Tip 2 diyabeti olan yaşlı bireylerde bilişssel düzeyin öz-etkililik ve fiziksel aktivite ile ilişkisi

Amaç: Bu çalışma tip 2 diyabetli yaşlı bireylerin bilişsel, öz-yeterlik ve fiziksel aktivite düzeylerini belirlemek ve bilişsel düzeyi etkileyen faktörleri incelemek amacıyla yapılmıştır. Gereç ve Yöntem: Bu tanımlayıcı korelasyonel çalışma, 170 yaşlı yetişkinden oluşan bir örneklemle tasarlanmıştır. Araştırma verilerinin toplanmasında kişisel bilgi formu, Standardize Mini Mental Test (SMMT), Tip 2 Diyabet Öz-Etkililik Ölçeği, Yaşlılar İçin Fiziksel Aktivite Ölçeği (PASE) kullanılmıştır. Bulgular: Katılımcıların ortalama bilişsel düzey puanı 22,99 ± 5,36 idi. Fiziksel aktivite toplam puanı, öz yeterlilik toplam puanı, diyet ve diyabetik ayak kontrolü, tıbbi tedavi ve öz yeterliliğin fiziksel egzersiz alt boyutunun varyansın %84,9'unu (Düzeltilmiş R2= 0,849) açıkladığı belirlendi. bilişsel düzey. Bilişsel bozukluğu olan ve olmayan yaşlı yetişkinler arasında öz yeterliliğin toplam fiziksel aktivite, toplam öz-yeterlik, diyet ve diyabetik ayak kontrolü, tıbbi tedavi ve fiziksel egzersiz alt boyutları açısından istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmuştur. Bilişsel bozukluğu olan ve olmayan yaşlı bireylerin fiziksel aktivite toplam, öz-etkililik toplam,diyet+ayak kontrolü, tıbbi (medikal) tedavi ve fiziksel egzersiz öz-etkililik alt boyutu arasında istatistiksel olarak anlamlı fark olduğu bulunmuştur ( Sonuç: Toplam fiziksel aktivite, genel öz-yeterlik ve öz-yeterlik alt boyut puanlarının yaşlı yetişkinlerin bilişsel düzeylerini etkilediği bulunmuştur. Böylece Tip 2 DM'li yaşlı bireylerde bilişsel düzeyler açısından risk grupları belirlenerek bu bireylerin hedefe yönelik takibi sağlanabilecektir. Bu çalışmanın sonuçları, her ikisi de bilişsel düzeylerle ilişkili olan öz yeterliliği ve fiziksel aktiviteyi artırmayı amaçlayan müdahalelerin planlanması için değerli bilgiler sunabilir.

Purpose: This study was conducted to determine the mental, self-efficacy, and physical activity levels of older adults with type 2 diabetes mellitus and examine the factors affecting the cognitive level. Materials and Methods: This descriptive correlational study was designed with a sample of 170 older adults. Data were collected using a personal information form, the Standardized Mini-Mental Test (SMMT), the Type 2 Diabetes Self-Efficacy Scale, and the Physical Activity Scale for the Elderly (PASE). Results: The mean cognitive level score of the participants was 22.99 ± 5.36. It was found that the total physical activity score, total self-efficacy score, and the self-efficacy sub-dimensions of diet and diabetic foot control, medical treatment, and physical exercise explained 84.9% of the variance in cognitive level (Adjusted R² = 0.849). A statistically significant difference was found in total physical activity, total self-efficacy, and the self-efficacy sub-dimensions of diet and diabetic foot control, medical treatment, and physical exercise between older adults with and without cognitive impairment. These influential factors were found to explain 89.2% of the variance in cognitive level. Conclusion: Total physical activity, overall self-efficacy, and self-efficacy sub-dimension scores were found to influence the cognitive levels of older adults. Thus, risk groups can be identified among elderly individuals with Type 2 DM regarding cognitive levels, allowing for targeted monitoring of these individuals. The results of this study may offer valuable insights for planning interventions aimed at enhancing self-efficacy and physical activity, both of which are associated with cognitive levels.