, Part E, 235(5), 1429-1438.
  2. 2. Abellán-Nebot, J.V., Vila Pastor, C. & Siller, H.R. (2024). A review of the factors influencing surface roughness in machining and their impact on sustainability. Sustainability, 16(5), 1917.
  3. 3. Akkuş, H. & Yaka, H. (2022). Optimization of cutting parameters in turning of titanium alloy (Grade 5) by analysing surface roughness, tool wear and energy consumption. Exp Tech, 46, 945-956.
  4. 4. Şahinoğlu, A. & Ulas, E. (2020). An investigation of cutting parameters effect on sound level, surface roughness, and power consumption during machining of hardened AISI 4140. Mechanics & Industry, 21(5), 523.
  5. 5. Mahajan, K.A., Pawade, R.S. & Mishra, V. (2022). Tool vibration effect on surface roughness of polymethylmethacrylate in diamond turning. Materials and Manufacturing Processes, 37(3), 271-282.
  6. 6. Yousefi, S. & Zohoor, M. (2019). Effect of cutting parameters on the dimensional accuracy and surface finish in the hard turning of MDN250 steel with cubic boron nitride tool, for developing a knowledged base expert system. International Journal of Mechanical and Materials Engineering, 14, 1-13.
  7. 7. Şahinoğlu, A. & Rafighi, M. (2020). Investigation of vibration, sound intensity, machine current and surface roughness values of AISI 4140 during machining on the lathe. Arabian Journal for Science and Engineering, 45, 765-778.
  8. 8. Asiltürk, I. & Çunkaş, M. (2011). Modeling and prediction of surface roughness in turning operations using artificial neural network and multiple regression method. Expert Systems With Applications,38(5), 5826-5832.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Makine Mühendisliğinde Optimizasyon Teknikleri, Makine Mühendisliği (Diğer)

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

1 Temmuz 2026

Gönderilme Tarihi

17 Mart 2025

Kabul Tarihi

22 Nisan 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 41 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Gürbüz, H., Baday, Ş., & Demir, M. E. (2026). Tornalamada Ayna ve Punta Basıncının Titreşim ve Yüzey Pürüzlülüğü Üzerindeki Etkisinin YSA Yöntemi Kullanılarak Tahmini. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 41(2), 467-477. https://doi.org/10.21605/cukurovaumfd.1659519
AMA
1.Gürbüz H, Baday Ş, Demir ME. Tornalamada Ayna ve Punta Basıncının Titreşim ve Yüzey Pürüzlülüğü Üzerindeki Etkisinin YSA Yöntemi Kullanılarak Tahmini. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi. 2026;41(2):467-477. doi:10.21605/cukurovaumfd.1659519
Chicago
Gürbüz, Hüseyin, Şehmus Baday, ve Mehmet Emin Demir. 2026. “Tornalamada Ayna ve Punta Basıncının Titreşim ve Yüzey Pürüzlülüğü Üzerindeki Etkisinin YSA Yöntemi Kullanılarak Tahmini”. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 41 (2): 467-77. https://doi.org/10.21605/cukurovaumfd.1659519.
EndNote
Gürbüz H, Baday Ş, Demir ME (01 Temmuz 2026) Tornalamada Ayna ve Punta Basıncının Titreşim ve Yüzey Pürüzlülüğü Üzerindeki Etkisinin YSA Yöntemi Kullanılarak Tahmini. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 41 2 467–477.
IEEE
[1]H. Gürbüz, Ş. Baday, ve M. E. Demir, “Tornalamada Ayna ve Punta Basıncının Titreşim ve Yüzey Pürüzlülüğü Üzerindeki Etkisinin YSA Yöntemi Kullanılarak Tahmini”, Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, c. 41, sy 2, ss. 467–477, Tem. 2026, doi: 10.21605/cukurovaumfd.1659519.
ISNAD
Gürbüz, Hüseyin - Baday, Şehmus - Demir, Mehmet Emin. “Tornalamada Ayna ve Punta Basıncının Titreşim ve Yüzey Pürüzlülüğü Üzerindeki Etkisinin YSA Yöntemi Kullanılarak Tahmini”. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 41/2 (01 Temmuz 2026): 467-477. https://doi.org/10.21605/cukurovaumfd.1659519.
JAMA
1.Gürbüz H, Baday Ş, Demir ME. Tornalamada Ayna ve Punta Basıncının Titreşim ve Yüzey Pürüzlülüğü Üzerindeki Etkisinin YSA Yöntemi Kullanılarak Tahmini. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi. 2026;41:467–477.
MLA
Gürbüz, Hüseyin, vd. “Tornalamada Ayna ve Punta Basıncının Titreşim ve Yüzey Pürüzlülüğü Üzerindeki Etkisinin YSA Yöntemi Kullanılarak Tahmini”. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, c. 41, sy 2, Temmuz 2026, ss. 467-7, doi:10.21605/cukurovaumfd.1659519.
Vancouver
1.Hüseyin Gürbüz, Şehmus Baday, Mehmet Emin Demir. Tornalamada Ayna ve Punta Basıncının Titreşim ve Yüzey Pürüzlülüğü Üzerindeki Etkisinin YSA Yöntemi Kullanılarak Tahmini. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi. 01 Temmuz 2026;41(2):467-7. doi:10.21605/cukurovaumfd.1659519