Araştırma Makalesi

Alzheimer hastalığı klinik ölçütlerine göre demans ve hafif kognitif bozukluk ayrımında sözel akıcılık testlerinin mini mental durum testi ile birlikte kullanılması yararlı olabilir

Cilt: 47 Sayı: 4 28 Aralık 2022
PDF İndir
EN TR

Alzheimer hastalığı klinik ölçütlerine göre demans ve hafif kognitif bozukluk ayrımında sözel akıcılık testlerinin mini mental durum testi ile birlikte kullanılması yararlı olabilir

Öz

Amaç: Demans tarama ve tanısı için klinik pratikte sıklıkla kısa tarama testleri kullanılmaktadır. Mini Mental Durum Testi (MMDT) en sık kullanılan testlerin başında gelmektedir. MMDT’nin demans için duyarlı olduğu bilinmektedir. Ancak, sağlıklı yaşlanma ile demans arasında bir geçiş evresi olarak kabul edilen Hafif Kognitif Bozukluk (HKB)’un ayırt edilmesinde ve Alzheimer Hastalığı tipi demans (AHD) ile HKB’nin ayırıcı tanısında MMDT çoğu zaman yeterli olmamaktadır. Kısa sürede uygulanabilen sözel akıcılık testleri (semantik ve fonemik) MMDT’ye alternatif ya da MMDT ile kullanıldığında HKB ve AH’nin erken evreleri için tanısal doğruluğu daha yüksek bir tarama testi elde edilebilir. Bu çalışmanın amacı MMDT, semantik ve fonemik akıcılık testlerinin ROC eğrisi analizleri ile belirlenen duyarlılık, özgüllük ve kesme puanı değerlerinin sunulmasıdır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmaya yaş-eğitim-cinsiyet açısından uyumlu 72 sağlıklı birey, 72 HKB ve 72 AHD’li birey dahil edilmiştir. Tüm katılımcılara MMDT, semantik ve fonemik akıcılık testleri uygulanmıştır. ROC eğrisi analizleri ile MMDT, semantik ve fonemik akıcılık testlerinin sağlıklı, HKB ve AHD’li bireyleri ayırt etmedeki duyarlılık ve özgüllük değerleri ile kesme puanları elde edilmiştir.
Bulgular: ROC analizleri her üç testin de sağlıklı, AHD ve HKB’li bireyleri istatistiksel olarak anlamlı şekilde ayırt edebildiğini göstermektedir. ROC eğrisi altında kalan alanlar karşılaştırıldığında MMDT’nin ayırt etme gücünün sözel akıcılık testlerinden yüksek olduğu görülmüştür. AHD ve HKB’li bireylerin ayrımında semantik akıcılığın özgüllüğü MMDT ve fonemik akıcılıktan yüksek bulunmuştur.
Sonuç: Çalışmanın bulguları MMDT’nin sağlıklı bireyleri ayırt etmede semantik ve fonemik akıcılıktan daha güçlü olduğunu, ancak HKB ve AH ayrımında özgüllüğünün semantik akıcılıktan düşük olduğunu göstermektedir. Tanı doğruluğunun artırılması için kısa zamanda uygulanabilen sözel akıcılık testlerinin, özellikle semantik akıcılık testinin klinik pratiğe eklenmesi yararlı olabilir.

Anahtar Kelimeler

Mini-Mental, sözel akıcılık, demans, tanı doğruluğu, HKB, Alzheimer hastalığı

Kaynakça

  1. Ackermann H, Mathiak K, Riecker A. The contribution of the cerebellum to speech production and speech perception: clinical and functional imaging data. The cerebellum. 2007 Sep;6(3):202-13.
  2. Albert MS, DeKosky ST, Dickson D, Dubois B, Feldman HH, Fox NC, Gamst A, Holtzman DM, Jagust WJ, Petersen RC, Snyder PJ. The diagnosis of mild cognitive impairment due to Alzheimer's disease: recommendations from the National Institute on Aging‐Alzheimer's Association workgroups on diagnostic guidelines for Alzheimer's disease. Alzheimer's & dementia. 2011 May;7(3):270-9.
  3. Arevalo-Rodriguez I, Smailagic N, Roque-Figuls M, Ciapponi A, Sanchez-Perez E, Giannakou A, Pedraza OL, Cosp XB, Cullum S. Mini‐Mental State Examination (MMSE) for the early detection of dementia in people with mild cognitive impairment (MCI). Cochrane Database of Systematic Reviews. 2021(7).
  4. Breton A, Casey D, Arnaoutoglou NA. Cognitive tests for the detection of mild cognitive impairment (MCI), the prodromal stage of dementia: Meta‐analysis of diagnostic accuracy studies. International journal of geriatric psychiatry. 2019 Feb;34(2):233-42.
  5. Catani M, Mesulam M. The arcuate fasciculus and the disconnection theme in language and aphasia: history and current state. cortex. 2008 Sep 1;44(8):953-61.
  6. Chang YL, Chen TF, Tseng WY. White matter pathways underlying Chinese semantic and phonological fluency in mild cognitive impairment. Neuropsychologia. 2020 Dec 1;149:107671.
  7. DeLong ER, DeLong DM, Clarke-Pearson DL. Comparing the areas under two or more correlated receiver operating characteristic curves: a nonparametric approach. Biometrics. 1988 Sep 1:837-45.
  8. Galimberti D, Scarpini E. Progress in Alzheimer’s disease. Journal of neurology. 2012 Feb;259(2):201-11.
  9. Gauthier S, Touchon J. Subclassification of mild cognitive impairment in research and clinical practice. InAlzheimer's Disease and Related Disorders Annual 2004 2004 Mar 1 (pp. 70-79). CRC Press.
  10. Grogan A, Green DW, Ali N, Crinion JT, Price CJ. Structural correlates of semantic and phonemic fluency ability in first and second languages. Cerebral cortex. 2009 Nov 1;19(11):2690-8.

