Yaya Yollarında Kullanılan Farklı Zemin Döşeme Malzemelerinin Kullanım Performanslarının Belirlenmesi

Öz

Bu çalışma, inşaat sektöründe kullanılan döşeme malzemelerinin kullanım alanlarındaki performanslarının belirlenmesi için yeni bir deney yöntemi olan bilye düşürme cihazı kullanılarak yapılan bir araştırmayı kapsamaktadır. Deneysel çalışmalarda zemin döşemesinde yaygın olarak kullanılan 4 farklı doğal taş, beton ve asfalt malzemeleri tercih edilmiştir. Bu çalışma üç bölümden oluşmaktadır: (1) bilye düşürme test cihazı kullanılarak malzemelerin, kopma enerjisi ve çarpma dayanımı değerlerinin belirlenmesi; (2) Griffith teorisi ile kırılma gerilmesinin hesaplanması ve (3) verilerin istatistiksel varyans analizi (ANOVA) ve K-ortalamalar kümeleme yöntemi ile sınıflandırılmasından oluşmaktadır. Bu deneylerden elde edilen veriler yardımıyla malzemelerin kopma enerjisi, çarpma dayanımı ve kırılma gerilmesi istatistiksel K ortalamalar kümeleme yöntemi ile kırılma potansiyeli indeksi belirlenmiştir. Malzemelerin belirlenen istatistiksel analiz sonuçları dikkate alınarak, kopma enerjisi, çarpma dayanımı ve kırılma gerilmesi sınıflandırılmış, kullanım alanlarındaki performansları belirlenmiştir. Yapılan analizler sonucunda, kırılma potansiyeli açısından beton örnekleri hariç sırasıyla; asfalt, granit, kireçtaşı, mermer ve bazalt örnekleri döşeme malzemesi olarak kullanılabilir.

Anahtar Kelimeler

• Zemin döşeme malzemesi
• Kopma enerjisi
• Çarpma dayanımı
• Kırılma gerilmesi
• Kullanım performansı

Determination of the Usage Performance of Different Flooring Materials Used on Pedestrian Roads

Öz

This study includes research conducted with the impact strength test which is a new test method for determining the performances of the flooring materials used in the construction industry. In experiment studies, 4 different natural stone, concrete and asphalt materials were used, which are widely used in flooring. This study consists of 3 episodes; (1) Determining the values of materials of rapture energy and impact strength by using ball drop test equipment; (2) Calculating of breaking stress by using Griffith theory and (3) Statically analysis of variance (ANOVA) and classification ok K-average clustering method. By using statically K average clusture method and breaking potential index; rapture energy, impact strength and breaking stress of materials was determined by helping obtained data. Taking into account of the determined statistical analysis results of the materials, the rapture energy, impact strength and breaking stress have been classified and their performance in the areas of usage has been determined. As a result of the analysis, except for concrete samples in term of breaking potential, respectively; asphalt, granite, limestone, marble and basalt samples can be used as flooring materials.

Anahtar Kelimeler

• Floor covering materials
• Rapture energy
• Impact strength
• Fracture stress
• Usage performance

Kaynakça

1. 1. Senturk, A., Gunduz, L., Tosun, Y.L., Sariisik, A., 1996. Marble Technology. Tugra Press, 242, Isparta.
2. 2. Kulaksız, S., 2007. Natural Stone (Marble) Mining and Processing Technologies, TMMOB Chamber of Mining Engineers, 634, Ankara.
3. 3. Sarıışık, A., 1998. Variation Characteristics in the Environment Interaction and Physico- Mechanic Properties of Calcium Carbonate Marbles, SDU, Ph.D. Thesis, 400, Isparta.
4. 4. Sarıışık, A., Sariisik G., 2010. Quality Control of Turkish Calcareous Natural Stone Using the Merkont System, Journal of Testing and Evaluation, 38(5), 575-587.
5. 5. Onargan, T., Köse, H., Deliormanlı, H., 2005. Mermer. TMMOB Press, 249.
6. 6. Singh, T.N., Singh, S.K., Mishra, A., Singh, P.K., Singh, V.K., 1999. Effect of Acidic Water on Physico Mechanical Behaviour of Rock. Indian Journal of Engineering and Materials Sciences, 6, 66-72.
7. 7. Sharma, P.K., Khandelwal, M., Singh, T.N., 2007. Variation on Physico-mechanical Properties of Kota Stone Under Different Watery Environments. Building and Environment, 42, 4117-4123.
8. 8. Sarıışık, A., Sariisik, G., Senturk, A., 2010. Characterization of Physical and Mechanical Properties of Natural Stones Affected by Ground Water Under Different Ambient Conditions, Ekoloji, 77, 88-96.

