Şizofreni ve bipolar bozukluğu olan hastalarda içselleştirilmiş damgalanma, benlik saygısı ve algılanan sosyal destek
Öz
Amaç: Tanımlayıcı nitelikteki araştırma, psikiyatri polikliniğinde takip edilen şizofreni ve bipolar bozukluk tanısı almış hastalarda içselleştirilmiş damgalanma, benlik saygısı ve algılanan sosyal destek düzeyini belirlemek amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Araştırma; iki devlet hastanesi ve bir devlet üniversitesi hastanesinin psikiyatri polikliniğine başvuran 162 şizofreni ve 200 bipolar bozukluk tanılı hastalarla yürütülmüştür. Veriler Hasta Bilgi Formu, Ruhsal Hastalıklarda İçselleştirilmiş Damgalanması Ölçeği (RHİDÖ), Rosenberg Benlik Saygısı Ölçeği (RBSÖ) ve Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) ile toplanmıştır.
Bulgular: Hastaların tanısı, tanıyı bilme durumu, intihar girişimi ve kontrollerine düzenli gelme durumuna göre RHİDÖ puan ortalamaları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmuştur. Şizofreni tanısı ile takip edilen hastaların RHİDÖ puan ortalamaları, bipolar bozukluk tanısı ile takip edilen hastalarınkinden anlamlı ölçüde daha yüksektir. Tanıyı bilmeyen, intihar girişiminde bulunan ve kontrollerine düzenli gelmeyenlerin RHİDÖ puan ortalamaları daha yüksektir. Hastaların RHİDÖ puanları ile RBSÖ puanları arasında pozitif bir ilişki saptanmıştır. Hastaların RHİDÖ puanları ile ÇBASDÖ puanları arasında ise negatif bir ilişki saptanmıştır.
Sonuç: Hastaların düşük benlik saygısı ve algıladıkları düşük sosyal destek ile içselleştirilmiş damgalanma arasında ilişki vardır. Bu yüzden hastaların benlik saygısını ve sosyal desteğini arttırmaya yönelik girişimlerin planlanması ve yürütülmesi önem kazanmaktadır.
Anahtar Kelimeler
içselleştirilmiş damgalanma,benlik saygısı,algılanan sosyal destek,şizofreni
Kaynakça
- 1. Hanzawa S, Nosaki A, Yatabe K, Nagai Y, Tanaka G, Nakane H, Nakane Y. Study of understanding the internalized stigma of schizophrenia in psychiatric nurses in Japan. Psychiatry Clin Neurosci. 2012; 66:113-20. 2. Corrigan P, Edwards A, Qreen A, Thwart S, Perm D. Prejudice, social distance, and familiarity with mental illness. Schizophr Bull. 2001; 27:219-25. 3. Link B, Phelan J. Conceptualizing stigma. Annual Review of Sociology. 2001; 27:363-85. 4. Çam O, Çuhadar D. Ruhsal Hastalığa Sahip Bireylerde Damgalama Süreci ve İçselleştirilmiş Damgalama. J Psy Nurs. 2011; 3:136-40. 5. Brakel WH. Measuring health-related stigma - A literature review. Psychology, Health & Medicine. 2006; 11:307-34. 6. Ersoy M, Varan A. Ruhsal hastalıklarda İçselleştirilmiş Damgalanma Ölçeği Türkçe Formu’nun güvenilirlik ve geçerlik çalışması. Turk Psikiyatri Derg. 2007; 18:163-71.
- 7. Ritsher JB, Otilingam PG, Grajales M. Internalized stigma of mental illness: Psychometric properties of a new measure. Psychiatry Research. 2003; 121:31-49. 8. Ritsher JB, Phelan JC. Internalized stigma predicts erosion of morale among psychiatric outpatients. Psychiatry Research. 2004; 129:257-65. 9. Corrigan PW. The impact of stigma on severe mental illness. Cogn Behav Pract. 1998; 201-22. 10. Çam O, Bilge A. Ruh hastalığına yönelik inanç ve tutumlar. Anadolu Psikiyatri Derg. 2007; 8:215-23. 11. Sağduyu A, Aker T, Özmen E, Uguz Ş, Ögel K, Tamar D. Şizofrenisi olan hastaların yakınlarında şizofreniye yönelik tutumlar. Turk Psikiyatri Derg 2003; 14:203 -12. 12. Savaş H, Yumru M, Göral L, Özen M. Türkiye’nin güneydoğusunda psikiyatrik hastalıklar bağlamında psikiyatri ve psikoloji ile ilişkili bilgi ve tutumlar: Gaziantep şehrinden bir kesit. Anadolu Psikiyatri Derg. 2006; 7:133-39. 13. Taşkın EO (editors). İçselleştirilmiş Damgalama ve Damgalanma Algısı. Stigma Ruhsal Hastalıklara Yönelik Tutumlar ve Damgalama. İzmir: Meta Basım ve Matbaacılık, 2007, 31-40. 14. Mann M, Hosman CMH, Schaalma PS, Vires KN. Self-esteem in a broad-spectrum approach for mental health promotion. Health Education Research. 2004; 19:357-72. 15. Werner P, Aviv A, Barak Y. Self-stigma, self esteem and age in persons with schzophrenia. Int Psychogeriatr. 2007; 20:174-87. 