AVRUPA’YA YÖNELEN GÖÇÜN REFAH ARAYIŞI VE KİMLİĞİNİN GENİŞLETİLMİŞ ÇEKİM MODELİ KAPSAMINDA DEĞERLENDİRİLMESİ

Öz

Göç hareketleri, ölüm, korku, baskı ya da daha iyi gelir ve sosyal yaşam koşulları gibi faktörler ile yakından ilişkilidir. Geçmişten günümüzde çeşitliliği artan göç hareketleri, göçmen, mülteci ve sığınmacı gibi yeni kavramları ortaya çıkararak bu alanla ilgili hukuki terminolojiyi derinleştirmektedir. Göçe teşvik eden ve zorlayan faktörlerin göç üzerindeki olası etkilerini araştırma hususunda yararlanılan ve genişletilebilir bir yapıya sahip olan çekim modeli, yapılan birçok göç araştırmasında kullanılmaktadır. Bu çalışmada, Dünya’da en çok göç veren ülkelerin yer aldığı Afrika, Asya ve Orta Doğu’dan, en çok göçmen kabul eden Avrupa ülkelerine göç hareketleri, 6 orijin ülke ve 10 varış noktası özelinde 2015-2020 dönemi için statik panel veri analizi ile incelenmiştir. Driscoll-Kraay regresyon analizi uygulanan çekim modelinden elde edilen bulgulara göre, göç edilen bölgedeki nüfus ve gelir düzeyi göç hareketlerini etkilerken; genişletilmiş çekim modelinden ekonomik, sosyal ve siyasi faktörlerin göç hareketleri üzerinde anlamlı olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Mesafe faktörü her iki modelde de göçü etkileyen anlamlı bir değişken olarak tespit edilmiştir. Ekonomik ve siyasi koşulların göç üzerindeki anlamlı etkisi, göç edenlerin hem göçmen hem de mülteci/sığınmacı kimliğine sahip olduğunu göstermektedir. Bu sonuçlara göre, göç politikalarının göçmen kimliğini dikkate alan çerçevede oluşturulması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Göç
• Avrupa
• Avrupa’ya Göç
• Çekim Modeli

EVALUATION OF THE PROSPERITY SEEKING AND IDENTITY OF MIGRATION TO EUROPE WITHIN THE SCOPE OF THE AUGMENTED GRAVITY MODEL

Öz

Migration movements are closely related to factors such as death, fear, oppression as well as better income and social living conditions. Migration movements, whose diversity is increasing today, introduce new concepts such as migrants, refugees and asylum seekers and contribute to the legal terminology on this field. The gravity model, which is used to investigate the possible effects of factors that drive and force migration on migration and has an extensible structure, is used in many migration studies. In this research, migration movements from Africa, Asia and the Middle East sending the most migrants to the European countries recieving the most migrants are examined with static panel data analysis in terms of 6 origin and 10 destionation countries for 2015-2020 period. According to the gravity model applied with the Driscoll-Kraay regression analysis, factors such as population and income level in the destionation region affect the migration movements. As for the augmented gravity model, it has been concluded that economic, social and political factors are significant on migration movements. In both models, the distance was determined as a significant factor over migration. Effect of economic and political conditions on migration shows that those who migrate have both immigrant and refugee/refugee identities. Hence it is suggested to create a framework for migration policies that takes identity of migrant into consideration.

