Çatı ve Cephe Kaplama İşlerinde Meydana Gelen Yüksekten Düşme Kazalarına Sebep Olan Faktörler

Öz

Çatı ve cephe kaplama sistemlerinin imalatı, sökümü ve onarımı sırasında oluşabilecek kaza risklerinin minimize edilmesi ve gerekli emniyet tedbirlerinin alınması için, daha tasarım sürecinde, ön plana çıkan kaza tiplerinin ve nedenlerinin neler olduğunun sayısal verilerle analiz edilmesi ve alınabilecek önlemlerin neleri kapsaması gerektiğinin belirlenmesi gerekmektedir. Bu çalışmada, inşaat sektöründe çatı ve cephe kaplama işleri sırasında meydana gelen düşme kazalarının sebeplerini tespit etmek için bir anket çalışması uygulanmıştır. Anket verilerine Açımlayıcı Faktör Analizi (AFA) uygulanmıştır. AFA' nın sonuçlarından üç temel faktör tespit edilmiştir. Çatı ve cephe kaplama işlerinde meydana gelen yüksekten düşme kaynaklı kazaların ana sebepleri; (1) iş kültürü, (2) dinamik ve istikrarsız dış çevre ve (3) iş analizi olarak belirlenmiştir. Bu çalışma sonucunda, çatı ve cephe kaplama işleri sırasında meydana gelen yüksekten düşme kazalarını etkileyen ana faktörler belirlenmiş ve uygulamacılara uygun korunma yöntemlerinin seçilmesinde katkı sağlanmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Çatı ve cephe kaplama işleri
• Yüksekten düşme kazaları
• İnşaat sektörü
• İş kazaları

The Factors Causing Height-Fall Accidents Occurring During Roofing and Facing Works

Öz

In order to take the necessary safety measures and to minimize the risk of accidents that may occur during the production, dismantling, and repair of roof and facade cladding systems, during the design process, it is necessary to analyze the prominent accident types and their causes with numerical data. In this study, concerning construction sector, the principal factors affecting fall accidents occurring during roofing and facing works are investigated by a questionnaire survey. Exploratory Factor Analysis (EFA) is utilized to analyze the survey results. The results of the EFA identify three key factors; (1) business culture and inappropriate workplace, (2) dynamic and unstable external effects, and (3) job analysis. As a result of this study, the main factors affecting the accidents of falling from height during roofing and facing works are identified and contribution is made to the selection of appropriate protection methods for the practitioners.

Anahtar Kelimeler

• Construction sector
• Height-fall accidents
• Roofing and facing works
• Work accidents

Kaynakça

1. 1. Yildiz, O., 2019. Çatı ve Cephe Kaplamalarında Yüksekten Düşmeyi Etkileyen Faktörlerin Analizi, İskenderun Teknik Üniversitesi, Mühendislik ve Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, Hatay, 98.
2. 2. Müngen, U., 2011. İnşaat Sektörümüzdeki Başlıca İş Kazası Tipleri, TMH. 469, 32–39.
3. 3. Kines, P., 2001. Occupational Injury Ris Assessment Using Injury Severity Odds Ratios: Male Falls From Heights In The Danish Construction Industry, 1993-1999. Human And Ecological Risk Assessment: An International Journal, 7(7), 1929–1943.
4. 4. ÇSGB, 2015. Yüksekten Düşmeye Karşı Güvenli Çalışma, İnşaatlarda İSG Serisi-3.
5. 5. Mıstıkoğlu, G., Erdis, E., Genc, O., Yıldız, O., 2016, Çatı ve Cephe Kaplamalarında Yüksekten Düşmeyi Etkileyen Faktörlerin Analizi, Türkiye Muhendislik Haberleri, 489.
6. 6. Mıstıkoğlu, G., Erdis, E., Genc, O., Yıldız, O., 2015. Çatı ve Cephe Kaplamalarında Yüksekten Düşmeyi Etkileyen Faktörlerin Analizi, In: Izmir Insa. Muh. Odasi 5. İşçi Sağliği ve İş Güvenliği Sempozyumu, TR.
7. 7. Liy, C.H., Ibrahim, S.H., Affandi, R., Rosli, N.A., Nawi, M.N.M., 2017. Causes of Fall Hazards in Construction Site Management, International Review of Management and Marketing, 6(8S), 257–263.
8. 8. Baran, Y., Esen, Y., 2016. Çatı ve Cephe Sistemlerinin Yapım ve Onarım Süreçlerinde İş Güvenliği, In: 8. Ulus. Çatı ve Cephe Sempozyumu, İstanbul, Turkey, 195–202.

