Araştırma Makalesi

XGBoost (Aşırı Gradyan Artırımlı Karar Ağaçları) ile Hidroelektrik Enerji Tahmini

Cilt: 40 Sayı: 1 26 Mart 2025
PDF İndir
EN TR

XGBoost (Aşırı Gradyan Artırımlı Karar Ağaçları) ile Hidroelektrik Enerji Tahmini

Öz

Hidroelektrik enerji, Türkiye'nin hızlı ekonomik ve nüfus artışıyla artan enerji talebinin karşılanmasında büyük önem taşır. Mevsimsel bağımlılığı nedeniyle hidroelektrik enerji, tahmin algoritmaları için uygundur. Bu çalışma, Türkiye'de 100 MW'ın üzerinde güç üreten EÜAŞ Aslantaş HES'de enerji üretimini tahmin etmeyi amaçlamaktadır. Tahmin modeli, XGBoost (Aşırı Gradyan Artırımlı karar ağaçları) ile tarih-saat kayıtları, geçmiş enerji üretim verileri ve sıcaklık gibi çeşitli girdi kullanılarak oluşturulmuştur. Üretim verileri, EPİAŞ Şeffaflık Platformu’ndan alınmış ve Python ile işlenmiştir. XGBoost modeli, farklı ağaç sayıları ve öğrenme oranı (η) denenerek optimize edilmiştir. Modelin etkinliği, belirleme katsayısı (R²), Ortalama Mutlak Ölçekli Hata (MASE), Kök Ortalama Karesel Hata (RMSE), Ortalama Mutlak Hata (MAE) ve Ağırlıklı Mutlak Yüzdesel Hata (WAPE) gibi çeşitli hata ölçümleri ile titizlikle değerlendirilmiştir. Bu çalışmada kullanılan yöntemler ve elde edilen sonuçlar, hidroelektrik enerji tahmininde makine öğrenimi algoritmalarının faydalı olabileceğini ve enerji yönetimi stratejilerinin optimize edilmesine yönelik önemli bilgiler sunabileceğini göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. T.C. Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı, Elektrik Bilgi Merkezi, https://enerji.gov.tr/bilgi-merkezi-enerji-elektrik, Erişim tarihi: 23.09.2024.
  2. 2. Acaroğlu, H., Kartal, H. M. & García Márquez, F. P. (2023). Testing the environmental Kuznets curve hypothesis in terms of ecological footprint and CO2 emissions through energy diversification for Turkey. Environmental Science and Pollution Research, 30(22), 63289-63304.
  3. 3. Cassagnole, M., Ramos, M.-H., Zalachori, I., Thirel, G., Garçon, R., Gailhard, J. & Ouillon, T. (2021). Impact of the quality of hydrological forecasts on the management and revenue of hydroelectric reservoirs – a conceptual approach. Hydrology and Earth System Sciences, 25(2), 1033-1052.
  4. 4. IEA, Energy Statistics Data Browser, https://www.iea.org/data-and-statistics/data-tools/energy-statistics-data-browser, Erişim tarihi: 20.09.2024.
  5. 5. EÜAŞ Aslantaş HES. https://www.euas.gov.tr/santraller/aslantas-hes. Erişim tarihi: 20.09.2024.
  6. 6. Hamel, P., Bremer, L.L., Ponette-González, A.G., Acosta, E., Fisher, J.R.B., Steele, B., Cavassani, A. T., Blainski, E. & Brauman, K.A. (2020). The value of hydrologic information for watershed management programs: The case of Camboriú, Brazil. Science of The Total Environment, 705, 135871.
  7. 7. Ercüment Beyhun, N., Altintaş, K.H. & Noji, E. (2005). Analysis of registered floods in Turkey. International Journal of Disaster Medicine, 3(1-4), 50-54.
  8. 8. O’Connor, R.E., Yarnal, B., Dow, K., Jocoy, C.L. & Carbone, G.J. (2005). Feeling at risk matters: water managers and the decision to use forecasts. Risk Analysis, 25(5), 1265-1275.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Elektrik Enerjisi Üretimi (Yenilenebilir Kaynaklar Dahil, Fotovoltaikler Hariç), Hidroelektrik Enerji Sistemleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

26 Mart 2025

Gönderilme Tarihi

1 Kasım 2024

Kabul Tarihi

25 Mart 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 40 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Atalay, B. A., & Zor, K. (2025). XGBoost (Aşırı Gradyan Artırımlı Karar Ağaçları) ile Hidroelektrik Enerji Tahmini. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 40(1), 205-218. https://doi.org/10.21605/cukurovaumfd.1666062
AMA
1.Atalay BA, Zor K. XGBoost (Aşırı Gradyan Artırımlı Karar Ağaçları) ile Hidroelektrik Enerji Tahmini. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi. 2025;40(1):205-218. doi:10.21605/cukurovaumfd.1666062
Chicago
Atalay, Bektas Aykut, ve Kasım Zor. 2025. “XGBoost (Aşırı Gradyan Artırımlı Karar Ağaçları) ile Hidroelektrik Enerji Tahmini”. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 40 (1): 205-18. https://doi.org/10.21605/cukurovaumfd.1666062.
EndNote
Atalay BA, Zor K (01 Mart 2025) XGBoost (Aşırı Gradyan Artırımlı Karar Ağaçları) ile Hidroelektrik Enerji Tahmini. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 40 1 205–218.
IEEE
[1]B. A. Atalay ve K. Zor, “XGBoost (Aşırı Gradyan Artırımlı Karar Ağaçları) ile Hidroelektrik Enerji Tahmini”, Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, c. 40, sy 1, ss. 205–218, Mar. 2025, doi: 10.21605/cukurovaumfd.1666062.
ISNAD
Atalay, Bektas Aykut - Zor, Kasım. “XGBoost (Aşırı Gradyan Artırımlı Karar Ağaçları) ile Hidroelektrik Enerji Tahmini”. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 40/1 (01 Mart 2025): 205-218. https://doi.org/10.21605/cukurovaumfd.1666062.
JAMA
1.Atalay BA, Zor K. XGBoost (Aşırı Gradyan Artırımlı Karar Ağaçları) ile Hidroelektrik Enerji Tahmini. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi. 2025;40:205–218.
MLA
Atalay, Bektas Aykut, ve Kasım Zor. “XGBoost (Aşırı Gradyan Artırımlı Karar Ağaçları) ile Hidroelektrik Enerji Tahmini”. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, c. 40, sy 1, Mart 2025, ss. 205-18, doi:10.21605/cukurovaumfd.1666062.
Vancouver
1.Bektas Aykut Atalay, Kasım Zor. XGBoost (Aşırı Gradyan Artırımlı Karar Ağaçları) ile Hidroelektrik Enerji Tahmini. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi. 01 Mart 2025;40(1):205-18. doi:10.21605/cukurovaumfd.1666062

Cited By