ANALYSIS OF THE FINANCIAL EFFECTS OF COVID 19 AND THE RUSSIA-UKRAINE WAR ON THE HEALTH SECTOR: THE CASE OF BIST COMPANIES

Öz

The Covid-19 pandemic, caused by the SARS-CoV-2 virus, which emerged in Wuhan, the capital of the Hubei region of China on November 17, 2019, spread rapidly to 6 continents and countries and is the first pandemic caused by coronaviruses. In the so-called "new normal" period, when the social and commercial difficulties brought by Covid-19 were gradually overcome, the war that started with Russia's invasion of Ukraine on February 24, 2022 started a new troubled period for our world in the health, social, economic, and commercial dimensions. This research aims to examine, in conjunction with the Covid-19 effects of the war between Russia and Ukraine, as the pre-pandemic and post-pandemic financial crisis and the reflections of Covid-19 are still worldwide, via medical services and medical companies traded in the (BIST) Stock Exchange, Istanbul Inc. The study is the first and original study that deals with the effects of the war after Covid-19. In the study, which is quantitative as a research method, the financial statements of 5 companies operating in the health sector in Borsa Istanbul for the years 2017-2022 were examined to measure the impact of the Covid period. The financial statements of the 9th month of 2022, on the other hand, were examined to measure the impact of the Russia-Ukraine war on the health sector. Trend analysis was used to analyze and interpret the financial statements. As a result of the research, it was found that health companies were positively affected by the Covid-19 process, while the increase in energy prices, the deterioration of supply chains, the disruptions in logistics systems, and the increase in inflation caused by the Russia-Ukraine war had negative financial effects.

Anahtar Kelimeler

• Covid-19
• War
• Financial Impact

COVID-19 VE RUSYA-UKRAYNA SAVAŞININ SAĞLIK SEKTÖRÜNE FİNANSAL ETKİLERİNİN ANALİZİ: BİST ŞİRKETLERİ ÖRNEĞİ

Öz

17 Kasım 2019 tarihinde Çin'in Hubei bölgesinin başkenti olan Wuhan'da ortaya çıkan SARS-CoV-2 virüsünün neden olduğu Covid-19 pandemisi, hızlı bir şekilde 6 kıta ve ülkelere yayılım göstermiş olup, korona virüslerin neden olduğu ilk pandemidir. Covid-19’un getirdiği sosyal ve ticari zorlukların yavaş yavaş atlatıldığı "yeni normal" olarak adlandırılan dönemde 24 Şubat 2022’de Rusya’nın Ukrayna’yı işgali ile başlayan savaş, sağlık, sosyal, ekonomik ve ticari boyutlarda dünyamız için yeni bir sıkıntılı dönemi başlatmıştır. Bu araştırmanın amacı, (BİST)Borsa İstanbul AŞ.’de işlem gören tıbbi hizmetler ve medikal şirketler aracılığıyla pandemi öncesi ve sonrası yaşanan finansal krizi ve Covid-19'un yansımaları hala dünya çapında devam ederken, Rusya ve Ukrayna arasındaki savaşın finansal etkilerini Covid-19 etkileri ile beraber incelemektir. Çalışma Covid-19 sonrası savaşın etkilerini ele alan ilk ve özgün bir çalışma niteliği taşımaktadır. Araştırma yöntemi olarak nicel nitelikte olan çalışmada, Borsa İstanbul A.Ş’de sağlık sektöründe faaliyet gösteren 5 şirketin 2017-2022 yıllarına ait mali tabloları Covıd dönemindeki etkiyi ölçme amacıyla incelenmiş olup, 2022 yılına ait yayınlanan 9. aya ait mali tablolar ise Rusya-Ukrayna savaşının sağlık sektörü üzerindeki etkisini ölçme amacıyla incelenmiştir. Mali tabloları analiz etmek ve yorumlamak için trend analizi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, sağlık şirketlerinin Covid-19 sürecinden olumlu etkilendiği, Rusya-Ukrayna savaşının getirdiği enerji fiyatlarının artması, tedarik zincirlerinin bozulması, lojistik sistemlerindeki aksamalar ve enflasyonun artışı ile beraber finansal açıdan olumsuz etkilerinin olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Covid-19
• Savaş
• Finansal Etki

