Aile Bireylerine Değinen Yahudi İspanyolcasi ve Türkçe Deyim ve Atasözlerinin Karşilaştirmasi: Göçün Kültüre Etkisi

Öz

Bu çalışmada Türkiye’de yaşayan Sefaradlar’ın ana dili olan Yahudi İspanyolcası ile Türkçe deyim ve atasözlerinde tasvir edilen Sefarad ve Türk aile yaşam tarzları arasındaki benzerlik ve farklılıkların bulunması amaçlanmaktadır. Bu deyim ve atasözleri dilbilimsel antropolojinin bir dalı olan bilişsel dilbilim alanına giren Kavramsal Eğretileme Kuramı’na göre karşılaştırılacaktır. Dolayısıyla, bu deyim ve atasözlerinin içindeki metaforik (mecazi) kelime kullanımlarına ve dilbilimsel yapılara antropolojik ve halkbilimsel kullanım sebepleri açıklanarak değinilecektir. Ayrıca Yahudi İspanyolcası ve Türkçe deyim ve atasözlerinde bahsedilen geleneklere de değinilecektir. Anne, baba, çocuk ve kardeşlere ilişkin deyim ve atasözleri seçilmiştir. Bilişsel Eğretileme Kuramı Lakoff ve Johnson tarafından 1980 yılında geliştirilmiştir. Göçün Musevi Sefaradlar’da kültürel değişime etkileri yüzyıllardır kullandıkları deyim ve atasözleri aracılığıyla incelenecektir.

Anahtar Kelimeler

• Dil,Kültürel Etkileşim,Antropolojik ve Bilişsel Dilbilim,Sefarad Kültürü,Türk Dili,Yahudi İspanyolcası,Deyim,Atasözleri,Göç ve Kültür

A Comparison of the Judeo-Spanish And Turkish Idioms and Proverbs Mentioning Family Members: The Effect of Immigration on Culture

Öz

In this study, it is aimed to discover the similarities and the differences between the Sephardic and Turkish family lives depicted in Judeo-Spanish, the mother tongue of Sephardim who live in Turkey, and Turkish idioms and proverbs. It is aimed to compare the idioms and proverbs in both languages within the framework of Conceptual Metaphor Theory that enters the field of cognitive linguistics that is a subfield of linguistic anthropology. Therefore, the metaphorical word uses and the linguistic structures of the idioms and proverbs will be mentioned by explaining the anthropological and folkloric reasons for which they are employed. Besides, the traditions of families depicted in Judeo-Spanish and Turkish idioms and proverbs will also be mentioned. The idioms and proverbs where the qualities of mothers, fathers, sons, daughters, brothers, and sisters are described are included in the study. Lakoff and Johnson developed the conceptual metaphor theory in 1980. The effects of immigration on the cultural transformation of the Sephardic Jews will be investigated through the idioms and proverbs that they have been using for centuries

Anahtar Kelimeler

• Language,Cultural Contact,Anthropological and Cognitive Linguistics,Sephardic Culture,Turkish Language,JudeoSpanish,Idioms,Proverbs,Immigration and Culture

Kaynakça

1. Agiş, F. D. (2007). A Comparative Cognitive Pragmatic Approach to the Judeo-Spanish and Turkish Proverbs and Idioms that Express Emotions. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Ankara, 2007.
2. Aksoy, Ö. A. (1988). Atasözleri ve Deyimler Sözlüğü, I - II. Istanbul: İnkılâp, 1988.
3. Alalu, S., Arditi, K., Asayas, E., Basmacı, T., Ender, F., Haleva, B., Maya, D.,
4. Pardo, N. ve Yanarocak, S. (2001). Yahudilikte Kavram ve Değerler: Dinsel Bayramlar - Dinsel Kavramlar - Dinsel Gereçler. İstanbul: Gözlem Gazetecilik Basın ve Yayın A.Ş.
5. Bardavid, Beki. (1997). “Bizim Hoca - Nasreddin Hoca.” Toplumbilim. 6, ss. 87 - 96.
6. Bardavid, B. ve Ender, F. (2006). Trezoro Sefaradi: Folklor de la Famiya Djudiya. Istanbul: Gözlem Gazetecilik Basın ve Yayın A.Ş.
7. Cardenas, J. (2004). “Judeo-Spanish and the Lexicalist Morphology Hypothesis: A Vindication of Inflectional and Derivational Morphology.” California Linguistic Notes, 29 / 1.
8. Clewlow, D. F. (1990). Judeo-Spanish: An Example from Rhodes. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi, British Columbia Üniversitesi, British Columbia.

9. Gerson - Şarhon, K. (2012). “Judeo-Espanyol Dil ve Kültürü.” Sephardic Center:
10. Hengirmen, M. (1999). Dilbilgisi ve Dilbilim Terimleri Sözlüğü. Ankara: Engin.
11. Hooke, S. H. (1991). Middle Eastern Mythology. London: Penguin Books, 1991.
12. Lakoff, G. (1995). “Metaphor, morality, and politics, or, why conservatives have left liberals in the dust.” Social Research, 62 / 2, ss. 177-213.
13. Sağlam, M. Y. Atasözleri: Kaybolan Kültür Mirasımız. Ankara: Ürün Yayınları, 2004.
14. Sansal, B. (1996-2016). About Turkey: http://www.allaboutturkey.com/nasreddin.htm, erişim: 30/12/2016.
15. Schwarzwald, O. (1993) “Morphological Aspects in the Development of Judeo-Spanish.” Folia Linguistica, 5 / 27, ss 27 – 44.
16. Sephiha, H. V. (1977). L'Agonie des Judéo-espagnols. Paris: Entente.
17. Shaul, E. 1994. Folklor de los Judios de Turkiya. Istanbul: Isis.