Araştırma Makalesi

Doğal Gaz Tesisat Firmalarının Gelecek İş Hacminin Tahmini: Mevsimsel ve Kısa Vadeli Dinamiklerin Mevsimsel Otoregresif Entegre Hareketli Ortalama (SARIMA) Modeli ile Analizi

Cilt: 41 Sayı: 1 25 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

Doğal Gaz Tesisat Firmalarının Gelecek İş Hacminin Tahmini: Mevsimsel ve Kısa Vadeli Dinamiklerin Mevsimsel Otoregresif Entegre Hareketli Ortalama (SARIMA) Modeli ile Analizi

Öz

Bu çalışmada Mersin ilindeki doğal gaz tesisat firmalarının gelecekteki iş hacimleri zaman serisi yöntemleri kullanılarak tahmin edilmiştir. Mevsimsel Otoregresif Entegre Hareketli Ortalama (SARIMA) modeli, mevsimsel bileşenlerin ve kısa vadeli dinamiklerin modellenmesi için kullanılmıştır. 2011 yılından itibaren 10 yıl boyunca toplanan aylık yeni abone sayısı verisi analiz edilmiştir. Durağanlık ADF testi ile sınanmış, model parametreleri ACF ve PACF grafikleri incelenerek (1,0,0)(0,1,2)[12] olarak belirlenmiştir. Modelin doğruluğu MAPE ve R² kriterleri ile değerlendirilmiş; sırasıyla %16,51 ve 0,81 değerleri elde edilmiştir. Tahmin sonuçları, mevsimsel değişimlerin işletme planlamalarında belirleyici bir rol oynadığını göstermekte; firmaların insan kaynakları, stok yönetimi ve pazarlama stratejilerinde mevsimselliği esas almaları gerektiğini ortaya koymaktadır. Bu çalışma, doğal gaz tesisat sektöründeki işletmelere stratejik karar alma süreçlerinde uygulanabilir ve veri temelli bilgiler sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. 1. BP, (2020). Statistical review of world energy 2020, (69th Edition), London.
  2. 2. Tian, N., Shao, B., Bian, G., Zeng, H., Li, X. & Zhao, W. (2023). Application of forecasting strategies and techniques to natural gas consumption: A comprehensive review and comparative study. Engineering Applications of Artificial Intelligence, 129(C), 1-31.
  3. 3. Ediger, V.Ş. & Akar, S. (2007). ARIMA forecasting of primary energy demand by fuel in Turkey. Energy Policy, 35(3), 1701-1708.
  4. 4. Akkurt, M., Demirel, Ö.F. & Zaim, S. (2010). Forecasting Turkey's natural gas consumption using time series methods. European Journal of Economic and Political Studies, 3, 1-21.
  5. 5. Tümse, S. (2025). Current status and future forecast of global CO2 concentration using statistical and deep learning time series methods. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 40(4), 875-888.
  6. 6. Akpınar, M. & Yumusak, N. (2016). Year ahead demand forecast of city natural gas using seasonal time series methods. Energies, 9, 727.
  7. 7. Akpınar, M. & Yumusak, N. (2013). Forecasting household natural gas consumption with ARIMA model: A case study of removing cycle. 7th International Conference on Application of Information and Communication Technologies, Baku, 1-6.
  8. 8. Tekin, İ., Erat, S. ve Zeren, Y. (2016). Mersin İli’nin 2023 yılına kadar elektrik enerjisi ihtiyacının hesaplanması. Çukurova Üniversitesi Mühendislik-Mimarlık Fakültesi Dergisi, 31(1), 187-196.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Stokastik (Olasılıksal) Süreçler, Üretim ve Hizmet Sistemleri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

25 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

10 Eylül 2025

Kabul Tarihi

23 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 41 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Saraç Güleryüz, S., & Ege, F. (2026). Doğal Gaz Tesisat Firmalarının Gelecek İş Hacminin Tahmini: Mevsimsel ve Kısa Vadeli Dinamiklerin Mevsimsel Otoregresif Entegre Hareketli Ortalama (SARIMA) Modeli ile Analizi. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 41(1), 241-252. https://doi.org/10.21605/cukurovaumfd.1781580
AMA
1.Saraç Güleryüz S, Ege F. Doğal Gaz Tesisat Firmalarının Gelecek İş Hacminin Tahmini: Mevsimsel ve Kısa Vadeli Dinamiklerin Mevsimsel Otoregresif Entegre Hareketli Ortalama (SARIMA) Modeli ile Analizi. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi. 2026;41(1):241-252. doi:10.21605/cukurovaumfd.1781580
Chicago
Saraç Güleryüz, Selin, ve Fikri Ege. 2026. “Doğal Gaz Tesisat Firmalarının Gelecek İş Hacminin Tahmini: Mevsimsel ve Kısa Vadeli Dinamiklerin Mevsimsel Otoregresif Entegre Hareketli Ortalama (SARIMA) Modeli ile Analizi”. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 41 (1): 241-52. https://doi.org/10.21605/cukurovaumfd.1781580.
EndNote
Saraç Güleryüz S, Ege F (01 Mart 2026) Doğal Gaz Tesisat Firmalarının Gelecek İş Hacminin Tahmini: Mevsimsel ve Kısa Vadeli Dinamiklerin Mevsimsel Otoregresif Entegre Hareketli Ortalama (SARIMA) Modeli ile Analizi. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 41 1 241–252.
IEEE
[1]S. Saraç Güleryüz ve F. Ege, “Doğal Gaz Tesisat Firmalarının Gelecek İş Hacminin Tahmini: Mevsimsel ve Kısa Vadeli Dinamiklerin Mevsimsel Otoregresif Entegre Hareketli Ortalama (SARIMA) Modeli ile Analizi”, Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, c. 41, sy 1, ss. 241–252, Mar. 2026, doi: 10.21605/cukurovaumfd.1781580.
ISNAD
Saraç Güleryüz, Selin - Ege, Fikri. “Doğal Gaz Tesisat Firmalarının Gelecek İş Hacminin Tahmini: Mevsimsel ve Kısa Vadeli Dinamiklerin Mevsimsel Otoregresif Entegre Hareketli Ortalama (SARIMA) Modeli ile Analizi”. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi 41/1 (01 Mart 2026): 241-252. https://doi.org/10.21605/cukurovaumfd.1781580.
JAMA
1.Saraç Güleryüz S, Ege F. Doğal Gaz Tesisat Firmalarının Gelecek İş Hacminin Tahmini: Mevsimsel ve Kısa Vadeli Dinamiklerin Mevsimsel Otoregresif Entegre Hareketli Ortalama (SARIMA) Modeli ile Analizi. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi. 2026;41:241–252.
MLA
Saraç Güleryüz, Selin, ve Fikri Ege. “Doğal Gaz Tesisat Firmalarının Gelecek İş Hacminin Tahmini: Mevsimsel ve Kısa Vadeli Dinamiklerin Mevsimsel Otoregresif Entegre Hareketli Ortalama (SARIMA) Modeli ile Analizi”. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, c. 41, sy 1, Mart 2026, ss. 241-52, doi:10.21605/cukurovaumfd.1781580.
Vancouver
1.Selin Saraç Güleryüz, Fikri Ege. Doğal Gaz Tesisat Firmalarının Gelecek İş Hacminin Tahmini: Mevsimsel ve Kısa Vadeli Dinamiklerin Mevsimsel Otoregresif Entegre Hareketli Ortalama (SARIMA) Modeli ile Analizi. Çukurova Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi. 01 Mart 2026;41(1):241-52. doi:10.21605/cukurovaumfd.1781580