Araştırma Makalesi

Kuzey Mezopotamya ve Kuzey Levant’ta Geç Neolitik 1-2 (MÖ. 7000-6300): Geçim Ekonomisi, Maddi Kültür, İlk Çanak-Çömlekler ve Kültürel Temas

Cilt: 5 Sayı: 2 30 Kasım 2019
PDF İndir
EN TR

Kuzey Mezopotamya ve Kuzey Levant’ta Geç Neolitik 1-2 (MÖ. 7000-6300): Geçim Ekonomisi, Maddi Kültür, İlk Çanak-Çömlekler ve Kültürel Temas

Öz

MÖ. 7. binyıl pek çok bakımdan Yakın-Doğu Tarihi’nde bir dönüm noktasıdır. Zira 7. binyıl başlarken Çanak-Çömleksiz Neolitik (Erken Neolitik: MÖ. 10000-7000) tamamlanmış ve onun yerini Çanak-Çömlekli Neolitik (Geç Neolitik: MÖ. 7000-5500) almıştır. Geç Neolitik’te önceki devrin anıtsal mimarisinden ve mega-köylerinden eser yoktur. Bu yüzden MÖ 7. binyıl toplumlarının kültürel açıdan “gerileme” yaşadıkları ve karmaşık toplum adımlarının zayıfladığı yanılgısına düşülür. Oysa küçülen köylerde hareketli (yarı-göçebe) çobanlık uygulamalarına geçilmiş; avcı-toplayıcı pratikler zayıflamış, geçim ekonomisi büyük ölçüde çiftçilik-besiciliğe dayalı hale gelmiş; çömlek teknolojisi geliştikçe besin saklama ve taşıma olanakları artmış; ikincil ürünler devrimi sayesinde evcil hayvanların eti kadar sütü ve yününden de yararlanılır olmuştur. İklimdeki soğuma ve kuraklaşma, Neolitik toplumlarının doğaya karşı mukavemetini artıran bir faktördür. İşte böylesi dönüşümler çağında, Yukarı Mezopotamya ve Kuzey Levant’ta ilk çanak-çömleklerin üretildiğini görüyoruz. Bu metnin odaklandığı tarih aralığı, ilk bölgesel kültürlerin ya da kültürel etkileşim evrenlerinin ortaya çıkışından hemen öncesidir. Makalenin amacı, Hassuna, Samarra ve Halaf kültürleri doğmadan önce, Akdeniz kıyılarından Kuzey Irak’a uzanan (Ras Şamra – Jarmo) 900 km.’lik bir hat boyunca kültürel temasın yoğunluğunu ve Geç Neolitik 1-2 (MÖ 7000-6300) toplumlarının bu sayede aynı geçim ekonomisi ve maddi kültürde birleştiklerini kanıtlamaktır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akkermans, P. M. M. G. (2014). Settlement and Emergent Complexity in Western Syria, c. 7000-2500 BCE. C. Renfrew ve P. Bahn (Eds.), The Cambridge World Prehistory (ss. 1462-1473). Cambridge: Cambridge University Press.
  2. Bader, N. O. (1993a). Results of the Excavations at the Early Agricultural Site of Kültepe in Northern Iraq. N. Yoffee ve J. J. Clark (Eds.), Early Stages in the Evolution of Mesopotamian Civilization: Soviet Excavations in Northern Iraq (ss. 55-62). Tucson: University of Arizona Press.
  3. Bader, N. O. 1993b. Summary of the Earliest Agriculturalists of Northern Mesopotamia. N. Yoffee ve J. J. Clark (Eds.), Early Stages in the Evolution of Mesopotamian Civilization: Soviet Excavations in Northern Iraq (ss. 63-71). Tucson: University of Arizona Press.
  4. Bader, N. O. 1993c. The Early Agricultural Settlement of Tell Sotto. N. Yoffee ve J. J. Clark (Eds.), Early Stages in the Evolution of Mesopotamian Civilization: Soviet Excavations in Northern Iraq (ss. 41-54). Tucson: University of Arizona Press.
  5. Balkan-Atlı, N. ve Özbaşaran, M. (2018). Akarçay Tepe, Metu-Taçdam, http://tacdam.metu.edu.tr/akarcay-tepe (01 Şubat 2018).
  6. Belcher, E. H. (2014). Embodiment of the Halaf: Sixth Millennium Figurines from Northern Mesopotamia (Ph.D. Thesis), Graduate School of Arts and Sciences, Columbia University, New York.
  7. Borrell, Ferran ve Vicente, Oriol. (2012). Sourcing the flint raw materials found at the Neolithic complex of Mamarrul Nasr (Douara Basin, Syria). F. Borrell Tena, M. Bouso García, A. Gómez Bach, C. Tornero Dacasa ve O. Vicente Campos (Eds.), Broadening Horizons 3. Conference of Young Researchers Working in the Ancient Near East (ss. 85-100). Bellaterra: Universitat Autònoma de Barcelona Servei de Publicacions.
  8. Bryce, T. ve Birkett-Rees, J. (2016). Atlas of the Ancient Near East: From Prehistoric Times to the Roman Imperial Period. Oxon: Routledge.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

