The effect of prison history and probation on addiction profiles in individuals with substance use disorders

Gülşen Filazoğlu Çokluk; Aleyna Damla Yıldızbaş; Onat Yetim; Fatih Bal

doi:10.17826/cumj.1653256

TR EN

Madde kullanım bozukluğu olan bireylerde cezaevi geçmişi ve denetimli serbestliğin bağımlılık profillerine etkisi

Öz

Amaç: Bu çalışmanın amacı, madde kullanım bozukluğu (MKB) olan bireylerin psikolojik ve davranışsal profillerini cezaevi geçmişleri ve denetimli serbestlik durumlarına göre karşılaştırmaktır. Gereç ve Yöntem: Bu retrospektif çalışmaya, 2022-2023 yılları arasında İstanbul'daki özel bir bağımlılık hastanesinin AMATEM servisinde yatarak tedavi gören ve MKB tanısı konan 18-25 yaş arası 607 hasta dahil edilmiştir. Bağımlılık şiddetini, psikolojik semptomları ve davranışsal özellikleri ölçmek için doğrulanmış çok boyutlu bir değerlendirme aracı olan Bağımlılık Profil İndeksi (API) kullanılmıştır. Bulgular: Denetimli serbestlik altındaki bireyler, denetimli serbestlik altında olmayanlara kıyasla önemli ölçüde daha yüksek düzeyde bağımlılık şiddeti, tanı puanları, yaşam etkisi ve aşerme sergilemiştir. Toplam API puanları da önemli ölçüde yükselmiş, öfke artmış ve özgüven azalmıştır. Hapishane geçmişi olanlar arasında kokain kullanımı önemli ölçüde daha yaygınken, şartlı tahliye edilenler arasında kokain kullanımı daha yüksekti.. Sonuç: Bu sonuçlar, yasal statünün bağımlılık şiddeti ve psikolojik belirti örüntüleriyle yakından bağlantılı olduğunu göstermektedir. Bulgular, MKB ile suç davranışı arasında çift yönlü ve çok boyutlu bir ilişki olduğunu göstermektedir; müdahale programları sadece bağımlılık semptomlarına göre değil, aynı zamanda bireyin suç geçmişine ve psikososyal ihtiyaçlarına göre de yapılandırılmalıdır.

Anahtar Kelimeler

madde kullanım bozukluğu , denetimli serbestlik , cezaevi öyküsü , ruhsal süreçler

The effect of prison history and probation on addiction profiles in individuals with substance use disorders

Abstract

Purpose: This study aims to compare the psychological and behavioral profiles of individuals with substance use disorders (SUD) according to their prison history and probation status. Materials and Methods: This retrospective study included 607 inpatients aged 18–25 diagnosed with SUD and treated at the AMATEM service of a private addiction hospital in Istanbul between 2022 and 2023. The Addiction Profile Index (API), a validated multidimensional assessment tool, was used to measure addiction severity, psychological symptoms, and behavioral traits. Results: Individuals under probation exhibited significantly higher levels of addiction severity, diagnostic scores, life impact, and craving compared to those not under probation. Their total API scores were also significantly elevated, alongside increased anger and reduced self-confidence. Crack use was significantly more common among those with a prison history, while cocaine use was higher among probationers. Conclusion: These results suggest that legal status is closely linked to addiction severity and psychological symptom patterns. The findings also indicate a bidirectional and multidimensional relationship between SUD and criminal behavior. Intervention programs should be structured not only according to addiction symptoms but also according to the individual's criminal history and psychosocial needs.

Keywords

substance use disorders , probation , incarceration history , psychological processes