Kaynakça

1. Ahsan, S. (2022a). Children’s health caught up in Ukraine conflict. The Lancet, 399(10329), e14. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(22)00475-5
2. Ahsan, S. (2022b). Ukrainian health workers respond to war. The Lancet, 399(10328), 896. https://doi.org/10.1016/S0140-6736(22)00413-5
3. Alnahhas, H., Mishori, R., & Heisler, M. (2022). Hospitals and healthcare workers must be protected from the waging of war. BMJ, o764. https://doi.org/10.1136/bmj.o764
4. Baltaci, A. (2022). Rusya Ukrayna Savaşı Kapsamında Türkiye’nin Siyasi ve Ekonomik Rolü. Behnassi, M., & El Haiba, M. (2022). Implications of the Russia–Ukraine war for global food security. Nature Human Behaviour, 6(6), 754-755. https://doi.org/10.1038/s41562-022-01391-x
5. Bilim Kurulu Çalışması. (2020). COVID-19 (SARS-CoV2 ENFEKSİYONU) REHBER. https://toraks.org.tr/site/sf/nmf/pre_migration/0cd6655ae86e94eec61e88ab75cc757d8eaa1df39ce43d3c871b3d715afde5b6.pdf
6. Bitkisel Üretim Genel Müdürlüğü & Tarla ve Bahçe Bitkileri Daire Başkanlığı. (2022). Buğday Mayıs Bülteni.pdf. https://www.tarimorman.gov.tr/BUGEM/Belgeler/B%C3%BCltenler/MAYIS%202022/Bu%C4%9Fday%20May%C4%B1s%20B%C3%BClteni.pdf
7. Burki, T. K. (2022). Health of Ukranian citizens under threat from conflict and displacement. The Lancet Respiratory Medicine, 10(5), e49. https://doi.org/10.1016/S2213-2600(22)00093-5
8. Cai, H., Bai, W., Zheng, Y., Zhang, L., Cheung, T., Zhaohui, S., Jackson, T., & Xiang, Y.-T. (2022). International collaboration for addressing mental health crisis among child and adolescent refugees during Russia-Ukraine war. Asian Journal of Psychiatry, 72, 103109. https://doi.org/10.1016/j.ajp.2022.103109

