Bir Doğaltaş İşleme Fabrikasında Çalışanların Metabolizma Hızları Göz Önüne Alınarak Termal Konfor Şartlarının İncelenmesi

Öz

Doğaltaş işleme fabrikalarında çalışanların meslek hastalığına yakalanması durumunu ortam kalitesi etkilemektedir. Ortam kalitesini belirleyen en önemli faktörler; termal konfor şartları, aydınlatma, ortaya çıkan gürültü ve titreşimdir. Termal konforu tanımlayan 6 önemli parametre vardır. Termal konfor şartlarını etkileyen metabolizma hızı, çalışanların işlerinin ağırlığına göre farklılık göstermektedir. Çalışma ortamında sıcaklık, nem vb. etkenler aynı olsa bile çalışanların metabolizma hızındaki farklılık, termal konfor algısını değiştirecek bir etken olarak karşımıza çıkmaktadır. Metabolik oran hem araştırma hem de uygulamada en kabaca değerlendirilen faktördür. Çalışma sahası olarak Afyonkarahisar İl’inde bulunan doğaltaş fabrikası belirlenmiştir. Fabrika içerisinde 6 farklı bölgeden ölçümler alınmıştır. Çalışanların metabolik oranlarının farklı olmasının termal rahatlığı etkilemesi göz önüne alınarak riskli ortamlar için önerilerde bulunulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Termal konfor
• Metabolik oran
• İş sağlığı ve güvenliği

Investigation of Thermal Comfort Conditions by Considering Metabolic Rates of Natural Stone Processing Plant Employees

Öz

The employees in the natural stone factory are exposed to occupational diseases by the quality of the environment. The most important factors determining the quality of the environment are thermal comfort conditions, lighting, the ambient noise and vibration. There are 6 important parameters defining thermal comfort. The metabolic rate, which affects the thermal comfort conditions, varies according to the intensity of the employees' work. Even if the factors such as temperature, humidity etc. are the same in the working environment, the difference in the metabolic rate of the employees appears as a factor that will change the perception of thermal comfort. The metabolic rate is considered the least important in both research and practice. A natural stone factory in Afyonkarahisar Province was chosen as the study area. Measurements were taken from 6 different regions within the factory. Considering that different metabolic rates of employees affect thermal comfort, suggestions have been made for risky environments.

Anahtar Kelimeler

• Thermal comfort
• Metabolic rate
• Occupational health and safety

Kaynakça

1. 1. Akbulut, T., 1996. İşçi Sağlığı Prensip ve Uygulamaları, 5. Baskı, Sistem Yayıncılık, İstanbul, 334.
2. 2. Arıtan, A.E., Tümer, M., Şensöğüt, C., 2016. Kırmataş Sektöründe Titreşim Problemine Genel Bakış, 8. Uluslarası Kırmataş Sempozyumu, Kütahya.
3. 3. Ege, F., Sümer, S.K., Sabancı A., 2003. Tekstil Fabrikalarında Gürültü Düzeyi ve Etkileri, Türk Tabipleri Birliği Mesleki Sağlık ve Güvenlik Dergisi, 30-39.
4. 4. MEB, 2011. Aydınlatma Projeleri (522EE0075), Ankara.
5. 5. İmancı, C., 2014. Döküm Atölyelerinde Termal Konfor Şartlarının İncelenmesi, Uzmanlık Tezi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, 96.
6. 6. Luo, M., Wang, Z., Ke Z., Cao B., Zhai Y., Zhou X., 2018. Human Metabolic Rate and Thermal Comfort in Buildings: The Problem and Challenge, Building and Environment, 131, 44-52.
7. 7. Dülger, S., 2015. Bir Mermer İşletmesindeki Problemlerin TRIZ Yöntemi ile Değerlendirilmesi, Yüksek Lisans Tezi, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, 112.
8. 8. ASHRAE, ANSI/ASHRAE Standard 55, 2010. Thermal Environmental Conditions for Human Occupancy, ASHRAE Publications.

9. 9. 28710 Sayılı Resmî Gazete, 2013. İşyeri Bina ve Eklentilerinde Alınacak Sağlık ve Güvenlik Önlemlerine İlişkin Yönetmelik, Ankara.
10. 10. Parsons, K.C., 2005. Human Thermal Environments, Taylor & Francis, New York.
11. 11. Hensen, J.L.M., 1990. Literature Review on Thermal Comfort in Transient Conditions,Building and Environment, 25(4), 309-316.
12. 12. Atılgan, I., Ataer, E., 2009. Application of Thermal Comfort Analysis, IX. HVAC and Sanitary Engineering National Congress, İstanbul.
13. 13. TS EN ISO 7730 Nisan 2006. Orta Dereceli Termal Ortamlar-PMV ve PPD İndislerinin Tayini Termal Rahatlık için Şartların Belirlenmesi. Türk Standartları Enstitüsü, Ankara.
14. 14. ISO 8996 2004. Ergonomics of the Thermal Environment-Determination of Metabolic Rate. International Organization for Standardization, Cenevre.
15. 15. Arıtan, A.E., Tümer, M., Şensöğüt, C., 2017. Doğaltaş Fabrikalarında Maruz Kalınan Fiziksel Risk Etmenleri, Uluslararası Madenİşletmelerinde İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Sempozyumu, Adana.
16. 16. TS EN 27243 Nisan 2002. Sıcak Ortamlar WBGT (Yaş-Hazne Küre Sıcaklığı) İndeksine Göre Isının Çalışan Üzerindeki Baskısının Tahmini, Türk Standartları Enstitüsü, Ankara.