TBDY 2018 Yönetmeliğinde Verilen Süneklik Düzeyi Yüksek Betonarme Taşıyıcı Sistemler için Maliyet ve Deprem Performansı Bakımından Bir Karşılaştırma

Öz

Bu çalışmada, “Deprem Etkilerinin Tamamının Moment Aktaran Süneklik Düzeyi Yüksek Betonarme Çerçevelerle Karşılandığı Taşıyıcı Sistemler” ile “Deprem Etkilerinin Tamamının Süneklik Düzeyi Yüksek Boşluksuz Betonarme Perdelerle Karşılandığı Taşıyıcı Sistemler” maliyet ve deprem performansları bakımından karşılaştırmalı olarak irdelenmiştir. Bu amaçla 18 katlı konut tipi bir bina esas alınmış ve her iki taşıyıcı sistemi karşılaştırmak üzere STA4CAD yazılımında iki farklı model hazırlanmıştır. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği-2018 (TBDY 2018) esas alınarak yapılan analizlerden her iki modelle elde edilen maliyetler karşılaştırılmıştır. Çok Modlu İtme Yöntemi kullanılarak yapılan analizler sonucunda elde edilen eleman hasar durumları üzerinden yapılan değerlendirmede perdeli modelin deprem performansının çerçeveli modelin performansından daha iyi olduğu gözlenmiştir. Kaba yapı maliyeti esas alınarak yapılan karşılaştırmada, deprem etkilerinin tamamının betonarme perdelerle karşılandığı taşıyıcı sistem modelinin, deprem etkilerinin tamamının betonarme çerçeveler ile karşılandığı taşıyıcı sistem modeline kıyasla daha ekonomik olduğu gözlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Taşıyıcı sistem davranış katsayısı
• Taşıyıcı sistemler
• Deprem
• TBDY 2018

A Comparison in Terms of Cost and Earthquake Performance for Reinforced Concrete Structural Systems of High Ductility Level Given in TBEC 2018

Öz

In this study, the structural systems in which seismic loads are fully resisted by frames and the structural systems in which seismic loads are fully resisted by solid structural walls are comparatively examined in terms of cost and earthquake performance. For this purpose, an 18-storey residential building was taken as basis and two different models were prepared in the STA4CAD software to compare both structural systems. In accordance with the Turkish Building Earthquake Code-2018 (TBEC 2018), the costs obtained for both models were compared. Analyzes were made using the Repulsion Analysis with Incremental Mode Combination Method and it was observed that the earthquake performance of the curtain model was better than the performance of the framed model in the evaluation made on the element damage. In the comparison made on the basis of cost, it has been observed that the structural system model, in which seismic loads are fully resisted by solid structural walls, is more economical than the structural system model in which seismic loads are fully resisted by frames.

Anahtar Kelimeler

• Structural system behavior factor
• Structural systems
• Earthquake
• TBEC 2018

Kaynakça

1. 1. Boğaziçi Üniversitesi Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü Bölgesel Deprem–Tsunami İzleme ve Değerlendirme Merkezi, (2021, 08 Ocak) Erişim adresi: http://www.koeri.boun.edu.tr/sismo/2/deprem- bilgileri/genel-bilgiler/.
2. 2. Aydınoğlu, M.N., 2007. Altıncı Ulusal Deprem Mühendisliği Konferansı, 16-20 Ekim, İstanbul, Sixth National Conference on Earthquake Engineering, 16-20 October, Istanbul, Turkey, 15-41.
3. 3. International Council of Building Officials, 1958, Uniform Building Code, 610 South Broadway, Los 3Angeles, Calfornia.
4. 4. İmar ve İskan Bakanlığı, 1975. Afet Bölgelerinde Yapılacak Yapılar Hakkında Yönetmelik, Deprem Araştırma Enstitüsü Başkanlığı, Ankara.
5. 5. Bayındırlık ve İskan Bakanlığı 2007. Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik, Ankara.
6. 6. Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, 2018. Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, Ankara.
7. 7. Ünsal, İ., Öncel F.A., Şahan, M.F., 2020. TDY 2007 ve TBDY 2018 Yönetmeliklerine Göre Yapı Yüksekliğinin Taban Kesme Kuvveti ve Tepe Deplasmanı Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi. Konya Mühendislik Bilimleri Dergisi, 8(4), 930-942.
8. 8. Kasap, H., Mert, N., Sevim, E., Şeber, B., 2015. Perdeli-Çerçeveli Taşıyıcı Sistemli Binalarda Taşıyıcı Sistem Seçiminin Yapı Davranışı Üzerindeki Etkisinin İncelenmesi, Akademik Platform Mühendislik ve Fen Bilimleri Dergisi, 3(1), 48-55.

9. 9. Aksoylu, C., Arlan, M.H., 2019. Çerçeve+perde Türü Betonarme Binaların Periyod Hesaplarının TBDY-2019 Yönetmeliğine Göre Ampirik Olarak Değerlendirilmesi, Uludağ Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Dergisi, 24(3), 365-382.
10. 10. Işık, E., Özdemir, M., Kutanis, M., 2016. Farklı Zemin Kat Yüksekliklerinin Yapı Performansına Etkisi, Dicle Üniversitesi Mühendislik Fakültesi Mühendislik Dergisi, 7(3), 445-454.
11. 11. Nemutlu, Ö.F., Sarı, A., 2018. Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmelik 2007 ile Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği 2018’in Karşılaştırılması, International Engineering, Science and Education Conference (INESEC), 14-17 Kasım, Diyarbakır, 569-575.
12. 12. Kuşu, A., Beyen K., 2019. Aynı Koşullar Altında Tasarlanan 12 Katlı Çelik ve Betonarme Bir Yapının TBDY 2018 Esaslarına Göre Karşılaştırılması, Kocaeli Üniversitesi Fen Bilimleri Dergisi, 2(2), 64˗73.
13. 13. Kap, T., Özgan, E., Uzunoğlu, M.M., 2019. Betonarme Bir Okul Binasının 2018 Deprem Yönetmeliğine Göre İncelenmesi, Düzce Üniversitesi Bilim ve Teknoloji Dergisi, 7, 1140-1150.
14. 14. Yaman, S., Tekeli, H., Demir, F., 2019. Betonarme Binalarda Perde Yeri Değişiminin Bina Performansına Etkisi, Avrupa Bilim ve Teknoloji Dergisi, 16, 194-204.
15. 15. AFAD, 2018. Türkiye Deprem Tehlike Haritası, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı, Ankara. http://tdth.afad.gov.tr/TDTH
16. 16. Sta4-CAD, Ver.14.1, Structural Analysis for Computer Aided Design, www.sta4.net.
17. 17. Türk Standartları Enstitüsü, 2000. TS500- Betonarme Yapıların Tasarım ve Yapım Kuralları, Ankara.
18. 18. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, Yüksek Fen Kurulu Başkanlığı, 2020. İnşaat Birim Fiyatlarına Esas İşçilik-araç ve Gereç Rayiç Listeleri, Ankara.