9. 9. Akarsu, D., 2016. Yüksekten Düşme Kazaları Üzerine Risk Değerlendirmesi, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanlık Tezi, Ankara, 89.
10. 10. Kanan, R., Elhassan, O., Bensalem, R., 2018. An Iot-Based Autonomous System for Workers’ Safety In Construction Sites with Real-Time Alarming, Monitoring, and Positioning Strategies, Automation In Construction. 88, 73–86.
11. 11. Özgür, E., 2003. Çok Değişkenli İstatistiksel Analiz Yöntemleri ve Bir Uygulama, Gazi Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Doktora Tezi, 173.
12. 12. Jadidoleslami, S., Saghatforoush, E., Zare Ravasan, A., 2018. Constructability Obstacles: An Exploratory Factor Analysis Approach, International Journal of Construction Management, 1–14.
13. 13. George, D., Mallery, P., 2007. SPPS for Windows Step By Step : A Simple Guide and Reference, (Fourth Edition 11.0 update), Pearson A and B, 63.
14. 14. Akdoğan, Z.D., 2019. Küçük ve Orta Ölçekli Inşaat Firmalarında İş Güvenliği Kültürü, Balıkesir Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Yüksek Lisans Tezi, 93.
15. 15. Özgür, B., 2010. Kamu Yönetimi Denetçilerinde Etik Kültürün Geliştirilmesi, Denetişim Dergisi, 5, 1–18.
16. 16. Güzel, A., Deniz, U., 2012. İşverenin İş Kazasından Doğan Sorumluluğunun Niteliği ve Sınırları (Karar İncelemesi), Çalışma ve Toplum, 34(3), 157–188.
17. 17. Parlak, T.M., Olcay, Z.F., 2016. İş Sağlığı ve Güvenliği Denetimi Türkiye ve İngiltere Örneklerinin Karşılaştırmalı İncelenmesi, Anadolu Bil Meslek Yüksekokulu Dergisi, (41), 81–97.
18. 18. Görücü, M.N., Müngen, U., 2011. Yapi İş Kolunda Devletin İş Sağliği ve Güvenliği Denetimi ve “İnşaatlarda Yüksekten Düşmelerin Önlenmesi Projesinin” Değerlendirilmesi”, In: 3. İşçi Sağliği ve İş Güvenliği Sempozyumu.
19. 19. Öztürk, E., Şimşek, H., 2020. Çatı İşlerinde İşçi Sağlığı ve Güvenliği 5x5 Matris Yöntemiyle Risk Değerlendirmesi, İSG Akademik, 2(1), 59–71.
20. 20. Atasever, F., Coşkun, H., Genç, O., Erdiş, E., 2015. Adana İli Özelinde İnşaat Şantiyelerinde İş Güvenliği Resmi Denetiminin İşlevselliği Algısı, In: 8. Ulus. İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Kongresi, Adana, 43–50.
21. 21. Usmen, M., Baradan, S., 2011. İnşaat Sektöründe İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Alanındaki İyileştirmeleri Etkileyen Faktörler: ABD Örneği, TMH, 469(5), 40–48.
22. 22. Boz Eravcı, D., 2019. 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ve İlgili Yönetmelikleri Çerçevesinde İşverenin Yükümlülükleri, Hak İş Uluslararası Emek ve Toplum Dergisi, 8(22), 330–355.
23. 23. Nadhim, E.A., Hon, C., Xia, B., Stewart, I., Fang, D., 2016. Falls from Height in the Construction Industry: A Critical Review of the Scientific Literature, International Journal of Environmental Research and Public Health, 13(7), 368.
24. 24. Ateş, E., Aytaç, N., 2019. Adana’da Bir İnşaat Firmasında İş Kazalarının ve Çalışma Koşulları ile İlişkisinin Değerlendirilmesi, Sakarya Tıp Dergisi, 9(4), 661–668.
25. 25. Gupta, S., Jain, S.K., 2015. An Application of 5S Concept to Organize the Workplace at a Scientific Instruments Manufacturing Company, International Journal of Lean Six Sigma, 6(1), 73-88.