Tip 2 diyabetli bireylerde hastalığı kabul düzeyinin glisemik kontrol ile ilişkisi
Öz
Amaç: Bu çalışma, tip 2 diyabetli bireylerde hastalığı kabul düzeyinin glisemik kontrol ile ilişkisinin belirlemesi amacıyla yapılmıştır.
Gereç ve Yöntem: Tanımlayıcı tipteki araştırmaya 156 tip 2 diyabetli birey katılmıştır. Veriler, Hasta Tanılama Formu ve Hastalığı Kabul Ölçeği ile elde edilmiştir.
Bulgular: Bireylerin yaş ortalaması 63.30±8.44 yıl olup, üçte ikisine yakınının (%64.8) HbA1c düzeyi %7’nin üstündedir. Bireylerin Hastalığı Kabul Ölçeği puan ortalaması 25.01±6.20 (alınabilecek puan min=8, max=40)’dir. Çalışmada HbA1c düzeyi %7 ve altında olan bireylerin hastalığı kabul düzeyinin HbA1c düzeyi %9’un üzerinde olan bireylere göre daha yüksek olduğu ve hastalığı kabul düzeyinin HbA1c düzeyi üzerinde anlamlı bir yordayıcı olduğu saptanmıştır. Bireylerin hastalığı kabul düzeyi tek başına HbA1c düzeyindeki toplam varyansın yaklaşık %6’sını açıkladığı tespit edilmiştir. Ayrıca çalışmada 36-64 yaş arası, erkek, ilköğretim ve ortaöğretim eğitim düzeyine sahip ve başka kronik hastalığı bulunmayan bireylerin hastalığı kabul düzeylerinin daha yüksek olduğu belirlenmiştir.
Sonuç: Tip 2 diyabetli bireylerin hastalığı kabul düzeylerinin orta düzeyde olduğu, hastalığı kabul düzeyi ile glisemik kontrol arasında ilişki olduğu, hastalığı kabul düzeyi yüksek olan bireylerin glisemik kontrolünün iyi olduğu belirlenmiştir. Ayrıca yaşın, cinsiyetin, eğitim durumunun ve başka kronik hastalık varlığının da hastalığı kabul düzeyi ile ilişkili olduğu tespit edilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Diabetes Mellitus Ve Komplikasyonlarının Tanı, Tedavi ve İzlem Kılavuzu-2018. Türkiye Endokrinoloji ve Metabolizma Derneği, Miki Matbaacılık San. ve Tic. Ltd. Şti. Ankara, 2018.
- Kaymaz TT, Akdemir N. Diyabetli bireylerde hastalığa psikososyal uyum. Psikiyatri Hemşireliği Dergisi. 2016;7(2):61-7.
- Cho NH, Shaw JE, Karuranga S, Huang Y, da Rocha Fernandes JD, Ohlrogge AW, Malanda B. IDF Diabetes Atlas: Global estimates of diabetes prevalence for 2017 and projections for 2045. Diabetes Research and Clinical Practice. 2018;138:271-81.
- Yılmaz MB, Kılıçkap M, Abacı A, Barçın C, Bayram F, Kararaslan D, Göksülük H, Kayıkçıoğlu M, Özer N, Süleymanlar G, Şahin M, Tokgözoğlu L, Satman İ. Türkiye’de diabetes mellitus epidemiyolojisinin zamana bağlı değişimi: Bir sistematik derleme ve meta-analiz Turk Kardiyol Dern Ars. 2018;46(7):546-55.
- Bertolin DC, Pace AE, Cesarino CB, Ribeiro RC, Ribeiro RM. Psychological adaptation to and acceptance of type 2 diabetes mellitus. Acta Paul Enferm. 2015;28(5):440-6.
- Besen DB, Esen A. Hastalığı Kabul Ölçeği’nin Türk toplumundaki diyabetik bireylere uyarlanması. TAF Prev Med Bull. 2011;10(2):155-64.
- Şireci E, Yılmaz Karabulutlu E. Tip 2 diabetes mellituslu hastaların hastalıklarını kabullenme ve kendi bakımlarındaki öz yeterlilik düzeylerinin belirlenmesi. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi. 2017;20(1):48-55.
- Demirtaş A, Akbayrak N. Tip 2 diyabetes mellitus’lu hastaların, hastalıklarına uyum ve kabullenme kriterlerinin belirlenmesi. Anatolian Journal of Clinical Investigation. 2009;3(1):10-8.
- Bien A, Rzonca E, Ka´nczugowska A, Iwanowicz-Palus G. Factors affecting the quality of life and the ıllness acceptance of pregnant women with diabetes. Int J Environ Res Public Health. 2016;13(1):68.
- Rogon I, Kasprzak Z, Szcześniak L. Perceived quality of life and acceptance of illness in people with type 2 diabetes mellitus. Menopause Rev. 2017;16(3):79-85.