9. Choudhary, O. P., Saied, A. A., Priyanka, Ali, R. K., & Maulud, S. Q. (2022). Russo-Ukrainian war: An unexpected event during the COVID-19 pandemic. Travel Medicine and Infectious Disease, 48, 102346. https://doi.org/10.1016/j.tmaid.2022.102346
10. Chumachenko, D., & Chumachenko, T. (2022). Impact of war on the dynamics of COVID-19 in Ukraine. BMJ Global Health, 7(4), e009173. https://doi.org/10.1136/bmjgh-2022-009173
11. Çil Koçyi̇ğit, S., Biyik, E., & Ertaş, Ş. (2022). Özel Bir Sağlık İşletmesinin Finansal Performansının Trend Analizi ile Değerlendirilmesi. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 22(1), 165-180. https://doi.org/10.11616/asbi.1015793
12. Fontanarosa, P. B., Flanagin, A., & Golub, R. M. (2022). Catastrophic Health Consequences of the War in Ukraine. JAMA, 327(16), 1549-1550. https://doi.org/10.1001/jama.2022.6046
13. Leon, D. A., Jdanov, D., Gerry, C. J., Grigoriev, P., Jasilionis, D., McKee, M., Meslé, F., Penina, O., Twigg, J., Vallin, J., & Vågerö, D. (2022). The Russian invasion of Ukraine and its public health consequences. The Lancet Regional Health - Europe, 15, 100358. https://doi.org/10.1016/j.lanepe.2022.100358
14. Liadze, I., Macchiarelli, C., Mortimer-Lee, P., & Juanino, P. S. (2022). The Economic Costs of the Russia- Ukraine Conflict. 32, 12.
15. Ludvigsson, J. F., & Loboda, A. (2022). Systematic review of health and disease in Ukrainian children highlights poor child health and challenges for those treating refugees. Acta Paediatrica, 111(7), 1341-1353. https://doi.org/10.1111/apa.16370
16. Malchrzak, W., Babicki, M., Pokorna-Kałwak, D., Doniec, Z., & Mastalerz-Migas, A. (2022). COVID-19 Vaccination and Ukrainian Refugees in Poland during Russian–Ukrainian War—Narrative Review. Vaccines, 10(6), 955. https://doi.org/10.3390/vaccines10060955
17. Murphy, A., Fuhr, D., Roberts, B., Jarvis, C. I., Tarasenko, A., & McKee, M. (2022). The health needs of refugees from Ukraine. BMJ, o864. https://doi.org/10.1136/bmj.o864
18. OECD. (2022). Impacts of the Russian invasion of Ukraine on financial market conditions and resilience: Assessment of global financial markets. Organisation for Economic Co-operation and Development. https://www.oecd-ilibrary.org/finance-and-investment/impacts-of-the-russian-invasion-of-ukraine-on-financial-market-conditions-and-resilience_879c9322-en
19. Özari̇, Ç. (2019). TREND ANALİZİ VE GRİ İLİŞKİSEL ANALİZ YÖNTEMLERİYLE FİNANSAL PERFORMANS ANALİZİ. R&S - Research Studies Anatolia Journal, 230-246. https://doi.org/10.33723/rs.521748 Özgel, F. (2007). İlaç sektöründe Mali Tablo Analizi Ve Bir Uygulama—ProQuest. https://www.proquest.com/openview/e9b10ac814712afe48df662dd33c7825/1?pq-origsite=gscholar&cbl=2026366&diss=y
20. Tinari, S. (2022). Covid-19: Ukraine conflict calls Russia’s vaccine diplomacy into question. BMJ, o626. https://doi.org/10.1136/bmj.o626
21. Uğraş Di̇kmen, A., Kina, M., Özkan, S., & İlhan, M. N. (2020). COVID-19 Epidemiyolojisi: Pandemiden Ne Öğrendik. JOURNAL OF BIOTECHNOLOGY AND STRATEGIC HEALTH RESEARCH. https://doi.org/10.34084/bshr.715153
22. Ultan, M. Ö., & Saygin, D. (2022). Avrupa Birliği-Rusya Enerji İlişkilerinde Azerbaycan Alternatifi. Bilig, 87-114. https://doi.org/10.12995/bilig.10104
23. Yurtsizoğlu, Z. (2021). Salgın Dönemi Kulüp Hisse Değerlerinde Ekonomik Kayıplar (Trend Analizi). Avrasya Spor Bilimleri ve Eğitim Dergisi, 128-140. https://doi.org/10.47778/ejsse.993657
24. İNTERENET KAYNAKLARI Eurostat İnternet adresi URL: https://ec.europa.eu/eurostat/cache/infographs/energy/bloc-2c.html?lang=en
25. G20 Ekonomilerinin Enflasyon Projeksiyonları URL: https://www.oecd.org/economic-outlook/
26. Kamuyu Aydınlatma Platformu Selçuk Ecza Deposu Ticaret ve Sanayi A.Ş. Bilançosu URL: https://www.kap.org.tr/tr/sirket-bilgileri/ozet/1420-selcuk-ecza-deposu-ticaret-ve-sanayi-a-s
27. Kamuyu Aydınlatma Platformu Deva Holding A.Ş. Bilançosu URL: https://www.kap.org.tr/tr/sirket-bilgileri/ozet/916-deva-holding-a-s
28. Kamuyu Aydınlatma Platformu Eis Eczacıbaşı İlaç Sınai ve Finansal Yatırımlar Sanayi ve Ticaret A.Ş. Bilançosu URL: https://www.kap.org.tr/tr/sirket-bilgileri/ozet/939-eis-eczacibasi-ilac-sinai-ve-finansal-yatirimlar-sanayi-ve-ticaret-a-s
29. Kamuyu Aydınlatma Platformu Mlp Sağlık Hizmetleri A.Ş. Bilançosu URL: https://www.kap.org.tr/tr/sirket-bilgileri/ozet/2118-mlp-saglik-hizmetleri-a-s
30. Kamuyu Aydınlatma Platformu Rta Laboratuvarları Biyolojik Ürünler İlaç ve Makine Sanayi A.Ş. Bilançosu URL: https://www.kap.org.tr/tr/sirket-bilgileri/ozet/2258-rta-laboratuvarlari-biyolojik-urunler-ilac-ve-makine-sanayi-ticaret-a-s
31. OECD URL: https://www.oecd.org/countries/ukraine/statement-from-the-oecd-council-on-further-measures-in-response-to-russia-s-large-scale-aggression-against-ukraine.htm
32. Sağlık Harcamaları ve Finansmanı URL: https://stats.oecd.org/Index.aspx?DataSetCode=SHA
33. Sağlık Harcamaları İstatistikleri URL: https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Saglik-Harcamalari-Istatistikleri-2020-37192