Anahtar Kelimeler

• Migration
• Europe
• Migration to Europe
• Gravity Model

Kaynakça

1. Abel, G. vd. (2019, 25 Eylül). Driving factors of Asian international migration flows. Asian Population Studies, 15(3), 243-265.
2. Agbola, F. W. & Acupan, A. B. (2010, Aralık). An empirical analysis of international labour migration in the Philippines. Economic Systems, 34(4), 386–396. https://doi.org/10.1016/j.ecosys.2010.03.002.
3. Aktaş, M. (2015, 29 Temmuz). Ücret odaklı işgücü hareketliliğinin işgücü piyasalarına etkileri. Tesam Akademi Dergisi, 2(2), 197-219. ISSN: 2148 – 2462.
4. Akyıldız, İ. E. (2016, Aralık). Göç teorilerinin karşılaştırmalı analizi. Bursa Uludağ Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 35(2), 127-176.
5. Bakır, A. & Pekin, S. (2019, 23 Ekim). Kuzey Suriye’deki Türkmen yerleşimlerinin çağdaş tarihi ve stratejik altyapısı üzerine genel bir değerlendirme. Türk Dünyası Araştırmaları Vakfı, 123(242), 89-130.
6. Baltagi, B. H. (2005). Econometric analysis of panel data. 3. Baskı, Chester: John Wiley & Sons Ltd. Press.
7. Bertocchi, G. & Strozzi, C. (2008, 8 Mayıs). International migration and the role of institutions. Public Choice, 137, 81-102. https://doi.org/10.1007/s11127-008-9314-x.
8. Bindak, R. (2015, 13 Temmuz). İller arası göç tahmini için bir çekim (cazibe) modeli önerisi. Social Sciences Research Journal, 4(2), 111-120. ISSN: 2147-5237.

