Baş Etme Yanıtları Envanteri Kısa Formunun Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği
Öz
Amaç: Obez bireylerin kilolarıyla ilgili olumsuz durumlarla baş etmek için kullandıkları yöntemleri belirlemek amacıyla geliştirilen Baş Etme Yanıtları Envanteri Kısa Formunun (BYEKF) geçerlilik ve güvenilirliğinin test edilmesidir.
Gereç ve Yöntem: Araştırma metodolojik tiptedir. Bir eğitim ve araştırma hastanesinin endokrinoloji ve metabolizma hastalıkları polikliniğinde yürütülen araştırmaya 187 fazla kilolu/obez birey ile gerçekleştirilmiştir. Veriler Katılımcı Bilgi Formu ve “Baş Etme Yanıtları Envanteri Kısa Formu (BYEKF)” ile toplanmıştır.
Bulgular: Bireylerin yaş ortalaması 46,35±15,16 olup %59,9’u kadındır. Kaiser-Meyer-Olkin testi (0,83) ve Barlett’s testi sonucuna göre örneklem faktör analizi için yeterlidir. Açıklayıcı faktör analizi sonucunda, BYEKF özdeğeri 1’in üzerinde olan, toplam varyansın %64,43’ünü açıklayan 10 madde, iki alt boyutta (Yeniden Değerlendirme ve Geri Çekilme) toplanmıştır. Doğrulayıcı faktör analizine göre uyum iyiliği indeksleri RMSEA=,077), CFI=,96, NFI=,94 olup, açıklayıcı faktör analizi ile elde edilen model doğrulanmıştır. BYEKF güçlü iç tutarlılık (Cronbach’s Alpha 0,87) ve test tekrar test güvenirliği (0,76) göstermiştir.
Sonuç: Baş Etme Yanıtları Envanteri Kısa Formu, ağırlık damgalaması ile bireylerin baş etme durumunun değerlendirilmesinde multidisipliner ekip üyeleri tarafından kullanılabilecek geçerli ve güvenilir bir araçtır.
Anahtar Kelimeler
Obezite, ağırlık damgalaması, baş etme, geçerlilik, güvenilirlik
Kaynakça
- 1. World Health Organization [Internet]. 10 facts on obesity; 2017 [cited 2020 Feb 10]. Available from: https://www.who.int/features/factfiles/obesity/en/
- 2. World Health Organization [Internet]. Obesity and overweight; 2018 [cited 2020 Feb 10]. Available from: http://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/obesity-and-overweight
- 3. Türkiye İstatistik Kurumu [Internet]. Türkiye Sağlık Araştırması;2016 [cited 2020 Feb 10]. Available from: http://www.tuik.gov.tr/PreHaberBultenleri.do?id=24573
- 4. Hübner C, Schmidt R, Selle J, Köhler H, Müller A, de Zwaan M, vd. Comparing self-report measures of internalized weight stigma: The Weight Self-Stigma Questionnaire versus the Weight Bias Internalization Scale. PLoS One. 2016;11(10):e0165566–e0165566. 5. Hayward LE, Vartanian LR, Pinkus RT. Coping with weight stigma: Development and validation of a Brief Coping Responses Inventory. Obes Sci Pract. 2017;3(4):373–83.
- 6. Brochu PM. Weight stigma is a modifiable risk factor. J Adolesc Heal. 2018;63:267–8.
- 7. Wott CB, Carels RA. Overt weight stigma, psychological distress and weight loss treatment outcomes. J Health Psychol. 2010;15(4):608–14.
- 8. Puhl RM, Brownell KD. Confronting and coping with weight stigma: An investigation of overweight and obese adults. Obesity. Ekim 2006;14(10):1802–15.
- 9. Hunger JM, Major B, Blodorn A, Miller CT. Weighed down by stigma: How weight-based social identity threat contributes to weight gain and poor health. Soc Personal Psychol Compass. Haziran 2015;9(6):255–68.
- 10. Schvey NA, Puhl RM, Brownell KD. The impact of weight stigma on caloric consumption. Obesity. 2011;19(10):1957–62.
- 11. Wellman JD, Araiza AM, Solano C, Berru E. Sex differences in the relationships among weight stigma, depression, and binge eating. Appetite. 2019;133:166–73. 12. Phelan SM, Burgess DJ, Yeazel MW, Hellerstedt WL, Griffin JM, Van Ryn M. Obesity treatment/outcomes impact of weight bias and stigma on quality of care and outcomes for patients with obesity. Obes Rev. 2015;16(4):319–26.
