Air Pollution from Transport Sector: Evaluation of Emissions in Yozgat Province

Öz

In this study, vehicle-related emissions in Yozgat province were quantified and their impacts on air quality were analyzed. Emission calculations were performed based on traffic density and vehicle categories using data obtained from the General Directorate of Highways, and the resulting estimates were compared with data from the National Air Quality Monitoring Network. Within the scope of the study, road transport–related emissions of CO, NOₓ, VOC, and PM in Yozgat province were calculated according to road segments and vehicle types, revealing that emission levels exhibit spatial variations depending on traffic intensity and route characteristics. The findings indicate that gasoline-powered vehicles contribute more significantly to CO and VOC emissions, whereas diesel-powered light commercial vehicles and buses are the primary sources of NOₓ and PM emissions. Consequently, promoting the use of alternative fuels and improving public transportation systems are recommended in order to reduce vehicle-related pollution.

Anahtar Kelimeler

• Air quality
• Internal combustion engines
• Emissions
• Sustainable transport
• Energy

Ulaşım Sektöründen Kaynaklanan Hava Kirliliği: Yozgat İlinde Emisyonların Değerlendirilmesi

Öz

Bu çalışmada, Yozgat ilindeki araç kaynaklı emisyonlar belirlenmiş ve bunların hava kalitesi üzerindeki etkileri analiz edilmiştir. Emisyon hesaplamaları, Karayolları Genel Müdürlüğü verileri kullanılarak trafik yoğunluğu ve araç türlerine göre yapılmış ve elde edilen değerler Ulusal Hava Kalitesi İzleme Ağı verileriyle karşılaştırılmıştır. Çalışma kapsamında, Yozgat ilinde karayolu taşımacılığından kaynaklanan CO, NOx, VOC ve PM emisyonları yol kesimi ve araç türü bazında hesaplanmış; emisyonların trafik yoğunluğu ve güzergâh özelliklerine bağlı olarak mekânsal farklılıklar gösterdiği belirlenmiştir. Benzinli araçların CO ve VOC emisyonlarının yüksek olduğu, dizel hafif ticari araçlar ve otobüslerin ise NOx ve PM emisyonlarının daha yüksek olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, araç kaynaklı kirliliği azaltmak için alternatif yakıtların kullanımının teşvik edilmesi ve toplu taşıma sistemlerinin iyileştirilmesi önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Hava kalitesi
• İçten yanmalı motorlar
• Emisyonlar
• Sürdürülebilir ulaşım
• Enerji

Kaynakça

1. 1. Bayraktar, Ö.M. & Mutlu, A. (2022). Analysis of traffic-borne air pollution levels in Balıkesir City center. 2nd Environmental Engineering Resource Recovery International Congress, 373-382.
2. 2. Yakut, S.M. (2023). Seasonal and annual evaluation of Nevşehir province air quality. Aksaray University Journal of Science and Engineering, 7(2), 77-84.
3. 3. Sümer, G.Ç. (2014). Air pollution control: An investigation of legal regulations and organizations to prevent air pollution in Turkey. International Journal of Economic and Administrative Studies, (13), 37-56.
4. 4. Kuşkapan, E., Yıldırım, M. ve Aydın, Ö.L. (2024). Trafik kaynaklı emisyonun azaltılabilmesi amacıyla sürdürülebilir ve çok modlu yol ağlarının tasarlanması; Erzurum-Tortum yolu örneği. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 39(3), 785-795.
5. 5. Çimtay, M.A. (2020). Determination of low emission zones in terms of urban logistics: Istanbul application. Doctoral dissertation, Maltepe University, İstanbul, 55-75.
6. 6. Kaya, G.K. (2020). Determination of noise levels in heavy traffic areas of Gaziantep and its environmental impacts. Master's thesis. Hasan Kalyoncu University, Institute of Science, 40-50.
7. 7. Kelen, F. (2014). Effects of motor vehicle emissions on human health and environment. Journal of Yüzüncü Yıl University Institute of Science and Technology, 19(1-2), 80-87.
8. 8. Bayrakçeken, H., Mutlu, İ., Yavuz, İ. & Yıldırım, A. (2018). Comparison of hybrid and electric vehicles with conventional internal combustion engine Vehicles in terms of exhaust emissions. 14th International Combustion Sysmposium (INCOS2018).

