Depo antipsikotik kullanan hastalarda prolaktin düzeyi, cinsel fonksiyon, vücut kitle indeksi ve karaciğer fonksiyon testlerinin karşılaştırılması
Öz
Amaç: Bu çalışmada uzun etkili antipsikotik ilaç formları (uzun etkili paliperidon palmitat, risperidon depo ve zuklopentiksol depo) kullanan hastalarda cinsel işlev bozuklukları, vücut kitle indeksi, karaciğer fonksiyon testleri ve prolaktin düzeylerinin karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu çalışmaya şizofreni tanılı ve uzun etkili antipsikotik tedavisi alan hastalar dahil edildi. Tüm katılımcılara demografik veri formu, Pozitif ve Negatif Sendrom Ölçeği (PANSS), Calgary Şizofrenide Depresyon Ölçeği (CŞDÖ) ve Arizona Cinsel Yaşantılar Ölçeği (ACYÖ) uygulandı. Ardından üre, kreatinin, karaciğer fonksiyon testleri, kolesterol ve prolaktin düzeylerini değerlendirmek için venöz kan örnekleri alındı.
Bulgular: Çalışmaya 95 hasta dahil edildi. Dahil edilenlerin 79’u erkek (%83.2) ve 16’sı kadındı (%16.8). Tüm hastaların yaş ortalaması 36.77±10.24 yıl idi. Vücut kitle indeksleri ortalaması ise 27.06±4.95 kg/m2 idi. Gruplar arasında ACYÖ ve CŞDÖ skorları açısından farklılık saptanmadı. Prolaktin değeri paliperidon depo kullanan hastalarda zuklopentiksol depo kullanan hastalardan yüksek olarak hesap edilmiştir.
Sonuç: Sonuçlarımıza göre cinsel işlevleri etkileyen prolaktin değerleri, hastalar semptom belirtmese de uzun etkili antipsikotik kullanan hastalarda göz önünde bulundurulmalıdır. Uzun etkili antipsikotik kullanımının hem prolaktin değerleri hem de diğer laboratuvar parametrelerine olan etkileri konusunda ileri araştırmalar yapılmalıdır.
Anahtar Kelimeler
Şizofreni, depo antipsikotik ilaçlar, prolaktin, karaciğer fonksiyon testleri, üre, kreatinin.
Kaynakça
- 1. Öztürk O, Uluşahin N. Ruh Sağlığı ve Bozuklukları. 13. Baskı. Ankara: Nobel Tıp Kitapevi; 2015. p.189-261.
- 2. Gaebel W, Zielasek J. Schizophrenia in 2020: Trends in diagnosis and therapy. Psychiatry Clin Neurosci. 2015; 69(11): 661-673.
- 3. Sacchetti E, Grunze H, Leucht S, Vita A. Longacting injection antipsychotic medications in the management of schizophrenia. Evidence-based Psychiatric Care. 2015;1:27-36.
- 4. Miyamoto S, Wolfgang Fleischhacker W. The use of long-acting injectable antipsychotics in schizophrenia. Curr Treat Options Psychiatry. 2017;4:117-26. 5. Olivares JM, Pinal B, Cinos C. Comparisons of long-acting antipsychotics injection and oral antipsychotics in schizophrenia. Neuropsychiatry. 2011;1:275-89.
- 6. Lingjærde O, Ahlfors UG, Bech P, Dencker SJ, Elgen K. The UKU side effect rating scale. A new comprehensive rating scale for psychotropic drugs and a cross-sectional study of side effects in neuroleptic-treated patients. Acta Psychatr Scand. 1987;76(334).
- 7. Adams CE, Fenton MK, Quraishi S, David AS. Systematic meta-review of depot antipsychotic drugs for people with schizophrenia. Br J Psychiatry. 2001;179:290-99.
- 8. İnanç L, Özdemir AD, Güleç H, Semiz ÜB. Şizofreni ve bipolar bozukluk hastalarında depo antipsikotik kullanmanın etkinliği ve güvenirliği. Cukurova Med J. 2018; 43(Ek 1): 38-43.
- 9. Montejo AL, Majadas S, Rico-Villademoros F, LLorca G, De La Gándara J, Franco M, et al. Spanish Working Group for the Study of Psychotropic-Related Sexual Dysfunction. Frequency of sexual dysfunction in patients with a psychotic disorder receiving antipsychotics. J Sexual Med. 2010; 7(10), 3404-3413.
- 10. Montejo AL, Montejo L, Baldwin DS. The impact of severe mental disorders and psychotropic medications on sexual health and its implications for clinical management. World Psychiatry, 2018; 17(1): 3-11.
- 11. Aykut DS. Comparison of paliperidone palmitate and second-generation oral antipsychotics in terms of medication adherence, side effects, and quality of life. J Clin Psychopharmacol. 2019; 39(1): 57-62.
