Araştırma Makalesi

Antidepresanların ilaç ilişkili hareket bozuklukları ve cinsel yan etkiler açısından karşılaştırılması

Cilt: 46 Sayı: 2 30 Haziran 2021
PDF İndir
EN TR

Antidepresanların ilaç ilişkili hareket bozuklukları ve cinsel yan etkiler açısından karşılaştırılması

Öz

Amaç: Çalışmamızda farklı antidepresan gruplarının cinsel yan etkiler, daha az bilinen uyku bruksizmi ve nörolojik yan etkiler açısından karşılaştırılması amaçlanmıştır. Gereç ve Yöntem: Çalışmanın örneklem grubunu 18-50 yaş aralığında, depresif bozukluklar ve/veya anksiyete bozuklukları tanısı ile ayaktan tedavi gören, 1 aydan uzun süredir antidepresan monoterapisi alan 406 hasta oluşturmaktadır. Tüm hastalara; sosyodemografik veri formu, Hamilton Depresyon Ölçeği (HAM-D), Hamilton Anksiyete Ölçeği (HAM-A), UKU Yan Etki Değerlendirme Ölçeği nörolojik yan etkiler bölümü, Arizona Cinsel Yaşantılar Ölçeği (ACYÖ) ve Morisky İlaç Uyum Ölçeği uygulanmıştır. Kullanılan antidepresanlar; seçici serotonin geri alım inhibitörleri (SSGİ), serotonin norepinefrin geri alım inhibitörleri (SNGİ ve vortioksetin olmak üzere üç gruba ayrılarak karşılaştırılmıştır. Bulgular: YAB tanılı hastalarda SNGİ kullananların UKU nörolojik yan etkiler ortalama puanı SSGİ kullananlardan anlamlı olarak yüksek belirlendi. Depresif bozukluk tanılı hastalarda; ilaç tedavisine yeterli uyum sırasıyla %91.3 oranında vortioksetin, % 73.8 oranında SSGİ ve %50 oranında SNGİ kullanan hastalarda belirlendi ve üç grup arasındaki fark istatistiksel olarak anlamlıydı. Sonuç: Antidepresan ilaç grupları bazı yan etkiler ve tedavi uyumu açısından birbirinden farklılık gösterebilmektedir. Antidepresan kaynaklı uyku bruksizmi ve hareket bozuklukları gibi daha az bilinen yan etkilerin daha iyi anlaşılması için prospektif çalışmalara ihtiyaç bulunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

antidepresan , cinsel disfonksiyon , nörolojik yan etki , tedavi uyumu , uyku bruksizmi

Kaynakça

  1. 1. Khawam EA, Laurencic G, Malone DA. Side effects of antidepressants: an overview. Clevel Clin J Med. 2006;73(4):351-3.
  2. 2. Bet PM, Hugtenburg JG, Penninx BWJH, Hoogendijk WJG. Side effects of antidepressants during long-term use in a naturalistic setting. Eur Neuropsychopharmacol. 2013;23(11):1443–51.
  3. 3. Watanabe N, Omori IM, Nakagawa A, Cipriani A, Barbui C, McGuire H, et al. Safety reporting and adverse-event profile of mirtazapine described in randomized controlled trials in comparison with other classes of antidepressants in the acute-phase treatment of adults with depression. CNS Drugs. 2010;24(1):35–53.
  4. 4. Gartlehner G, Thieda P, Hansen RA, Gaynes BN, DeVeaugh-Geiss A, Krebs EE, et al. Comparative risk for harms of second generation antidepressants. Drug Saf. 2008;31(10):851–65.
  5. 5. Richelson E. Interactions of antidepressants with neurotransmitter transporters and receptors and their clinical relevance. J Clin Psychiatry. 2003;64:5–12.
  6. 6. Schweitzer I, Maguire K, Ng C. Sexual side-effects of contemporary antidepressants. Aust New Zeal J Psychiatry. 2009;43(9):795–808.
  7. 7. Bijlsma EY, Chan JSW, Olivier B, Veening JG, Millan MJ, Waldinger MD, et al. Sexual side effects of serotonergic antidepressants: mediated by inhibition of serotonin on central dopamine release? Pharmacol Biochem Behav. 2014;121:88–101.
  8. 8. Jacobsen PL, Mahableshwarkar AR, Palo WA, Chen Y, Dragheim M, Clayton AH. Treatment-emergent sexual dysfunction in randomized trials of vortioxetine for major depressive disorder or generalized anxiety disorder: a pooled analysis. CNS Spectr. 2016;21(5):367–78.
  9. 9. Clayton A, Keller A, McGarvey EL. Burden of phase-specific sexual dysfunction with SSRIs. J Affect Disord. 2006;91(1):27–32.
  10. 10. Doğan S. Cinsel işlev bozuklukları, depresyon ve antidepresanlar. J Mood Disord. 2011;1(2):81–6.

Kaynak Göster

MLA
Namlı, Zeynep, vd. “Antidepresanların ilaç ilişkili hareket bozuklukları ve cinsel yan etkiler açısından karşılaştırılması”. Cukurova Medical Journal, c. 46, sy 2, Haziran 2021, ss. 610-2, doi:10.17826/cumj.865933.