16. Verhaeghe M, Bracke P, Bruynooghe K. Stigmatizaston and Self-esteem of Persons in Recovery from Mental Illness: The Role of Peer Support. Int J Soc Psychiatry. 2008; 54:206-18. 17. Kahng SK, Mowbray CT. Psychological traits and behavioral coping of psychiatric consumers: the mediating role of self-esteem. Health Soc Work. 2005; 30:87-97. 18. Lysaker PH, Tsai J, Yanos P, Roe D. Associations of Multiple Domains of Self-esteem with Four Dimensions of Stigma in Schizophrenia. J Schizophr Res. 2008; 98:194-200. 19. Çakır Y, Palabıyıkoğlu R. Gençlerde sosyal destek-çok boyutlu algılanan sosyal destek ölçeğinin güvenirlik ve geçerlik çalışması. Kriz Dergisi. 1997; 5:15-24. 20. Eker D, Arkar H, Yaldız H. Factorial Structure, Validity, and Reliability of Revised Form of the Multidimensional Scale of Perceived Social Support. Turk Psikiyatri Derg. 2001; 12:17-25. 21. Yanos PT, Roe D, Lysaker PH. Narrative Enhancement and CognitiveTherapy: a new group based treatment for internalized stigma among persons with severe mental illness. Int J Group Psychother. 2011; 61:576-95. 22. Yanos PT, Roe D, Markus K, Lysaker PH. Pathways Between Internalized Stigma and Outcomes Related to Recovery in Schizophrenia Spectrum Disorders. Psychiatr Serv. 2008; 59:1437-42. 23. Corrigan PW, Larson JE, Rüsch N. Self-stigma and the “Why Try” Effect: Impact on Life Goals and Evidence-based Practices. World Psychiatry. 2009; 8:75-81. 24. Link BG, Phelan JC, Bresnahan M, Stueve A, Pescosolido BA. Public Conceptions of Mental Illness:Labels, Causes, Dangerousness, andSocial Distance. American Journal of Public Health. 1999; 89:1328-33. 25. Hayward P, Wong G, Lam D. Stigma and Self-esteem in Manic Depression: An Exploratory Study. J Affect Disord. 2002; 69:61-7. 26. Boyd-Ritsher J, Otilingam P, Grajales M. Internalized stigma of mental illness: Psychometric properties of a new measure. Psychiatric Research. 2003; 121:31-49. 27. Çoşkun S, Güven -Caymaz N. Bir Kamu ve Özel Psikiyatri Hastanesine Başvuran Hastaların İçselleştirilmiş Damgalanma Düzeyi Yönünden Karşılaştırılması. J Psy Nurs. 2013; 3:121-28. 28. West ML, Yanos PT, Smith SM, Roe D, Lysaker PH. Prevalence of İnternalized Stigma among Persons with Severe Mental İllness. Stigma Res Action. 2011; 1:3-10. 29. Tel H, Ertekin Ş. Ayaktan İzlenen Psikiyatri Hastalarında İçselleştirilmiş Damgalanma ve Benlik Saygısı. J Psy Nurs. 2012; 3:61-6. 30. Cerit C, Filizer A, Tural Ü, Tufan AE. Stigma: a core factor on predicting functionality in bipolar disorder. Compr Psychiatry. 2012; 53:484-89. 31. Çuhadaroğlu F. Adolesanlarda Benlik Saygısı. (Uzmanlık tezi). Hacettepe Üniversitesi, Ankara, 1986. 32. Arslantaş H, Gültekin BK, Söylenemez A, Dereboy F. Bir Üniversite Hastanesi Psikiyatri Polikliniğine İlk Kez Başvuran Hastaların Damgalanmayla İlgili İnanç, Tutum ve Davranışları. Journal of Adnan Menderes University Medical Faculty. 2010; 11:11-17. 33. Üstündağ MF, Kesebir S. Internalized Stigmatization in Bipolar Patients: Relationship with Clinical Properties, Quality of Life and Treatment Compliance. Turk Psikiyatri Derg. 2013; 24:231-39. 34. Çam O, Çuhadar D. Bipolar Bozukluğu Olan Hastalıklarda İşlevsellik Düzeyi Damgalanma Arasındaki İlişkinin Belirlenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi. 2012; 2:230-46. 35. Angermeyer MC, Beck M, Dietrich S, Holzinger A. The stigma of mental illness:patients anticipations and experiences. Int J Soc Psychiatry. 2004; 50:153-62. 36. Sarısoy G, Kaçar ÖF, Pazvantoğlu O, et al. Internalized Stigma and İntimate Relations in Bipolar and Schizophrenic Patients: A Comparative Study. Compr Psychiatry. 2013; 54:665-72. 37. Watson AC, Corrigan P, Larson JE, Sells M. Self-stigma in people with mentalillness. Schizophr Bull. 2007; 33:1312-18. 38. Albal E, Kutlu Y. Depresyonla Başa Çıkma Öz Yeterlik Düzeyi ile Algılanan Sosyal Destek Arasındaki İlişki. J Psy Nurs. 2010; 1:115-20. 39. Drapalski AL, Lucksted A, Perrin PB, Aakre JM, Brown CH, DeForge BR, Boyd JE. A Model of Internalized Stigma and Its Effects on People With Mental Illness. Psychiatr Serv. 2013; 64:264-69.