Kaynakça

Ögel K, Tamar D, Evren C, Sır A, Aytekin M, Aydın N et al. Substance use and crime. Psychiatry Psychology, Psychopharmacology. 1999;3:441-50.
Burkay S. Suç teorileri ve suç olgusu: antalya örneği [Yüksek lisasn tezi). Antalya, Akdeniz Üniversitesi, 2008.
Karakartal D. The relationship between drug use and crime. Natl J Humanit Educ Sci. 2020;6:614-17.
Güler Akın Ş. Yasa dışı madde kullanımı nedeniyle denetimli serbestlik tedbirine tabi tutulan erkek ergen ve yetişkin bireylerin motivasyon durumlarının değerlendirilmesi [Yüksek lisans tezi]. Izmir, Ege Üniversitesi, 2013.
Düztaş SK. Madde kullanım suçu ile denetimli serbestlik kurumuna yönlendirilen kişilerin profil özellikleri ve bağımlılık şiddetlerinin incelenmesi [Yüksek lisans tezi]. Istanbul, İstanbul Üniversitesi, 2011.
Baysan Arabacı L, Dikeç G, Taş Soylu G, Bilaç Ö, Uzunoğlu G, Ayakdaş Dağlı D et al. Analysis of substance use and psychiatric disorder diagnoses in adolescents with a history of crime: A cross-sectional study. Int J Ment Health Addict. 2024;22:146-61.
Neighbors B, Kempton T, Forehand R. Co-occurrence of substance abuse with conduct, anxiety, and depressive disorders in juvenile offenders. Addict Behav. 1992;17:379-86.
Bradford JMcDW, Stermac NE, Grant RJ, Glancy DR, McLean EJ. Substance abuse and criminal behavior. Psychiatr Clin North Am. 1992;15:605-22.
Sinha R, Easton C. Substance abuse and criminality. J Am Acad Psychiatry Law. 1999;27:513-26.
Petersen DM. Substance abuse, criminal behavior, and older adults. J Offender Rehabil. 2015;54:587-607.

