Alzheimer Hastalığında Eritrosit Deformabilitesi ve Oksidatif Hasar
Öz
Amaç: Progresif kognitif bozukluğa yol açan bir nörodejeneratif hastalık olan Alzheimer hastalığı’nın altında yatan faktörlerden biri hemodinamik mikro dolaşım yetmezliğe bağlı gelişen azalmış serebral perfüzyondur. Oksidatif hasarla yakından bağlantılı olan eritrosit deformabilitesi, mikro dolaşım hemodinamiğini etkileyen başlıca faktörlerden biridir. Bu çalışmanın amacı Alzheimer hastalığı’nda eritrosit deformabilitesi, nitrik oksit seviyesi ve oksidatif stres arasındaki bağlantıyı araştırmaktır. Yöntem: Sağlıklı kontrol grubu ve farklı şiddette hastalığı (hafif, ağır) olan gruplar şeklinde üç grup yaşlı kişinin kan örnekleri kullanıldı. Sonrasında eritrositler izole edildi ve eritrosit deformabilitesi, Rheodyne SSD ile farklı shear streste eritrosit uzama indeksleri çalışılarak belirlendi. Katalaz, glutathion peroksidaz ve plazma nitrik oksit seviyeleri spektrofotometrik olarak belirlendi. Bulgular: Kontrol grubu ile karşılaştırıldığında şiddetli Alzheimer hastalığı olan hastalarda plazma nitrik oksit ve katalaz aktivitelerinin önemli derecede yüksek ve glutathion peroksidaz aktivitesinin ise önemli oranda düşük olduğu bulundu. Bununla birlikte eritrosit deformabilitesinin bu değişikliklerden önemli şekilde etkilenmediği gözlendi. Sonuç: Alzheimer hastalığı’nda hastalığın şiddetlenmesi ile oksidan-antioksidan durumu dramatik olarak değişmekte ve benzer değişimler önemli oranda eritrosit deformabilitesi eşlik etmeden nitrik oksit seviyelerinde de görülmektedir.
Anahtar Kelimeler
Alzheimer hastalığı, eritrosit deformabililitesi, nitrik oksit, antioksidan enzimler
Kaynakça
- King ME, Kan HM, Baas PW, Erisir A, Glabe CG, Bloom GS. Tau-dependent microtubule disassembly initiated by prefibrillar beta-amyloid. J Cell Biol. 2006; 175:541-6.
- Mesulam MM. Neuroplasticity failure in Alzheimer's disease: bridging the gap between plaques and tangles. Neuron. 1999; 24:521-529.
- Bozner P, Grishko V, LeDoux SP, Wilson GL, Chyan YC, Pappolla MA. J. The amyloid beta protein induces oxidative damage of mitochondrial DNA. Neuropathol. Exp Neurol. 1997; 56:1356–1362.
- Glenner GG, Wong CW. Alzheimer's disease: initial report of the purification and characterization of a novel cerebrovascular amyloid protein. Biochem Biophys Res Commun. 1984; 120:885–90.
- Masters CL, Simms G, Weinman NA, Multhaup G, McDonald BL, Beyreuther K. Amyloid plaque core protein in Alzheimer disease and Down syndrome. Proc Natl Acad Sci U SA. 1985; 82:4245–49.
- Murray IV, Liu L, Komatsu H, Uryu K, Xiao G, Lawson JA, Axelsen PH. Membrane mediated amyloidogenesis and the promotion of oxidative lipid damage by amyloid beta proteins. J Biol Chem. 2007; 282:9335-45.
- Loh KP, Huang SH, De Silva R, Tan BK, Zhu YZ. Oxidative stress: apoptosis in neuronal injury. Curr Alzheimer Res. 2006; 3:327-37.
- Miranda S, Opaza C, Larrondo LF, Munoz FJ, Ruiz F, Leighton F, Inestrosa NC. The role of oxidative stress in the toxicity induced by amyloid b-peptide in Alzheimer's disease. Prog Neurobiol. 2000; 62:633- 48. 9. Onyango IG, Khan SM. Oxidative stress, mitochondrial dysfunction, and stress signaling in Alzheimer's disease. Curr Alzheimer Res. 2006; 3:339-49.
- Pappolla MA, Chyan YJ, Poeggeler B, Frangione B, Wilson G, Ghiso J, Reiter RJ. An assessment of the antioxidant and the antiamyloidogenic properties of melatonin: implications for alzheimer's disease. J Neural Transm. 2000; 107:203-231.
- Kawamoto EM, Munhoz CM, Glezer I, Bahai VS, Caramelli P, Nitrini R, et al. Oxidative state in platelets and erythrocytes in aging and Alzheimer’s disease. Neurobiology of Aging. 2005; 26:857–864.