9. Bingöl, O. (2013, 1 Mayıs). Somali’de barış ve kalkınma sürecinde Türkiye’nin rolü. Akademik Bakış Dergisi, 7(13), 81-106. https://doi.org/10.19060/gav.31799.
10. Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği Türkiye Temsilciliği (BMMYKTT) (2021, 10 Temmuz). Mültecilerin hukuki statüsüne ilişkin sözleşme. http://www.multeci.org.tr/wp-content/uploads/2016/12/1951-CenevreSozlesmesi-1.pdf.
11. Bölükbaşı, O. F. (2018, 13 Aralık). Çok boyutlu panel veri modelleri: Firma karakteristiklerinin sermaye yapısı üzerindeki etkilerinin incelenmesi [Doktora Tezi, Marmara Üniversitesi].
12. Clark, X. vd. (2007, Mayıs). Explaining U.S. immigration, 1971-1998. The Review of Economics and Statistics, 8(2), 359-373.
13. Çetin, C. (2019, 15 Aralık). Gravity approach applied to Central Asian migration flow. Göç Araştırmaları Dergisi, 5(2), 190-214.
14. D’agostino, R. vd. (1990, Kasım). A suggestion for using powerful and informative tests of normality. The American Statistican, 44(4), 316-321. https://doi.org/10.2307/2684359.
15. Dedeoğlu, D. & Genç, D. H. (2017, 26 Ekim). Turkish migration to Europe: A modified gravity model analysis. IZA Journal of Development and Migration, 7(17), s. 1-19. https://doi.org/10.1186/s40176-017-0097-z.
16. Develi, E. S. (2017, 30 Kasım). 21. yüzyılda göç olgusu: Uluslararası göç teorilerinin ekonomik politiği. Süleyman Demirel Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 22(Göç Özel Sayısı), 1343-1353.
17. Dinçer, G. & Muratoğlu, Y. (2014, Ekim). Türkiye’den OECD ülkelerine gerçekleşen göçün çekim modeli ile analizi. MPRA Paper 62201, University Library of Munich, Germany.
18. Dücan, E. ve Akal, M. (2017, 1 Mart). Komşu ülkelerle yapılan dış ticaretin dyy girişleri üzerine etkisi: Gelişmekte olan ülkeler için panel veri analizi. Uluslararası Ekonomik Araştırmalar Dergisi, 3(1), 63-80. e-ISSN: 2149-8377.
19. Ela Özcan, E. D. (2016, 1 Şubat). Çağdaş göç teorileri üzerine bir değerlendirme. İş ve Hayat, 2(4), 183-2015.
20. Fitzgerald, J. vd. (2014, Temmuz). Defying the law of gravity: The political economy of international migration. World Politics, 66(3), 406-445. doi:10.1017/S0043887114000112.
21. Greenwood, M. J. (2005). Modelin Migration. Encyclopedia of Social Measurement, 725-734.
22. Görgün, M. (2017, 30 Kasım). Küreselleşme sürecinde göçmen ilişkileri ağının önemi. Süleyman Demirel Üniversitesi İİBF Dergisi, 22(22), 1317-1327.
23. Gül, H. & Yerdelen Tatoğlu, F. (2019, 30 Haziran). Turizm talebinin panel çekim modeli ile analizi. Turizm Akademik Dergisi, 6(1), 49-60.
24. Hoşca, F. (2020, 5 Mayıs). Sudan’da Türkçe öğretiminde karşılaşılan zorluklar. Sosyal Bilimler Akademi Dergisi, 3(1), 77-87. https://doi.org/10.38004/sobad.718327.
25. Hsiao, C. (2003). Analysis of panel data, United Kingdom: Cambridge University Press, 562s.
26. Iancu, N. vd. (2017, 14 Mart). The use of the gravity model in forecasting the flows of emigrant in EU countries. Technological and Economic Development of Economy, 23(2), 392-409. https://doi.org/10.3846/20294913.2016.1213194.
27. International Organization For Migration (IOM) (2021, 6 Nisan). Göç terimleri sözlüğü. https://publications.iom.int/system/files/pdf/iml31_turkish_2ndedition.pdf.
28. Karakaş, S. (2008). Çoklu doğrusal bağlantı problemi ve yanlı regresyon tahmincileri. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ekonometri Anabilim Dalı, İstanbul.
29. Karemera, D. vd. (2000, 4 Ekim). A gravity model analysis of international migration to North America. Applied Economics, 32(13), 1745-1755. https://doi.org/10.1080/000368400421093.
30. Kayıran, M. & Saygın, S. (2015, 20 Haziran). Irak Türkmenleri. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, (31), 273-292.
31. Kim, K. & Cohen, J. E. (2010, Ekim). Determinants of ınternational migration flows to and from industrialized countries: A panel data approach beyond gravity. International Migration Review, 44(4), 899-932. https://doi.org/10.1111/j.1747-7379.2010.00830.x.
32. Köseoğlu, M. & Artan, G. (2020, 25 Mart). Göç, işsizlik ve gelir arasındaki ilişkilerin analizi: OECD ülkeleri örneği. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 6(1), 61-81. https://doi.org/10.20979/ueyd.671530.
33. Kutbay, H. (2019, 31 Aralık). Vergi gelirlerini etkileyen faktörler: Seçilmiş ülkeler için panel veri analizi. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 6(3), 602-617. https://doi.org/10.30798/makuiibf.519599.
34. Lee, E. S. (1966). A theory of migration. Demograpy, 3(1), 47-57. https://doi.org/10.2307/2060063.
35. Lewer, J. & Berg, H. V. D. (2008, Nisan). A gravity model of immigration. Economics Letters, 99(2008), 164-167. https://doi.org/10.1016/j.econlet.2007.06.019.