Friedman AS. Substance use/abuse as a predictor of illegal and violent behavior: a review of the relevant literature. Aggress Violent Behav. 1998;3:339-55.
Fridell M, Hesse M, Billsten J. Criminal behavior in antisocial substance abusers: a follow-up in the criminal justice system five to fifteen years after treatment. J Addict Dis. 2006;25:97-110.
Gumpert CH, Winerdal U. Substance abuse treatment and criminal recidivism among individuals with suspected mental disorder, substance abuse, and antisocial behavior. Int J Forensic Ment Health. 2010;9:119-26.
McKinlay A, Corrigan JD, Horwood LJ, Fergusson DM. Substance abuse and criminal activities following traumatic brain injury in childhood, adolescence, and early adulthood. J Head Trauma Rehabil. 2014;29:498-506.
Demir B, Kocamer Sahin S, Altındağ A, Elboga G, Unal A. Substance use profile, treatment adherence, treatment outcomes, and related factors in probationers: A retrospective file review. J Ethn Subst Abuse. 2021;20:490-505.
Timko C, Vest N, Cucciare MA, Smelson D, Blonigen D. Substance use and criminogenic thinking: A longitudinal latent class analysis of veterans with criminal histories. J Subst Abuse Treat. 2022;143:108893.
Ergelen M, Paltun SC, Bilici R, Sabırlı S, Özaydın M. Examination of sociodemographic and clinical characteristics and addiction profiles of patients applying to high- and low-to-moderate-intensity outpatient treatment centers. Addicta. 2024;11:123-35.
Amaoui S, Martín-Pérez C, Marín-Morales A, Bueso-Izquierdo N, García-León MÁ, Pérez-García M et al. Functional connectivity of resting state and socio-emotional processes in male perpetrators of intimate partner violence against women. Sci Rep. 2022;12:10090.
Vintró-Alcaraz C, Munguía L, Granero R, Gaspar-Pérez A, Solé-Morata N, Sánchez I et al. Emotion regulation as a transdiagnostic factor in eating disorders and gambling disorder: Effects on treatment outcomes. J Behav Addict. 2022;11:140-6.
Romero-Martínez Á, Lila M, Sarrate-Costa C, Comes-Fayos J, Moya-Albiol L. Neuropsychological performance, substance misuse, and recidivism risk in perpetrators of intimate partner violence. Psychosoc Interv. 2023;32:69-77.
Curtis A, Gooden JR, Cox CA, Harries T, Peterson V, Enticott PG et al. Neurocognitive functioning among individuals accessing an addiction neuropsychology clinic with and without a history of offending. Psychiatr Psychol Law. 2021;28:854-66.
Campanella S, Arikan MK, Ilhan R, Sanader Vukadinivic B, Pogarell O. New insights in the treatment of substance use disorders thanks to electrophysiological tools. Clin EEG Neurosci. 2025, doi: 10.1177/15500594251324506.
Ögel K, Karadağ F, Evren C, Gürol DT. Bağımlılık Profil İndeksi (BAPİ) Uygulama Rehberi. Istanbul, Yeniden Yayınları, 2012.
Büyüköztürk Ş, Çakmak EK, Akgün ÖE, Karadeniz Ş, Demirel F. Eğitimde Bilimsel Araştırma Yöntemleri. Ankara, Pegem, 2017.
Demiralay Ş, Keser İ, Güven FM. Özel bir hastanenin psikiyatri servisinde bağımlılık tedavisi alan hastaların sosyodemografik ve klinik özelliklerinin retrospektif analizi. Klinik Psikiyatri Dergisi. 2021;24:383-93.
Grosso JA, Epstein EE, McCrady BS, Gaba A, Cook S. Women's motivators for seeking treatment for alcohol use disorders. Addict Behav. 2013;38:2236-45.
Walton-Moss B, McCaul ME. Factors associated with lifetime use of drug treatment among women drug users. Addict Behav. 2006;31:246-53.
Ünübol B, Ünübol H, Bilici R. Kadın bağımlılarda içselleştirilmiş damgalanmanın bağımlılıközelliklerine ve algılanan sosyal desteğe olan etkisinin incelenmesi. Anadolu Psikiyatri Derg. 2019;20:269-76.
Ögel K. Türkiye’de Madde Bağımlılığı. Istanbul, IQ Publications, 2000.
Narkolog. Profile Analysis of Substance Users. Ankara, NDB Publications, 2022.
Çinka E, İkiz T. Madde bağımlılığının deri -benlik kuramı çerçevesinde projektif testler aracılığı ile değerlendirilmesi. Bağımlılık Dergisi. 2020;21:326-37.
Nebioğlu M, Yalnız H, Güven FM, Geçici Ö. Use of other substances among opiate addicts and its relationship with sociodemographic characteristics. TAF Preventive Medicine Bulletin. 2013;12:35-42.
Öztürk YE, Kırlıoğlu M, Kıraç R. Alkol ve madde bağımlılığında risk faktörleri. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Meslek Yüksekokulu Dergisi. 2015;18:97-118.
Mustafaoğlu R, Mutlu EK, Mutlu C, Çiftçi A, Razak Özdinçler A. Madde kullanım bozukluğunun ergenlerde anksiyete, depresyon ve yaşam kalitesine etkisi. Bağımlılık Dergisi. 2020;21:308-16.
Asan Ö, Tıkır B, Okay İT, Göka E. Bir AMATEM birimine başvuran alkol ve madde kullanım bozukluğu olan hastaların sosyodemografik ve klinik özellikleri. Bağımlılık Dergisi. 2015;16:15-24.
Filiz N. Madde Kullanım Bozukluğu Tedavisi Gören Hastaların Bağımlılık Profili ve Genel Özyeterlilikleri Arasındaki İlişki (Yüksek Lisans Tezi). Gaziantep, Sanko Üniversitesi. 2021.
Mutlu EA, Sarıkaya ÖÖ. Bir AMATEM kliniğinde tedavi gören hastaların sosyodemografik verilerinin incelenmesi. Klinik Psikiyatri Dergisi. 2019;22:276-85.
Musalar ÖÖ. Denetimli Serbestlik Tedbiri Ile Tedavi Kararı Verilenlerde Madde Kullanım Özellikleri, I. Eksen ve II. Eksen Tanılarının Araştırılması (Tıpta Uzmanlık Tezi). İzmir, Ege Üniversitesi. 2011.
Aksoy A, Ögel K. Kendine zarar verme davranışı. Anadolu Psikiyatri Derg. 2003;4:226-36.
Höktem B. Üniversite öğrencilerinde çocukluk çağı travmaları, disosiyatif yaşantılar, kendine zarar verme davranışı ve alkol madde kullanımı arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yüksek Lisans Tezi). İstanbul, İstanbul Gelişim Üniversitesi, 2020.
Kaya Y, Şahin N. Kadınlarda madde kullanımı ve hemşirenin rolü. Hemşirelikte Eğitim ve Araştırma Dergisi. 2013;10:3-7.
Gülen B. Eroin kullanım bozukluğu olan bireylerin otomatik düşünceleri, üst bilişsel model ve stresle başa çıkma tarzının değerlendirilmesi [Yüksek Lisans Tezi]. İstanbul, Işık Üniversitesi. 2019.
Çoşkun S. Uçucu madde kullanan ergenlerde bilinçlendirme eğitiminin etkinliği [Doktora tezi]. İstanbul, Marmara Üniversitesi. 2006.
Kargın M, Hiçdurmaz D. Esrar kullanımının yol açtığı tedaviye dirençli bir psikotik bozukluk olgusu. Acıbadem Universitesi Saglik Bilimleri Dergisi. 2019;4:775-8.
Hisar T, Kızılkurt ÖK, Dilbaz N. 15–25 yaş arasındaki madde kullanım bozukluğu olan bireylerde öfke ve aile işlevlerinin zorbalık davranışı üzerine etkisi. Anadolu Psikiyatri Derg. 2020;21:301-9.
Ekmekçi Pektezel G. Cinayet suçu hükümlüleri ile cinsel istismar suçu hükümlülerinin suç işleme eğilimleri ve sosyo‑demografik özellikleri arasındaki ilişki [Yüksek Lisans Tezi]. Sakarya, Sakarya Üniversitesi. 2019.
Dodd T, Nicholas S, Povey D, Walker A. Crime in England and Wales 2003/2004. Home Office Crime Bulletin. London, Home Office. 2004,
Saatçioğlu Ö, Türkcan S, Işıklı M, Uygur N. Tutuklularda depresyon. Düşünen Adam. 1996;9:25-30.
Swan GE, Jack LM, Valdes AM, Ring HZ, Ton CC, Curry SJ et al. Joint effect of dopaminergic genes on likelihood of smoking following treatment with bupropion SR. Health Psychol. 2007;26:361-68.
Cross D, Crow T, Powers A, Bradley B. Childhood trauma, PTSD, and problematic alcohol and substance use in low-income, African-American men and women. Child Abuse Negl. 2015;44:26-35.
Håkansson A, Jesionowska V. Associations between substance use and type of crime in prisoners with substance use problems – A focus on violence and fatal violence. Subst Abuse Rehabil. 2018;9:1-9.
Kızmaz Z. Gelişmiş Batı ülkelerinde suç oranlarının düşmesinde etkili olan faktörler (1990-2008). Ceza Hukuku Kriminoloji Dergisi. 2021;9:433-78.

