Kalıtsal metabolik hastalığı olan ve doğal protein kısıtlı diyet uygulanan çocuklarda ebeveyn yaşam kalitesi
Öz
Amaç: Doğal protein kısıtlı diyetler, birçok kalıtsal metabolik hastalığın yönetiminde metabolik dekompansasyonu ve nörolojik komplikasyonları önlemek için temel bir yaklaşımdır. Ancak, uzun süreli diyet tedavisi aileler üzerinde önemli bir psikososyal yük oluşturabilmektedir. Bu çalışmada, doğal protein kısıtlı diyet gerektiren çocukların aileleri ile diyet kısıtlaması olmadan izlenen çocukların ailelerinde ebeveyn yaşam kalitesinin karşılaştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Bu kesitsel karşılaştırmalı çalışmaya, kalıtsal metabolik hastalığı bulunan 44 hasta dahil edilmiştir. Hastaların 22’si protein kısıtlı diyet uygulamakta olup, 22’si diyet tedavisi almamaktadır. Ebeveyn yaşam kalitesi, PedsQL 2.0 Aile Etki Modülü kullanılarak değerlendirilmiştir.
Bulgular: Çalışmaya toplam 44 hasta dahil edilmiştir (22’si protein kısıtlı diyet alan, 22’si ise diyet kısıtlaması uygulanmadan yalnızca biyotin tedavisi ile izlenen doğuştan metabolik hastalıklı hastalar). Protein kısıtlı diyet grubunda ortalama toplam PedsQL skoru, diyet uygulanmayan gruba göre anlamlı derecede daha düşük bulunmuştur (56,3±10,9’a karşı 83,7±10,8; p < 0,001). Aile ilişkileri alt boyutu dışında tüm alt alan skorları diyet grubunda anlamlı olarak daha düşüktür. Protein kısıtlı diyet grubunda en düşük skorlar günlük aktiviteler alanında saptanmıştır (43,5±18,7).
Sonuç: Uygun diyet tedavisi ile büyüme korunabilse de, protein kısıtlı diyetlerin ebeveyn yaşam kalitesinde belirgin bir azalma ile ilişkili olabileceği görülmektedir. Diyet yükü, aile refahının bozulmasına önemli ölçüde katkıda bulunabilir ve bu durum, hastaların uzun dönem yönetiminde psikososyal desteğin önemini ortaya koymaktadır.
Anahtar Kelimeler
Protein kısıtlı diyet, ebeveyn yaşam kalitesi, PedsQL
Parental quality of life in children with inborn errors of metabolism receiving natural protein-restricted diets
Öz
Purpose: Natural protein-restricted diets are essential for the management of many inborn errors of metabolism to prevent metabolic decompensation and neurological complications. However, long-term dietary management may impose a significant psychosocial burden on families. This study aimed to compare parental quality of life between families of children requiring natural protein-restricted diets and families of children managed without dietary restrictions.
Materials and Methods: This cross-sectional comparative study included 44 patients with inborn errors of metabolism; 22 were receiving restricted diets, while 22 were not on dietary treatment. Parental quality of life was assessed using the PedsQL 2.0 Family Impact Module.
Results: Forty-four patients were included (22 receiving a protein-restricted diet and 22 with inborn errors of metabolism who were managed without dietary restrictions and received biotin). The mean total PedsQL score was significantly lower in the protein-restricted diet group compared to the non-diet group (56.3±10.9 vs. 83.7±10.8). All domain scores were significantly lower in the diet group, except for family relationships. In the protein-restricted diet group, the lowest scores were observed in the daily activities domain (43.5±18.7).
Conclusion: Although growth can be preserved with appropriate dietary management, protein-restricted diets are associated with a substantial reduction in the quality of life of parents. Dietary burden may contribute significantly to impaired family well-being, highlighting the potential importance of integrated psychosocial support in the long-term management of these conditions.
Anahtar Kelimeler
Protein restricted diet, parental quality life, PedsQL