9. 9. Sarıışık, A., Sariisik, G., 2011. Environmental Interaction Properties of Marble Used in the Restoration of Historical Monuments (Dalyan- Kaunos), Ekoloji, 79, 12-20.
10. 10. Rodriquez-Navarro, C., Linares-Fernandez, L., Doehne, E., Sebastian-Pardo, E., 2002. Effects of Ferrocyanide Ions on NaCl Crystallization in Porous Stone. Journal of Crystal Growth, 243, 503-516.
11. 11. Angı, O.S., 2007. Aksaray Yaylak Graniti’nin Kaplama Taşı Yönünden Özelliklerinin Araştırılması, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Fen bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
12. 12. Altınçekiç, H., 2001. Bazı Doğal Taşların İrdelenmesi ve Peyzaj Düzenlemelerinde Kullanım Olanakları, İ. Ü. Orman Fakültesi Dergisi, Seri: B, Cilt: 51, Sayı:1, İstanbul.
13. 13. Uzun, G., 1996. Yapı Materyalleri, Ç. Ü. Ziraat Fakültesi, Genel Yayın No: 148, Ofset Atölyesi, Adana.
14. 14. Kundak, E., 2016. Gerçek Mermerlerin Farklı Ortam Koşullarında Kopma Enerjisi ve Çarpma Dayanımının Belirlenmesi (Doktora Tezi). Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
15. 15. Sarıışık, G., 2012. Determining Performance of Marble Finished Products on Their Usage Areas by a New Impact-resistance Test Method, Journal of Testing and Evaluation, 40-5, 1-7.
16. 16. Sarıışık, G., Kundak, E., Akdaş, H., Özkan, E., 2012. Mermer Plakalarda Çarpma Dayanımı Deneyi ve Sınıflandırılması, 8. Mermer ve Doğal Taş Kongresinde Sunulmuş Bildiri, Afyonkarahisar.
17. 17. Sarıışık, G., Özkan, E., Kundak, E., Akdaş, H., 2016. Classification of Parameters Affecting Impact Resistance of Natural Stones, Journal of Testing and Evaluation, 44-4, 1650-1660.
18. 18. Kundak, E., Akdaş, H., Sarıışık, G., 2020. Farklı Kalınlıktaki Bazı Doğal Taşların Kopma Enerjisi ve Çarpma Dayanımının Belirlenmesi. Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Mühendislik ve Mimarlık Fakültesi Dergisi, 28(1), 62-72.
19. 19. Mancı, A. 2019. Ponza Agregası ile Yeni Ürün Olarak Geliştirilen Yalıtım Plakasında Bor Atığı Kullanılarak Teknik Özelliklerinin İyileştirilmesi, Yüksek Lisan Tezi, Harran Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Şanlıurfa.
20. 20. Akgül Şeker, N.E., 2020. Bitümlü Sıcak Karışımların İklim Şartlarında Bozulmasına Filler Etkisinin Değerlendirilmesi, Yüksek Lisan Tezi, Harran Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü, Şanlıurfa.
21. 21. TS EN 14158., 2004. Doğal Taş Deney Metotları-kopma Enerjisinin Tayini, Türk Standartları Enstitüsü, Ankara.
22. 22. Alhaj A.N., Alyusuf, K., 2020. Yaya Yollarında Kullanılan Döşeme Malzemelerinin Dayanımının Karşılaştırılması (Çok Disiplinli Entegre Proje Çalışmaları), Harran Üniversitesi, İnşaat Mühendisliği, Şanlıurfa.