Göksu Nehri–Himmetli İstasyonu Aylık Ortalama Akım Gidişlerinin Belirlenmesi

Öz

Zaman içerisinde oluşabilecek su miktarındaki değişimlerin önceden bilinmesi, kullanım için depolanan ve depolanacak suyun daha ekonomik yönetimine ve planlanmasına yardımcı olacaktır. Bu bağlamda, Türkiye’nin önemli su havzalarından biri olan Seyhan havzasında yer alan 1801 numaralı Göksu Nehri-Himmetli akım gözlem istasyonuna ait aylık ve yıllık veriler için gidiş analizi yapılmış ve anlamlı gidiş varlığının belirlenmesi amaçlanmıştır. Gidiş varlığının belirlenmesinde, lineer olmayan MannKendall ve Spearman’ın Rho testleri, gidiş eğimlerinin belirlenmesinde Sen’in trend eğim metodu ve gidiş başlangıç yıllarının belirlenmesinde ise Mann-Kendall sıra korelasyon testi kullanılmıştır. Çalışma sonucunda, ele alınan istasyonun beş ayında gidiş varlığı belirlenmiş ve eğilimin azalan yönde olduğu görülmüştür.

Anahtar Kelimeler

• Gidiş analizi, Mann-Kendall testi, Seyhan Havzası

Determination Of Monthly Mean Streamflow Trends At Göksu River-Himmetli Station

Öz

The determination of the future time-variations of the streamflow data is important for the economic management of the existing water storage and also for the reservoir planning for future developments. In this respect, trend analyses are made to determine the variations of monthly mean and annual mean streamflow data observed at the gaging station Göksu River-Himmetli Nr:1801 within the Seyhan River Basin which is an important basin in Turkey. In the determination of streamflow trends, non-linear MannKendall and Spearman’s Rho tests are used. The linear slopes of trends are calculated by a technique proposed by Sen. The Mann–Kendall rank correlation test is used to determine the years in which trends begin. From the present analyses it is found that at the studied station there are trends in five months, with decreasing tendency

Anahtar Kelimeler

• Trend analysis, Mann-Kendall test, Seyhan River Basin

Kaynakça

1. 1. Helsel, D.R., and Hirsch, R.M. (1992). Statistical Methods in Water Resources. Elsevier, Amsterdam.
2. 2. Kalaycı S. ve Kahya E. (1998). Susurluk Havzası Nehirlerinde Su Kalitesi Trendlerinin Belirlenmesi. J. of Engineering and Environmental Science. 22:503-514.
3. 3. Bayazıt, M., Cığızoğlu, H. K. ve Önöz, B. (2002). Türkiye Akarsularında Trend Analizi. Türkiye Mühendislik Haberleri. 420:8-10.
4. 4. Tonkaz, T., Çetin,M., and Tülücü, K. (2007). The Ġmpact of Water Resources Development Projects on Water Vapor Pressure Trends in A Semi-Arid Region, Turkey. Climatic Change. 82: 195–209.
5. 5. Yenigün, K., GümüĢ, V., and Bulut, H. (2008). Trends in Streamflow of Euphrates Basin, Turkey. ICE Water Management. 161(4):189-198.
6. 6. Kadıoğlu, M. (1997). Trends in surface air temperature data over Turkey. Internatıonal Journal Of Climatology. 17: 511-520.
7. 7. Zhang, X., Harvey, K.D., Hoggy, W.D., ve Yuzyk, T.R. (2001). Trends in Canadian Streamflow, Water Resources Research. 37(4): 987-998
8. 8. Kahya, E., Kalayci, S. (2004). Trend Analysis of Stream flow in Turkey. Journal of Hydrology. 289:128–144.

9. 9. Zhang Q., Liu CL, Xu CY, and Jiang T. (2006). Observed trends of annual maximum water level and streamflow during past 130 years in the Yangtze River basin, China. Journal of Hydrology. 324:255-265.
10. 10. EĠEĠ. (2000). Akım Gözlem Yıllığı. Ankara.
11. 11. Mann, H. B. (1945). Non-parametric Test Against Trend. Econometrika. 13:245-259.
12. 12. Kendall, M.G. (1975). Rank Correlation Methods. Charles Griffin, London.
13. 13. Bayazıt, M. (1996). ĠnĢaat Mühendisliğinde Olasılık Yöntemleri. İTÜ İnşaat Fakültesi Matbaası. Ġstanbul.
14. 14. Yue, S., Zou, S., Whittemore, D. (1993). Non-parametric Trend analysis of Water Quality Data of Rivers in Kansas. Journal of Hydrology. 150(1):61-80.
15. 15. Yue, S., and Wang,C.Y. (2002). The Influence of Serial Correlation on the MannWhitney Test for Detecting a Shift in Median. Advances in Water Resources. 25(3):325-333.
16. 16. Ġçağa Y. (1994). Analysis of Trends in Water Quality Using Nonparametric Methods. Yüksek Lisans Tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Ġzmir.
17. 17. Sneyers, R. (1990). On the Statistical Analysis of Series of Observations. W.M.O. No:415.
18. 18. Sen, P.K. (1968). Estimates of the Regression Coefficient Based on Kendall’s Tao. J. Am. Stat. Assoc. 63 : 1379-1389.
19. 19. GümüĢ, V. (2006). Fırat Havzası Akımlarının Trend Analizi ile Değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi. Harran Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, ġanlıurf