36. Linnemann, H. (1966). An Econometric Study of International Trade Flows. Holland Publishing, Amsterdam.
37. Massey, D. vd. (1993, Eylül). Theories of international migration: A review and appraisal. Population and Development Review, 19(3), 431-466. https://doi.org/10.2307/2938462.
38. Muratoğlu, G. ve Muratoğlu, Y. (2016, 27 Aralık). Immigration to the OECD countries from Turkey in 1960-2010 Period: A gravity model approach. Bulletin of Economic Theory and Analysis, 1(1), 51-69. https://doi.org/10.25229/beta.266928.
39. Olcay, Z. (2012, 8 Mart). Mülteci-göçmen belirsizliğinde iklim mültecileri. Türkiye Barolar Birliği (TBB) Dergisi, 99, 229-240.
40. Ortega, F. & Peri, G. (2009, Mart). The Causes and effects of international migrations: Evidence from OECD countries 1980-2005. National Bureau of Economic Research, Working Paper 14833, https://www.nber.org/papers/w14833.
41. Park, H. M. (2011, 19 Ekim). Practical guides to panel data modeling: A step by step analysis using stata. Tutorial Working Paper, Graduate School of International Relations, International University of Japan, https://www.iuj.ac.jp/faculty/kucc625/method/panel/panel_iuj.pdf.
42. Pietrzak, M. B. vd. (2012, Aralık). The analysis of interregional migrations in Poland in the period 2004–2010 Using panel gravity model. Dynamic Econometric Models, 12(212), 111-122. https://doi.org/10.12775/DEM.2012.008
43. Ramos, R (2016, Şubat). Gravity models: A tool for migration analysis. University of Barcelona, Spain, IZA World of Labor, (239), 1-10.
44. Ramos, R. & Suriñach, J. (2013, Ekim). A gravity model of migration between the ENC and the EU. IZA – Institute of Labor Economics, IZA Discussion Papers No. 7700.
45. Ravenstein, E.G. (1885, Haziran). Laws of migration. Journal of the Statistical Society, 48(2), 167-235. https://doi.org/10.2307/2979181.
46. Research and Expertise on the World Economy (CEPII) (2021, 9 Eylül). Databases and models. http://www.cepii.fr/CEPII/en/bdd_modele/bdd_modele.asp.
47. Stouffer, S. A. (1940, Aralık). Intervening Opportunities: A theory relating mobility and distance. American Sociological Review, 5(6), 845-867. https://doi.org/10.2307/2084520.
48. T.C. Göç İdaresi Başkanlığı (2021, 15 Aralık). Avrupa Birliği’nde geçici koruma. https://www.goc.gov.tr/avrupa-birliginde-gecici-koruma.
49. T.C. Milli Savunma Bakanlığı Harita Genel Müdürlüğü (2021, 26 Aralık). Dünya siyasi haritası. https://www.harita.gov.tr/uploads/files/products/dunya-siyasi-haritasi--1562.pdf.
50. Temizyürek, F. & Boylu, E. (2015). İran’da Türkçe’nin dünü ve bugünü. Hacettepe Üniversitesi Yabancı Dil Olarak Türkçe Araştırmaları Dergisi, Kış(2), 95-106
51. The Global Economy (2021, 16 Nisan). Security threats index - country rankings. https://www.theglobaleconomy.com/rankings/security_threats_index/.
52. The Heritage Foundation (2021, 16 Nisan). Index of economic freedom. https://www.heritage.org/index/explore.
53. The United Nations (2021, 16 Nisan). Refugee data finder. https://www.unhcr.org/refugee-statistics/download/?url=E1ZxP4.
54. Tinbergen, J. (1962). Shaping the World Economy; Suggestions for an International Economic Policy. Books (Jan Tinbergen). Twentieth Century Fund, New York. Retrieved from http://hdl.handle.net/1765/16826
55. Wesselbaum, D. & Aburn, A. (2019, Temmuz). Gone with the wind: International migration. Global and Planetary Change, 178(219), 96-109. https://doi.org/10.1016/j.gloplacha.2019.04.008.
56. Wolpert, J. (1965, Ocak). Behavioral aspects of the decision to migrate. Papers In Regional Science, 15(1), 159-169.
57. World Bank (2021, 16 Nisan). Data bank - World development indicators. https://databank.worldbank.org/source/world-development-indicators.
58. World Bank (2021, 18 Nisan). Worlwide governance indicators. https://info.worldbank.org/governance/wgi/Home/Reports.
59. Yerdelen Tatoğlu, F. (2016). Various approaches for the estimation of the three-dimensional fixed and random effect models. Eurasian Academy of Sciences Eurasian Econometrics, Statistics & Emprical Economics Journal, 2016(5), 60-70. http://dx.doi.org/10.17740/eas.stat.2016%E2%80%90V5%E2%80%9005.
60. Yerdelen Tatoğlu, F. (2020). Panel veri ekonometrisi Stata uygulamalı, Genişletilmiş 5. Baskı, İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım A. Ş., 413s.
61. Zelinsky, W. (1971, Nisan). The hypothesis of the mobility transition. Geographical Review, 61(2), 219- 249. https://doi.org/10.2307/213996.
62. Zülfikar Savcı, B. Ş. (2016). Türkiye'den Avrupa ülkelerine göçün belirleyicileri: Çekim modeli yaklaşımı. Yayınlanmış Doktora Tezi, Hacettepe Üniversitesi, Nüfus Etütleri Enstitüsü, Ankara.