9. 9. Cuci, Y. & Polat, E.E. (2015). Determination of traffic-induced air pollution in Gaziantep. Kahramanmaraş Sütçü İmam University Journal of Engineering Sciences, 18(2), 1-11.
10. 10. Yakın, A. & Behçet, R. (2019). Emission inventory of traffic-related air pollutants in Van province. Journal of the Institute of Science and Technology, 9(3), 1567-1573.
11. 11. Behçet, R. & Yakın, A. (2020). Emission inventory of traffic-borne air pollutants in Malatya province. Journal of the Institute of Science and Technology, 10(4), 2783-2790.
12. 12. Yakın, A. (2022). Vehicle sourced air pollution, the case of Agri province. EJONS International Journal on Mathematic, Engineering and Natural Sciences, 23(6), 618-626.
13. 13. Çetin D.Ş., Demirarslan, K.O. & Çavuşoğlu, S.V. (2025). Evaluation of Turkey’s road-based greenhouse gas inventory and future projections. Applied Sciences, 15(13), 7007.
14. 14. Zhu, J., Xia, S., Niu, H., Xu, J., Wang, Y., Yu, X., ... & Li, L. (2025). Volatile organic compounds from typical industries in North China plain: emissions, air pollution contribution, health risks, and policy implications. Environment International, 109673.
15. 15. İbik, T. ve Öztürk, S. (2025). Ekonomik ve çevresel boyutlarıyla kentleşme ve ulaşım sektörüne etkisi: Ankara ili örneği. Hacettepe Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 43(3), 539-566.
16. 16. General Directorate of Highways 6th Regional General Directorate (KGM). Traffic volume maps, Yozgat. Available at: https://www.kgm.gov.tr/Sayfalar/KGM/SiteTr/Trafik/TrafikHacimHaritasi.aspx, Access date: 15.02.2025
17. 17. Coskun, N.Y. (2026). Türkiye otoyollarında karayolu ulaşımı kaynaklı hava kirliliğinin değerlendirilmesi. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 12(1), 183-199.
18. 18. TÜİK, Motor land vehicle statistics. Available at: https://biruni.tuik.gov.tr/medas/?kn=89&locale=tr, Access date: 20.03.2025.
19. 19. Pekin, M.A. (2006). Greenhouse gas emissions from the transportation sector. Master's thesis. Istanbul Technical University Institute of Science and Technology, Istanbul, 65.
20. 20. European Environment Agency (EEA), (2023). *EMEP/EEA air pollutant emission inventory guidebook 2023. Available at: https://www.eea.europa.eu/publications/emep-eea-guidebook-2023, Access date: 20.03.2025.
21. 21. Alagöz, İ., Coşkun, E., Babaoğlu, S., Kaykaç, R. & Cidacı, A. (2022). Calculation of EÜAŞ central campus carbon footprint for 2021. Environment, Climate and Sustainability, 23(2), 161-166.
22. 22. T.C. Ministry of Health General Directorate of Public Health. (n.d.). Air pollution and health effects. Available at: https://hsgm.saglik.gov.tr/tr/ced/hava-kirliligi.html, Access date: 20.03.2025.
23. 23. Republic of Turkey Ministry of Environment, Urbanization and Climate Change (2023). Turkey's long term climate strategy. Available at: https://iklim.gov.tr/db/turkce/dokumanlar/turkiyenin--8230-3143-20250210095501.pdf, Access date: 20.03.2025.
24. 24. Yaman, G., Türkeş, S., Güney, H., Sıvacı, A. E., Sarı, B. & Keskinkan, O. (2023). Measurement, modeling and evaluation of some air pollutants in Gaziantep province. Karaelmas Science and Engineering Journal, 13(1), 164-178.
25. 25. Tokuşlu, A. & Burak, S. (2021). Investigation of exhaust gas emissions of transiting ships in the Bosphorus. Academic Platform-Journal of Engineering and Science, 9(1), 59-66.
26. 26. Tokmakçı, M., Bilgili, M. ve Pınar, E. (2025). Küresel iklim Değişikliği ve İklim Göstergelerindeki Tarihsel Eğilimler. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 40(1), 127-140.
27. 27. Aslan, E. (2024). Araçlarda CO2 emisyonlarının farklı yapay sinir ağı modelleri kullanılarak tahminlerinin karşılaştırılması. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 39(2), 309-324.
28. 28. Kuşkapan, E., Yıldırım, M. ve Aydın, Ö.L. (2024). Trafik kaynaklı emisyonun azaltılabilmesi amacıyla sürdürülebilir ve çok modlu yol ağlarının tasarlanması; Erzurum-Tortum yolu örneği. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 39(3), 785-795.
29. 29. Toros, H. ve Bağış, S. (2017). Hava kirlilik modellerinde kullanılacak emisyon envanteri oluşturulması için yaklaşımlar ve İstanbul hava kirliliği dağılımı örneği. Çukurova Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 32(2), 1-12.