Sivas İl Merkezi’nde otizm spektrum bozukluğunun (OSB) yaygınlığı ve aile sağlığı merkezleri sağlık çalışanlarının OSB farkındalıkları
Öz
bozukluğunun (OSB) yaygınlığının saptanması ve Aile Sağlığı Merkezlerinde (ASM) görev yapan sağlık çalışanlarının OSB farkındalıklarının araştırılması amaçlanmıştır.
Gereç ve Yöntem: Çalışmanın örneklemi 18-72 ay arası 752 çocuk ve 90 aile hekimi ile 78 aile sağlığı elemanlarından (ASE) oluştu. Sağlık çalışanlarına OSB Bilgi ve Tutum Ölçeği ve OSB Farkındalık Anketi uygulandı. Çocukların tümüne Değiştirilmiş Erken Çocukluk Dönemi Otizm Tarama Ölçeği (M-CHAT) uygulandı.
Bulgular: Aile hekimlerinin OSB Bilgi-Tutum Ölçeği ile OSB Farkındalık Anketi puan ortalamaları ASE'lerinkinden anlamlı olarak daha yüksekti. Taramada OSB için risk oranı %6.25 (n=47); yaygınlık oranı %0.53 olarak saptandı. Riskli saptanan bu çocukların 20’si çocuk ve ergen psikiyatrisi uzmanı tarafından değerlendirildi. Değerlendirilen 20 çocuğun 7’si normal saptanırken, 4’ü OSB tanısı, 9’u başka psikiyatrik tanılar aldı.
Sonuç: Bu çalışma Sivas İl Merkezi’nde OSB yaygınlık oranının %0.53 olduğunu ve aile hekimlerinin OSB farkındalıklarının ASE'lerinkinden daha yüksek olduğunu gösterdi. Sağlık çalışanlarının OSB'ye ilişkin farkındalıklarının artmasına yönelik eğitim programlarının OSB’li çocukların erken saptanmasına katkı sağlayabileceği kanaatindeyiz.
Anahtar Kelimeler
Otizm Spektrum Bozukluğu, OSB, yaygınlık, farkındalık, M-CHAT
Destekleyen Kurum
Cumhuriyet Üniversitesi Bilimsel Araştırma Projeleri (CÜBAP)
Proje Numarası
T-737
Teşekkür
Yazarlar katkılarından dolayı tüm katılımcılara ve ailelerine teşekkür eder.
Kaynakça
- 1. American Psychiatric Association. Diagnostic and statistical manual of mental disorders. 5th ed. Arlington, VA: American Psychiatric Association, 2013.
- 2. Motavalli Mukaddes N. Bebeklikten Erişkinliğe Otizm Aileler için Klavuz. Nobel Tıp Kitapevleri, 2017.
- 3. Motavalli Mukaddes N. Otizm Spektrum Bozuklukları Tanı ve Takip. Nobel Tıp Kitapevleri, 2013.
- 4. Steiner AM, Goldsmith TR, Snow AV, Chawarska K. Practitioner's guide to assessment of autism spectrum disorders in infants and toddlers. J Autism Dev Disord. 2012;42(6):1183-96. doi: 10.1007/s10803-011-1376-9.
- 5. Shattuck PT, Durkin M, Maenner M, Newschaffer C, Mandell DS, Wiggins L, et al. Timing of identification among children with an autism spectrum disorder: findings from a population-based surveillance study. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry. 2009;48(5):474-483. doi: 10.1097/CHI.0b013e31819b3848.
- 6. Erden G, Akçakın M, Gümüş Doğan D, Öztürk Ertem İ. Çocuk Hekimleri ve Otizm : Tanıda Zorluklar. Turkiye Klinikleri J Pediatr. 2010;19(1):9-15.
- 7. Dimian AF, Symons FJ, Wolff JJ. Delay to Early Intensive Behavioral Intervention and Educational Outcomes for a Medicaid-Enrolled Cohort of Children with Autism. J Autism Dev Disord. 2021;51(4):1054-1066. doi: 10.1007/s10803-020-04586-1.
- 8. Smythe T, Zuurmond M, Tann CJ, Gladstone M, Kuper H. Early intervention for children with developmental disabilities in low and middle-income countries–the case for action. International Health. 2020; ihaa044. doi: 10.1093/inthealth/ihaa044.
- 9. Autism and Developmental Disabilities Monitoring Network Surveillance Year 2008 Principal Investigators; Centers for Disease Control and Prevention. Prevalence of autism spectrum disorders--Autism and Developmental Disabilities Monitoring Network, 14 sites, United States, 2008. MMWR Surveill Summ. 2012;61(3):1-19.
- 10. Christensen DL, Braun KVN, Baio J, Bilder D, Charles J, Constantino JN, et al. Prevalence and Characteristics of Autism Spectrum Disorder Among Children Aged 8 Years - Autism and Developmental Disabilities Monitoring Network, 11 Sites, United States, 2012. MMWR Surveill Summ. 2018;65(13):1-23. doi: 10.15585/mmwr.ss6513a1.
