Araştırma Makalesi

Akıllı Şebekelerde Elektrik Hırsızlığı Tespiti İçin Gelişmiş Makine Öğrenmesi Yöntemlerinin Uygulanması

Cilt: 40 Sayı: 3 26 Eylül 2025
PDF İndir
TR EN

Akıllı Şebekelerde Elektrik Hırsızlığı Tespiti İçin Gelişmiş Makine Öğrenmesi Yöntemlerinin Uygulanması

Öz

Elektrik hırsızlığı, dağıtım sistemlerinde hem ekonomik kayıplara hem de şebeke güvenilirliğinin azalmasına yol açan en kritik sorunlardan biridir. Bu çalışmada, elektrik hırsızlığı tespiti (EHT) için veri dengesizliği ve model iyileştirme problemlerini aynı anda ele alan gelişmiş bir makine öğrenmesi algoritması sunulmaktadır. Öncelikle, meskenlerden elde edilen gerçek elektrik tüketim verilerine ön işleme adımları uygulandıktan sonra dengesizliği azaltmak için K-ortalamalar tabanlı bir dengeleme yöntemi uygulanmıştır. Boyut indirgeme aşamasında, modelin yalnızca en anlamlı girdilerle eğitilmesi amacıyla karşılıklı bilgi temelli en iyilerin seçilmesi yöntemi tercih edilmiştir. Sınıflandırma aşamasında hafif gradyan artırmalı makine (LightGBM) algoritması kullanılmış ve tahmin performansı Bayes optimizasyon yöntemi ile iyileştirilmiştir. Test verisi üzerinde yapılan değerlendirmelerde, önerilen yöntemin sırasıyla %89,1 doğruluk, %97,2 kesinlik, %80,6 duyarlılık ve %88,1 F1 skoru ile güçlü sonuçlar verdiği görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. Kebotogetse, O., Samikannu, R. & Yahya, A. (2022). A concealed based approach for secure transmission in advanced metering infrastructure. IEEE Access, 10, 84809-84817.
  2. 2. Esmael, A.A., Da Silva, H.H., Ji, T. & da Silva Torres, R. (2021). Non-technical loss detection in power grid using information retrieval approaches: A comparative study. IEEE Access, 9, 40635-40648.
  3. 3. de Souza Savian, F., Siluk, J.C.M., Garlet, T.B., do Nascimento, F.M., Pinheiro, J.R. & Vale, Z. (2021). Non-technical losses: A systematic contemporary article review. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 147, 111205.
  4. 4. Northeast Group, (2021). Electricity theft and non-technical losses: Global markets, solutions, and vendors. https://northeast-group.com/2021/10/20/electricity-theft-non-technical-losses/.
  5. 5. Tasdoven, H., Fiedler, B.A. & Garayev, V. (2012). Improving electricity efficiency in Turkey by addressing illegal electricity consumption: A governance approach. Energy Policy, 43, 226-234.
  6. 6. T.C. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK), (2024). 2023 yılı elektrik piyasası gelişim raporu. https://www.epdk.gov.tr/Detay/Icerik/4-14475/duyuru. Erişim tarihi: 30 Ağustos 2024.
  7. 7. Zulu, C.L. & Dzobo, O. (2023). Real-time power theft monitoring and detection system with double connected data capture system. Electrical Engineering, 105(5), 3065-3083.
  8. 8. Kawoosa, A.I., Prashar, D., Faheem, M., Jha, N. & Khan, A.A. (2023). Using machine learning ensemble method for detection of energy theft in smart meters. IET Generation, Transmission & Distribution, 17(21), 4794-4809.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Veri Mühendisliği ve Veri Bilimi, Veri Analizi, Elektrik Tesisleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

26 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

25 Ağustos 2025

Kabul Tarihi

10 Eylül 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 40 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Tolun, Ö. C., Zor, K., & Tutsoy, Ö. (2025). Akıllı Şebekelerde Elektrik Hırsızlığı Tespiti İçin Gelişmiş Makine Öğrenmesi Yöntemlerinin Uygulanması. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 40(3), 627-641. https://doi.org/10.21605/cukurovaumfd.1772073
AMA
1.Tolun ÖC, Zor K, Tutsoy Ö. Akıllı Şebekelerde Elektrik Hırsızlığı Tespiti İçin Gelişmiş Makine Öğrenmesi Yöntemlerinin Uygulanması. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi. 2025;40(3):627-641. doi:10.21605/cukurovaumfd.1772073
Chicago
Tolun, Ömer Can, Kasım Zor, ve Önder Tutsoy. 2025. “Akıllı Şebekelerde Elektrik Hırsızlığı Tespiti İçin Gelişmiş Makine Öğrenmesi Yöntemlerinin Uygulanması”. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 40 (3): 627-41. https://doi.org/10.21605/cukurovaumfd.1772073.
EndNote
Tolun ÖC, Zor K, Tutsoy Ö (01 Eylül 2025) Akıllı Şebekelerde Elektrik Hırsızlığı Tespiti İçin Gelişmiş Makine Öğrenmesi Yöntemlerinin Uygulanması. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 40 3 627–641.
IEEE
[1]Ö. C. Tolun, K. Zor, ve Ö. Tutsoy, “Akıllı Şebekelerde Elektrik Hırsızlığı Tespiti İçin Gelişmiş Makine Öğrenmesi Yöntemlerinin Uygulanması”, Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, c. 40, sy 3, ss. 627–641, Eyl. 2025, doi: 10.21605/cukurovaumfd.1772073.
ISNAD
Tolun, Ömer Can - Zor, Kasım - Tutsoy, Önder. “Akıllı Şebekelerde Elektrik Hırsızlığı Tespiti İçin Gelişmiş Makine Öğrenmesi Yöntemlerinin Uygulanması”. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 40/3 (01 Eylül 2025): 627-641. https://doi.org/10.21605/cukurovaumfd.1772073.
JAMA
1.Tolun ÖC, Zor K, Tutsoy Ö. Akıllı Şebekelerde Elektrik Hırsızlığı Tespiti İçin Gelişmiş Makine Öğrenmesi Yöntemlerinin Uygulanması. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi. 2025;40:627–641.
MLA
Tolun, Ömer Can, vd. “Akıllı Şebekelerde Elektrik Hırsızlığı Tespiti İçin Gelişmiş Makine Öğrenmesi Yöntemlerinin Uygulanması”. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, c. 40, sy 3, Eylül 2025, ss. 627-41, doi:10.21605/cukurovaumfd.1772073.
Vancouver
1.Ömer Can Tolun, Kasım Zor, Önder Tutsoy. Akıllı Şebekelerde Elektrik Hırsızlığı Tespiti İçin Gelişmiş Makine Öğrenmesi Yöntemlerinin Uygulanması. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi. 01 Eylül 2025;40(3):627-41. doi:10.21605/cukurovaumfd.1772073

Cited By