Ayrıntılar

Birincil Dil

İngilizce

Konular

Çocuk ve Ergen Ruh Sağlığı ve Hastalıkları , Psikiyatri

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Gülşen Filazoğlu Çokluk ^*
0000-0002-7431-282X
Türkiye

Aleyna Damla Yıldızbaş
0009-0005-6213-5781
Türkiye

Onat Yetim
0000-0002-5610-4074
Türkiye

Fatih Bal
0000-0002-9974-2033
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Eylül 2025

Gönderilme Tarihi

7 Mart 2025

Kabul Tarihi

3 Temmuz 2025

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2025 Cilt: 50 Sayı: 3

DOI

https://doi.org/10.17826/cumj.1653256

IZ

https://izlik.org/JA49XX75UK

MLA

Filazoğlu Çokluk, Gülşen, vd. “The effect of prison history and probation on addiction profiles in individuals with substance use disorders”. Cukurova Medical Journal, c. 50, sy 3, Eylül 2025, ss. 594-08, doi:10.17826/cumj.1653256.

Bu eser Creative Commons Atıf-Gayriticari-Türetilemez 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.

Madde kullanım bozukluğu olan bireylerde cezaevi geçmişi ve denetimli serbestliğin bağımlılık profillerine etkisi

Öz

Anahtar Kelimeler

The effect of prison history and probation on addiction profiles in individuals with substance use disorders

Abstract

Keywords

Kaynakça

Ayrıntılar

Birincil Dil

Konular

Bölüm

Yazarlar

Yayımlanma Tarihi

Gönderilme Tarihi

Kabul Tarihi

Yayımlandığı Sayı

DOI

IZ

Kaynak Göster