Kaynak Göster

APA
Öz, D., Özbek İşbitiren, Y., Kıyı, İ., & Yener, G. (2022). Alzheimer hastalığı klinik ölçütlerine göre demans ve hafif kognitif bozukluk ayrımında sözel akıcılık testlerinin mini mental durum testi ile birlikte kullanılması yararlı olabilir. Cukurova Medical Journal, 47(4), 1403-1411. https://doi.org/10.17826/cumj.1179620
AMA
1.Öz D, Özbek İşbitiren Y, Kıyı İ, Yener G. Alzheimer hastalığı klinik ölçütlerine göre demans ve hafif kognitif bozukluk ayrımında sözel akıcılık testlerinin mini mental durum testi ile birlikte kullanılması yararlı olabilir. Cukurova Med J. 2022;47(4):1403-1411. doi:10.17826/cumj.1179620
Chicago
Öz, Didem, Yağmur Özbek İşbitiren, İlayda Kıyı, ve Görsev Yener. 2022. “Alzheimer hastalığı klinik ölçütlerine göre demans ve hafif kognitif bozukluk ayrımında sözel akıcılık testlerinin mini mental durum testi ile birlikte kullanılması yararlı olabilir”. Cukurova Medical Journal 47 (4): 1403-11. https://doi.org/10.17826/cumj.1179620.
EndNote
Öz D, Özbek İşbitiren Y, Kıyı İ, Yener G (01 Aralık 2022) Alzheimer hastalığı klinik ölçütlerine göre demans ve hafif kognitif bozukluk ayrımında sözel akıcılık testlerinin mini mental durum testi ile birlikte kullanılması yararlı olabilir. Cukurova Medical Journal 47 4 1403–1411.
IEEE
[1]D. Öz, Y. Özbek İşbitiren, İ. Kıyı, ve G. Yener, “Alzheimer hastalığı klinik ölçütlerine göre demans ve hafif kognitif bozukluk ayrımında sözel akıcılık testlerinin mini mental durum testi ile birlikte kullanılması yararlı olabilir”, Cukurova Med J, c. 47, sy 4, ss. 1403–1411, Ara. 2022, doi: 10.17826/cumj.1179620.
ISNAD
Öz, Didem - Özbek İşbitiren, Yağmur - Kıyı, İlayda - Yener, Görsev. “Alzheimer hastalığı klinik ölçütlerine göre demans ve hafif kognitif bozukluk ayrımında sözel akıcılık testlerinin mini mental durum testi ile birlikte kullanılması yararlı olabilir”. Cukurova Medical Journal 47/4 (01 Aralık 2022): 1403-1411. https://doi.org/10.17826/cumj.1179620.
JAMA
1.Öz D, Özbek İşbitiren Y, Kıyı İ, Yener G. Alzheimer hastalığı klinik ölçütlerine göre demans ve hafif kognitif bozukluk ayrımında sözel akıcılık testlerinin mini mental durum testi ile birlikte kullanılması yararlı olabilir. Cukurova Med J. 2022;47:1403–1411.
MLA
Öz, Didem, vd. “Alzheimer hastalığı klinik ölçütlerine göre demans ve hafif kognitif bozukluk ayrımında sözel akıcılık testlerinin mini mental durum testi ile birlikte kullanılması yararlı olabilir”. Cukurova Medical Journal, c. 47, sy 4, Aralık 2022, ss. 1403-11, doi:10.17826/cumj.1179620.
Vancouver
1.Didem Öz, Yağmur Özbek İşbitiren, İlayda Kıyı, Görsev Yener. Alzheimer hastalığı klinik ölçütlerine göre demans ve hafif kognitif bozukluk ayrımında sözel akıcılık testlerinin mini mental durum testi ile birlikte kullanılması yararlı olabilir. Cukurova Med J. 01 Aralık 2022;47(4):1403-11. doi:10.17826/cumj.1179620