30 Kasım 2019

Gönderilme Tarihi

11 Şubat 2019

Kabul Tarihi

6 Temmuz 2019

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2019 Cilt: 5 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Çıvgın, İ. (2019). Kuzey Mezopotamya ve Kuzey Levant’ta Geç Neolitik 1-2 (MÖ. 7000-6300): Geçim Ekonomisi, Maddi Kültür, İlk Çanak-Çömlekler ve Kültürel Temas. Current Research in Social Sciences, 5(2), 95-129. https://doi.org/10.30613/curesosc.525427
AMA
1.Çıvgın İ. Kuzey Mezopotamya ve Kuzey Levant’ta Geç Neolitik 1-2 (MÖ. 7000-6300): Geçim Ekonomisi, Maddi Kültür, İlk Çanak-Çömlekler ve Kültürel Temas. Curr Res Soc Sci. 2019;5(2):95-129. doi:10.30613/curesosc.525427
Chicago
Çıvgın, İzzet. 2019. “Kuzey Mezopotamya ve Kuzey Levant’ta Geç Neolitik 1-2 (MÖ. 7000-6300): Geçim Ekonomisi, Maddi Kültür, İlk Çanak-Çömlekler ve Kültürel Temas”. Current Research in Social Sciences 5 (2): 95-129. https://doi.org/10.30613/curesosc.525427.
EndNote
Çıvgın İ (01 Kasım 2019) Kuzey Mezopotamya ve Kuzey Levant’ta Geç Neolitik 1-2 (MÖ. 7000-6300): Geçim Ekonomisi, Maddi Kültür, İlk Çanak-Çömlekler ve Kültürel Temas. Current Research in Social Sciences 5 2 95–129.
IEEE
[1]İ. Çıvgın, “Kuzey Mezopotamya ve Kuzey Levant’ta Geç Neolitik 1-2 (MÖ. 7000-6300): Geçim Ekonomisi, Maddi Kültür, İlk Çanak-Çömlekler ve Kültürel Temas”, Curr Res Soc Sci, c. 5, sy 2, ss. 95–129, Kas. 2019, doi: 10.30613/curesosc.525427.
ISNAD
Çıvgın, İzzet. “Kuzey Mezopotamya ve Kuzey Levant’ta Geç Neolitik 1-2 (MÖ. 7000-6300): Geçim Ekonomisi, Maddi Kültür, İlk Çanak-Çömlekler ve Kültürel Temas”. Current Research in Social Sciences 5/2 (01 Kasım 2019): 95-129. https://doi.org/10.30613/curesosc.525427.
JAMA
1.Çıvgın İ. Kuzey Mezopotamya ve Kuzey Levant’ta Geç Neolitik 1-2 (MÖ. 7000-6300): Geçim Ekonomisi, Maddi Kültür, İlk Çanak-Çömlekler ve Kültürel Temas. Curr Res Soc Sci. 2019;5:95–129.
MLA
Çıvgın, İzzet. “Kuzey Mezopotamya ve Kuzey Levant’ta Geç Neolitik 1-2 (MÖ. 7000-6300): Geçim Ekonomisi, Maddi Kültür, İlk Çanak-Çömlekler ve Kültürel Temas”. Current Research in Social Sciences, c. 5, sy 2, Kasım 2019, ss. 95-129, doi:10.30613/curesosc.525427.
Vancouver
1.İzzet Çıvgın. Kuzey Mezopotamya ve Kuzey Levant’ta Geç Neolitik 1-2 (MÖ. 7000-6300): Geçim Ekonomisi, Maddi Kültür, İlk Çanak-Çömlekler ve Kültürel Temas. Curr Res Soc Sci. 01 Kasım 2019;5(2):95-129. doi:10.30613/curesosc.525427

Cited By