Tarsus-Pozantı Otoyolu Kaçış Rampalarında Kullanılan Agregaların Geoteknik Özellikleri

Öz

Kaçış rampaları; otoyollarda seyahat eden araçlarda mekanik sebeplerden dolayı oluşan arızalarda, aracın kendisinin daha fazla zarar görmemesi ve çevresine zarar vermemesi için yoldan uzaklaşmasını ve güvenli bir şekilde durmasını sağlayan yapılardır. Ülkemizde ilk defa 2012 yılında Tarsus-Pozantı karayolunda iki gidiş ve iki dönüş olmak üzere toplam dört adet kaçış rampası yapılmıştır. Bu kaçış rampaları açılışının ilk 2,5 ayında 5 kazayı önlemiştir. Bu çalışmada, Tarsus-Pozantı otoyolundaki kaçış rampalarında kullanılan agregaların geoteknik özellikleri araştırılmıştır. Bu kapsamda sınıflama, yuvarlaklık, birim hacim ağırlık, elek analizi,  suda yıpranma, su emme, Los Angeles aşınma kaybı, donma-çözünme, alkali-silika reaktivitesi, organik madde ve kimyasal içerik/XRF analizleri yapılmıştır. Buna göre, yuvarlak-yarı yuvarlak şekilli danelerden oluşan ve organik madde içermeyen malzemenin sınıfı GP (kötü derecelenmiş çakıl), kütle birim hacim ağırlığı 2,36 g/cm3, suda yıpranma dayanıklılığı %99,46, ağırlıkça su emme oranı %1,55, Los Angeles aşınma kaybı %20,40, donma-çözünme kütle kaybı %7,4, alkali-silika reaktivitesi zararsız olarak çıkmıştır. Bu sonuçlara göre üzerinde çalışma yapılan kaçış rampalarında  kullanılan agregalar şartname değerleri açısından uygundur. 

Anahtar Kelimeler

• Tarsus-Pozantı otoyolu,Kaçış rampası,Agrega,Los Angeles aşınma,Alkali-silika reaktivitesi

Geotechnical Properties of the Aggregates used for the Tarsus-Pozantı Highway Escape Ramps

Öz

Escape ramps are structures that help to safely stop vehicles having mechanical problems before it causes damages to both itself and the other vehicles travelling on highways. The first escape ramps in Turkey were built on the Tarsus-Pozantı highway in 2012; two on one side, two on the other totalling four and they prevented 5 accidents in the first 2,5 months. In this study, the geotechnical properties of the aggregates used in the Tarsus-Pozantı highway escape ramps was investigated. In this context, classification, roundness, unit weight, sieve, slake durability, water absorption, Los Angeles abrasion, freeze-thaw, alcali-silica reactivity, organic content and chemical content/XRF analysis were performed. The results show that the aggregates are made up of rounded-subrounded grains with no organic content and classifies as GP (Poorly Graded Gravel), and the bulk unit weight is 2.36g/cm3, slake durability index is %99.46, water absorption is %1.55, Los Angeles abrasion lost %20.40, freeze-thaw lost is %7.4, alcalisilica reactivity is harmless. According to these results, the aggregates used in the studied escape ramps are suitable for the aggregate spesification. 

Anahtar Kelimeler

• Tarsus-Pozantı highway,Escape ramp,Aggregates,Los Angeles abrasion,Alcali-silica reactivity

Kaynakça

1. 1. Hanley, R.C., 2007. Connecticut Department of Transportation's Truck Escape Ramp (TER), Connecticut Department of Transportation Division of Research.
2. 2. Metcalf, D.G., 1991. A View of the Dragnet Vehicle Arresting System as Applied to Runaway Truck Escape Ramps, Barizona Department of Transportation, Phoenix.
3. 3. Hardy, T.A., 1986. Hamilton, A., Beecroft, G., Siskiyou Summit Negative Grade Arrester Bed for Runaway Trucks, Oregon State Highway Division, Research Section, Oregon.
4. 4. Bartell, C.D., 1986. Design Guide for Truck Escape Ramps, Business, Transportation & Housing Agency, California.
5. 5. Karayolları Genel Müdürlüğü, Kaçış Rampası Hayat Kurtarıyor, www.kgm.gov.tr, Erişim tarihi: 05.05.2016
6. 6. Rogers, C.A., 2006. Aggregate for Truck Arrester Beds (Cilt 27), Ontario Legislative Library, Ontario.
7. 7. Beecroft, G., 1978. Energy Absorption of Gravel Mounds for Truck Escape Ramps, Materials and Research Section, Oregon Department of Transportation, Oregon.
8. 8. TS EN 1367-2, Agregaların Termal ve Bozunma Özellikleri İçin Deneyler Bölüm 2: Magnezyum Sülfat Deneyi, TSE, Ankara, 2010.

9. 9. TS 706 EN 12620, Beton Agregaları, TSE, Ankara, 2003.
10. 10. TS EN 1097-6, Agregaların Mekanik ve Fiziksel Özellikleri İçin Deneyler Bölüm 6: Tane Yoğunluğu ve Su Emme Oranının Tayini, TSE, Ankara, 2002.
11. 11. TS 2517, Agregaların Potansiyel Alkali Silis Reaktifliğinin Tayini, TSE, Ankara, 2010.
12. 12. TS EN 1744-1: 2009+A1, Agregaların Kimyasal Özellikleri için Deneyler-Bölüm 1: Kimyasal Analiz, TSE, Ankara, 2013.
13. 13. TS EN 1097-2, Tests for Mechanical and Physical Properties of Aggregates-Part 2: Methods for the Determination of Resistance to Fragmentation, 2000.
14. 14. ISRM (International Society for Rock Mechanics), The Complete ISRM Suggested Methods for Rock Characterization, Testing and Monitoring: 1974-2006. Methods prepared by the Commission on Testing Methods, ISRM Test, R. Ulusay and J.A. Hudson (eds.), Kozan Ofset, Ankara, 628, 2007.
15. 15. Franklin, J.A., 1972. Chandra, R., The Slake Durability Test, Int. J. Rock. Mech. Min. Sci, 9 (3),325–341.