Diyabetli bireylerde akılcı ilaç kullanımı ve sağlık okuryazarlığı üzerine uygulanan eğitimin etkisi

Amaç: Bu çalışmanın amacı, diyabetli bireylerde akılcı ilaç kullanımı ve sağlık okuryazarlığı üzerine uygulanan eğitimin etkisinin değerlendirilmesidir. Gereç ve Yöntem: Ön test son test kontrol gruplu deneysel tasarım olan bu çalışma, 24 Ocak-25 Temmuz tarihleri arasında Zonguldak Diyabet Derneği’nde yapılmıştır. Çalışmanın evrenini derneğe kayıtlı 238 diyabetli birey oluşturmakta olup, örneklem grubunu ise derneğe kayıtlı üyelerden daha önce toplanan verilere göre yetersiz ve sorunlu-sınırlı sağlık okuryazarlığı ile diğer örneklem kriterlerine sahip 154 diyabetik birey oluşturmaktadır. Çalışmanın verileri Akılcı İlaç Kullanım Ölçeği, Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği ve Tanılama Formu ile toplanmıştır. Değerlendirme sonuçlarına bakılmaksızın randomizasyon yöntemi ile deney ve kontrol grupları oluşturulmuştur. Deney grubundan oluşturulan 4-6 kişilik gruplara araştırmacı tarafından temel diyabet bilgisi, akılcı ilaç kullanımı bilgisi ve sağlık okuryazarlığı bilgisini içeren eğitim programı power point sunular ile yüz yüze olarak uygulanmıştır. Üç ay sonra grupların bütün değerlendirmeleri tekrarlanmıştır. Bulgular: Eğitim sonrası üçüncü ayda yapılan değerlendirmede Akılcı İlaç Kullanımı Ölçeği ve Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçek puanlarında istatistik olarak anlamlı değişim olduğu belirlenmiştir. Sonuç: Diyabetli bireylere uygulanan temel diyabet bilgisi, akılcı ilaç kullanımı ve sağlık okuryazarlığı ile ilgili grup tabanlı eğitimin, bireylerin akılcı ilaç kullanımı ile sağlık okuryazarlığı seviyelerinin artırılmasında etkili olduğu bulunmuştur.

Purpose: The aim of this study is to evaluate the effect of education on rational drug use and health literacy in people with diabetes mellitus. Materials and Methods: This pre-test and post-test control group interventional study was conducted between 24 January and 25 July 2020 in Zonguldak Diabetes Association in Turkey. The universe of the study consists of 238 diabetic people registered to the association, and the sample group consists of 154 diabetic people who were registered members of the association who had inadequate and problematic-limited health literacy according to the data collected previously and other sample criteria. Groups of 4-6 people created from the intervention group were applied face-to-face by the researcher with a power point presentations, an educational program that included basic knowledge of diabetes, rational knowledge of drug use and knowledge of health literacy. Data from the study were collected using the Rational Drug Use Scale, the Turkish Health Literacy Scale and Diagnostic Form. Intervention and control groups were established by randomization method regardless of the evaluation results. After three months, assessments of groups were repeated. Results: In the evaluation of the intervention group in the third month after the education, statistically significant changes were determined in Rational Drug Use Scale score and Turkish Health Literacy Scale score. Conclusion: It was found that providing group-based education on general diabetes knowledge, rational drug use and health literacy to people with diabetes was effective in increasing rational drug use and health literacy level.